Η φωτογραφική τσάντα υπηρετεί και προστατεύει τον πολύτιμο εξοπλισμό από συνήθεις ή απρόβλεπτους κινδύνους: από τη βροχή και τη σκόνη, την κακομεταχείριση, τις τυχαίες πτώσεις, τα κτυπήματα κλπ. Μεταφέρει εκτός από μηχανές και φακούς, ένα σωρό πράγματα: φλας, φίλτρα, κάρτες, μπαταρίες, ελβετικό σουγιά, GPS, καθαριστικά, ακόμη και το τρίποδο!
Στην ιστορία της φωτογραφίας οι τσάντες αρχικά δεν ήταν τίποτε περισσότερο από δερμάτινα κουτιά. Στη συνέχεια κύριο υλικό έγινε το ύφασμα (ενισχυμένος καμβάς). Η μεγάλη ανατροπή ήλθε τη δεκαετία του 1980. Τότε εφευρέθηκαν προχωρημένα συνθετικά υλικά όπως Cordura, Ballistic Nylon, Hypalon, Protek, Neoprene κλπ. που έθεσαν τις βάσεις να αλλάξει προφίλ ο συγκεκριμένος τομέας. Οι κατασκευαστές σχεδίασαν καταπληκτικές τσάντες με αντοχή στις κακουχίες και τις ακραίες συνθήκες χρήσης.
Η εκτίναξη της τεχνολογίας συνθετικών υλικών έφερε στο προσκήνιο νέες δυνατότητες: όπως αδιαβροχοποίηση, απίστευτη αντοχή στο σκίσιμο, μόνωση, χαμηλότερο βάρος κλπ. Επίσης οι ευφάνταστες πρωτοβουλίες των σχεδιαστών έδωσαν στους υποψήφιους αγοραστές πολλαπλάσιες επιλογές: τσάντες με ιμάντα για τον ώμο, τύπου πλάτης (rucksack), waistpacks τύπου μπανάνας που προσδένονται στη μέση, μικρές θήκες zoomster με χώρο για ρεφλέξ με zoom φακό κ.ά.
Υλικά
Την επανάσταση στην κατασκευή φωτογραφικών τσαντών έφερε το συνθετικό ύφασμα Cordura που ανακαλύφθηκε στα εργαστήρια της χημικής βιομηχανίας Dupont. Η αντοχή του ξεπέρασε όλα τα φυσικά υλικά, το ίδιο και τα χαρακτηριστικά αδιαβροχοποίησης και θερμομόνωσης.
Παράγεται μέχρι σήμερα σε διάφορες υφάνσεις όπως το Powergrid. Επειδή το Cordura είναι κάπως τραχύ στην αφή και προκαλεί τριβή, είτε δέχεται μεικτή ύφανση με επίστρωση είτε αντιμετωπίζει ανταγωνισμό από πιο «μαλακά» υλικά όπως το Ballistic Nylon που σε συνδυασμό με το Kevlar χρησιμοποιείται στα αλεξίσφαιρα γιλέκα. Eναλλακτικά χρησιμοποιούνται υφάσματα όπως το ισχυρό PolyTek ή το Protek Nylon που διακρίνεται για το χαμηλό του βάρος.
Αυτά όσον αφορά το περίβλημα της τσάντας. Στο εσωτερικό αξιοποιούνται μαλακά υφάσματα και αφρώδεις επενδύσεις που προστατεύουν από τους κραδασμούς και τις μετατοπίσεις.
Η αντοχή του υλικού εκφράζεται με το βαθμό denier. Όσο μεγαλύτερο το denier τόσο πιο βάσιμες γίνονται οι περί αντοχής δεσμεύσεις. Οι συνεπείς και επώνυμοι κατασκευστές συνήθως δημοσιεύουν στοιχεία για κάθε υλικό που χρησιμοποιούν και παραθέτουν τις ακριβείς προδιαγραφές.
Η τσάντα του ταξιδιώτη
Ο ταξιδιώτης -ιδιαίτερα όταν μεταβαίνει σε τόπους με μειωμένο αίσθημα ασφάλειας- βάζει πολύ ψηλά στη λίστα με τις προτεραιότητες, την εμφάνιση. Να μη μοιάζει δηλ. η τσάντα με φωτογραφική για να μην τραβάει την προσοχή και τα κακόβουλα βλέμματα. Να περνάει κατά το δυνατόν απαρατήρητος με μια τσάντα που θα μπορούσε δυνητικά να περιέχει οτιδήποτε. Το «ξεκάρφωμα» είναι βασικό κριτήριο για τη φωτογραφική τσάντα σε μια εποχή που στις περισσότερες χώρες η μικροεγκληματικότητα παίρνει διαστάσεις.
Πως μπορεί η τσάντα μας να μοιάζει συνηθισμένη; Με αρκετά τρικ:
Πρώτον να μην έχει ενδείξεις και λογότυπα φωτογραφικών εταιριών.
Δεύτερον, το σχήμα της να είναι ηθελημένα ατημέλητο.
Τρίτον, να χωράει και άλλα μη φωτογραφικά είδη π.χ. μια αλλαξιά ρούχα, κάποια στοιχειώδη τρόφιμα (μπισκότα, ξηροί καρποί).
Αυτό σημαίνει ότι ξενοιάσαμε και αποκλείεται οποιοσδήποτε να στοχοποιήσει για κλοπή την τσάντα μας; Όχι, αλλά με τον τρόπο αυτό αποκλείουμε τους πιο προφανείς υποψήφιους …απαγωγείς.
Το κατάλληλο είδος τσάντας
Πηγαίνοντας ταξίδι είναι σημαντικό να κουβαλάμε ακριβώς όσο εξοπλισμό χρειαζόμαστε και τίποτε παραπάνω. Η υπερβολή πληρώνεται με κούραση στις πεζοπορίες που είναι αναπόφευκτες και μακρινές όταν θέλουμε να εξερευνήσουμε τα θέματά μας και μάλιστα σε ξένο έδαφος. Γι αυτό επιβάλλεται η οικονομία δυνάμεων. Να επιλέξουμε εκείνη την τσάντα που χωράει τα απαραίτητα και όχι τα παραπανιστά και ταυτοχρόνως έχει όλα τα αναγκαία χαρακτηριστικά δηλ. το κατάλληλο μέγεθος, κατά προτίμηση να παίρνει εξτρά εξαρτήματα με πρόσδεση, να έχει αντιτριβική επένδυση προς την πλευρά των ρούχων, μικρές θήκες για κάρτες μνήμης και μπαταρίες, μαλακό υλικό στα χωρίσματα κλπ. Επιπλέον μια ειδική θήκη για tablet ή λεπτό υπολογιστή τύπου Ultrabook ή Macbook Air είναι απαραίτητη για τους φωτογράφους που δεν πάνε πουθενά χωρίς υπολογιστή.
Ποιά τσάντα;
Ι. Σκληρές ή μαλακές τσάντες. Οι πρώτες διαθέτουν άκαμπτο πλαστικό (συνήθως ABS) ή μεταλλικό (αλουμινένιο) περίβλημα και προορίζονται να παρέχουν μέγιστη προστασία, έχοντας στο εσωτερικό τους αφρώδες υλικό αποτελούμενο από μικρούς κύβους. Ο κάτοχος προσαρμόζει το εσωτερικό ανάλογα με το σχήμα των πραγμάτων που θα μεταφέρει. Μάλιστα μερικές σκληρές τσάντες είναι πλήρως στεγανές με συστήματα πλευστότητας κλπ. Μαλακές είναι …όλες οι άλλες.
ΙΙ. Backpack ή shoulder bags; Οι τσάντες πλάτης προορίζονται για μεταφορά αρκετού εξοπλισμού. Πλεονεκτούν στην ανάρτηση γιατί κουράζουν λιγότερο κατανέμοντας το βάρος. Οι δεύτερες είναι πιο εύχρηστες, έρχονται σε περισσότερα μεγέθη αλλά κουράζουν πιο γρήγορα.
III. Καμβάς ή συνθετικό υλικό; Το πρώτο είναι πιο οικολογικό και ευπαρουσίαστο αλλά βρωμίζει εύκολα. Τα συνθετικά υλικά είναι πολύ πιο ανθεκτικά.
IV. Mε ροδάκια ή χωρίς; Τα ροδάκια διευκολύνουν πολύ στη μεταφορά. Ενσωματώνονται όμως μόνο σε ογκώδεις τσάντες.
Tips για τσάντες
• Χωρίσματα και θήκες. Σχεδόν όλες οι φωτογραφικές τσάντες έχουν χωρίσματα που μετακινούνται και προσαρμόζονται ανάλογα με τον μεταφερόμενο εξοπλισμό. Οι αλλαγές γίνονται με ταινίες velchro. Mερικές φορές συναντάμε ακόμη και διώροφες κατασκευές. Σε μερικά μοντέλα όλο το εσωτερικό (insert) αφαιρείται.
• Καπάκια. Ανάλογα με τη σχεδίαση, άλλα καλύμματα απλά σκεπάζουν το περιεχόμενο και άλλα (τα περισσότερα) κλείνουν ερμητικά, προστατεύοντας πολύ περισσότερο. Προτιμάμε τη δεύτερη λύση ειδικά αν πηγαίνουμε σε μέρη με ισχυρές βροχοπτώσεις.
• Φερμουάρ. Δεν φτάνει τα φερμουάρ ν’ ανοίγουν εύκολα, να μην κολλάνε, ν’ αντέχουν στη σκληρή χρήση. Πρέπει νάναι και αδιάβροχα, να μην αφήνουν να μπαίνει νερό.
• Ποδαράκια. Υπάρχουν στις προσεγμένες κατασκευές. Έχετε αφήσει ποτέ κάτω την τσάντα σας σε βρώμικο δάπεδο; Αν ναι, τότε θα εκτιμήσετε το ρόλο τους.
• Ιμάντες. Χρησιμεύουν για την ανάρτηση από τον ώμο (shoulder bags) ή γενικότερα την πρόσδεση. Στις καλές σχεδιάσεις ο ιμάντας συνοδεύεται με ειδικό αντιτριβικό στην εσωτερική πλευρά μαξιλαράκι (shoulder pad). Με δευτερεύοντες ιμάντες προσδένονται τα τρίποδα ή πρόσθετες θήκες.
• Εξτρά εξαρτήματα. Μερικές τσάντες αποτελούν τη βάση ολόκληρου συστήματος με προστιθέμενες θήκες για φακούς, κινητά, εργαλεία κλπ.
• Αδιάβροχα καλύμματα (raincover). Σταδιακά γίνονται πιο δημοφιλή. Αν πιάσει ξαφνική δυνατή βροχή, σκεπάζετε την τσάντα με το αδιάβροχό της (που συνήθως ζει σε μια τσέπη).
• Εσωτερική τσέπη για υπολογιστή. Ενσωματώνεται σε πολλές σύγχρονες σχεδιάσεις αν και μερικές τσάντες το παρακάνουν και προβλέπουν χώρο για μεγάλα laptop 15in. Καλύτερα να περιορίσουμε το μέγεθος στις 13in. maximum για λόγους βάρους.
Tρίποδα
Ο πιο σταθερός φίλος του φωτογράφου
Ο καλύτερος φίλος της απόλυτης ποιότητας στις ταξιδιωτικές εικόνες είναι ένα καλό τρίποδο. Αν δουλεύουμε με τοπία και γενικά μελετάμε το κάδρο, το τρίποδο μας βοηθάει να είμαστε πιο προσεκτικοί στη σύνθεση και να αιτιολογούμε και την παραμικρή λεπτομέρεια που μπαίνει στο καρέ.
Αντίθετα με τα συστήματα οπτικής σταθεροποίησης, τα οποία δίνουν πλεονέκτημα 2-3stop το τρίποδο μας απελευθερώνει από περιορισμούς στην ταχύτητα κλείστρου. Όμως για να αποδώσει πρέπει να έχει άκαμπτη κατασκευή κάτι που έρχεται σε αντίθεση με το απαιτούμενο του χαμηλού βάρους (για εύκολη μεταφορά). Επιλέγοντας λοιπόν, πρέπει να πετύχουμε τη χρυσή τομή ειδικά στην ταξιδιωτική όπου σίγουρα δεν μπορούμε να πάρουμε μαζί βαρύ τρίποδο.
Τips για τρίποδα
• Ο αριθμός των τμημάτων στα σκέλη είναι αντίστροφα ανάλογος με την σταθερότητα.
• Το συνηθέστερο υλικό είναι το κράμα αλουμινίου.
• Τα ανθρακονήματα (carbon fibre) είναι το πλέον μοντέρνο και ακριβό υλικό, χωρίς να επιφέρει συμβιβασμούς.
• Aποφύγετε τρίποδα με πλαστικά μέρη χαμηλής ποιότητας στις αρθρώσεις και τους συνδέσμους.
• Άλλα επιθυμητά χαρακτηριστικά είναι: δυνατότητα ανεξάρτητης ρύθμισης για κάθε σκέλος, αναστρέψιμη κεντρική κολώνα, οριζοντίωση κεντρικήςκολώνας, άγκιστρο ανάρτησης έρματος κλπ.
• Οι σύνδεσμοι των σκελών (locks): πρέπει να μην έχουν τζόγους.
• Χρήσιμα είναι τα διπλά πέλματα και με λάστιχα και με καρφιά (spikes) ανάλογα με την επιφάνεια του εδάφους.
• Τα καλά τρίποδα αφήνουν στον χρήστη ελευθερία επιλογής κεφαλής.
• Τα βασικά είδη κεφαλών για ταξίδι είναι οι τυπικές pan & tilt με κίνηση σε δύο επίπεδα, οι σφαιρικές (ball and socket) oι σύνθετες με μοχλοβραχίονες κλπ.
• Πολύ χρήσιμη είναι η πλατφόρμα γρήγορης απελευθέρωσης που διευκολύνει την άμεση αφαίρεση της μηχανής από την κεφαλή με μία μόνον κίνηση.
Αναδημοσίευση από το Μονοθεματικό τεύχος Νο 6. «Ταξιδιωτική φωτογραφία»
