Format αισθητήρων. Γλωσσάρι

A/D converter
Αναλογικοψηφιακός µετατροπέας. Συνήθως είναι ένα ολοκληρωµένο κύκλωµα (chip) που µετατρέπει αναλογικό σήµα σε ψηφιακό. Υπάρχει στα scanner, ψηφιακές φωτογραφικές µηχανές, κάρτες οθόνης κλπ.
Analog
Αναλογικό. Σήµα συνεχώς µεταβαλλόµενο, αντίθετα µε το ψηφιακό που τελικά αναλύεται σε δυαδικές τιµές.
BAYER Matrix
Δεν πρέπει να συγχέεται µε τα matrix (πολυζωνικά) συστήµατα φωτοµέτρησης. Με τον όρο Βayer matrix περιγράφουµε ειδικές διατάξεις μικροφίλτρων RGB για ανασύνθεση της χρωματικής πληροφορίας..
Binary number
Δυαδικός αριθµός. Αριθµός που αποτελείται από µια ακολουθία ψηφίων 1 και 0. Κάθε επιπλέον ψηφίο (bit) διπλασιάζει τους πιθανούς συνδυασµούς. Για παράδειγµα: δύο bit παράγουν τους εξής συνδυασµούς: 00, 01, 10, 11. Τρία bit παράγουν τους συνδυασµούς 000, 001, 010, 011, 100, 101, 110, 111. Κάθε φυσικός αριθµός µπορεί να αναπαρασταθεί από τον αντίστοιχο δυαδικό. Επειδή το 1 και το 0 αντιστοιχούν στις καταστάσεις των ηλεκτρονικών κυκλωµάτων (ανοικτό – κλειστό) οι δυαδικοί αριθµοί είναι κατάλληλοι για να χρησιµοποιηθούν σε εφαρµογές σε επίπεδο γλώσσας µηχανής που “µιλάει” κατευθείαν στον υπολογιστή αποκλειστικά µε δυαδικές ακολουθίες 0 και 1.
Bit
Aπό τα αρχικά των αγγλικών λέξεων binary digit. H µικρότερη µονάδα πληροφορίας στον υπολογιστή. Είναι είτε 1 είτε 0. Αντιπροσωπεύει δε τις δύο εναλλακτικές καταστάσεις των ηλεκτρικών κυκλωµάτων (ανοικτό – κλειστό). Τα προγράµµατα των ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι γραµµένα σε διάφορες γλώσσες υψηλού επιπέδου (C++, Gobol, Visual Basic, Delphi κλπ.) που στον πυρήνα τους ανάγονται γλώσσα µηχανής, υπάρχουν δε ειδικά “µεταφραστικά” προγράµµατα (compilers) που αναλαµβάνουν τη µετατροπή ανάµεσα στη γλώσσα υψηλού επιπέδου και την γλώσσα µηχανής.
Bit depth
Ο αριθµός των bit που αντιπροσωπεύουν την τονική και χρωµατική τιµή κάθε pixel.
Bitmap
Xαρτογραφικό αρχείο. Αρχείο εικόνας που περιγράφεται σηµείο προς σηµείο µε µια συγκεκριµένη ακολουθία bits. Eίναι αντίθετο από τα διανυσµατικά (vector) αρχεία εικόνας, τα οποία περιγράφονται µαθηµατικά.
Byte
Δυαδικός αριθµός 8bit, από 0 ως 255 (28). Χρησιµοποιείται για µέτρηση του µεγέθους των αρχείων. 1 Kilobyte περιέχει 1.024 bytes και ένα Megabyte 1.024 Kilobytes ή 1.048.576 bytes.
CCD
Aπό τα αρχικά των λέξεων Charged Couple Device. Φωτοευαίσθητα στοιχεία που µετατρέπουν σε ηλεκτρικό φορτίο το φως. Χρησιµοποιούνται στις ψηφιακές φωτογραφικές µηχανές και τα scanner. Aκόµη βρίσκουν εφαρµογές στους αισθητήρες των autofocus reflex και στα camcorder.
Clipping
Ψαλιδισµός. Η αποκοπή ορισµένων τόνων είτε πιο ανοικτών από ένα ορισµένο επίπεδο και επάνω που γίνονται µαύροι είτε από ένα επίπεδο και κάτω που υποβιβάζονται στο µαύρο. Προκαλεί απώλεια λεπτοµέρειας. Μπορεί να συµβαίνει και σε ένα µόνο channel.
Color model
Χρωµατικό πρότυπο. Συχνά αποδίδεται και µε τους όρους color space ή color mode, και υποδηλώνει τη µέθοδο απόδοσης των επιµέρους χρωµάτων. Στο RGB (προσθετικό µοντέλο) επιπλέον προσθήκη µονάδων αυξάνει φωτεινότητα. Στο αφαιρετικό CMYK συµβαίνει το αντίθετο, δηλ. όταν αυξάνουµε την συµµετοχή των χρωστικών, το αποτέλεσµα είναι πιο σκούρο, επειδή µεγαλώνει η ποσότητα του µελανιού.
Compression
Συµπίεση. Tεχνική, η οποία µειώνει το χώρο που καταλαµβάνουν τα δεδοµένα στο σκληρό δίσκο ή σε άλλα αποθηκευτικά µέσα. Διακρίνουµε ανάµεσα στις µη απωλεστικές (non lossy) και τις απωλεστικές (lossy) µεθόδους συµπίεσης. Τα  αρχεία TIFF είναι μη απωλεστικά και τα JPEG απωλεστικά.
Dark current
Παρασιτικά ηλεκτρικά φορτία που δηµιουργούνται στους αισθητήρες όταν δεν εκτίθεται σε φωτεινή ακτινοβολία, προκαλώντας θόρυβο υπό µορφή στιγµάτων στην εικόνα ή λάθος χρώµα σε σηµεία.
Dynamic range
Δυναµική περιοχή. To µέγιστο της τονικότητας (το εύρος από τους ανοικτούς ως τους σκούρους τόνους)
Exposure latitude
Εύρος έκθεσης. Η ιδιότητα του αισθητήρα να “ανέχεται” σφάλµατα υπο/υπερέκθεσης, διατηρώντας αποδεκτή απόδοση της ωφέλιµης πυκνότητας.
Οι αισθητήρες συγχωρούν αποκλίσεις της τάξης των ±2stop, επειδή διαθέτουν πολύ ικανοποιητικά χαρακτηριστικά δυναµικής περιοχής.
Gigabyte
Μια µονάδα αυτού του µεγέθους αντιστοιχεί µε 1.024Μegabytes ή 1.048,576 kilobytes δεδοµένων.
Grey level
Επίπεδο ή διαβάθµιση του γκρι. H µικρότερη απόκλιση λευκού/ σκούρου σε µια ασπρόµαυρη εικόνα που µπορεί να διακρίνει το ανθρώπινο µάτι. Το µέγιστο είναι 256 επίπεδα (ή σκαλοπάτια) του γκρι.
Histogram
Ιστόγραµµα. Διάγραµµα που απεικονίζει την κατανομή τονικότητας.
ISO ευαισθησiα
Ισοδύναµη ευαισθησία του αισθητήρα CCD σύµφωνα µε το πρότυπο (για φιλµ) του Διεθνούς Οργανισµού Τυποποίησης (International Standards Organization).
JPEG (Joint Photographic Expert Group)
Φορµά συµπιεσµένου φωτογραφικού αρχείου µε µεταβλητό λόγο “απωλεστικής” συµπίεσης. Χρησιµοποιείται απ’ όλα τα προγράµµατα επεξεργασίας εικόνας και διαθέτει συµβατότητα µε πλατφόρµα Mac & PC.
MEMORY CARD Slot
Υποδοχή για κάρτες επέκτασης μνήμης. Στις σύγχρονες ψηφιακές φωτ. μηχανές έχουν επικρατήσει τα φορμά καρτών SD και CompactFlash σε διάφορες παραλλαγές ταχυτήτων και χωρητικοτήτων.
Moire
Ανεπιθύµητες διατάξεις pixel µε κυµατοειδή σχήµατα που παρατηρούνται στη λεπτή υφή ορισμένων αντικειμένων κυρίως υφασμάτων κλπ.
Pixel
Εικονοστοιχείο. Το ελάχιστο “στοιχείο” στην ψηφιακή εικόνα. Κάθε αρχείο ψηφιοποιηµένης εικόνας αποτελείται από γειτονικά pixel σαν µωσαϊκό, που όταν τα παρατηρούµε από ορισµένη απόσταση δίνουν την εντύπωση του ενοποιηµένου ειδώλου.
Resolution
Aνάλυση. Εκφράζεται σε pixel  πχ. 2000x3000pixel δίνουν ανάλυση 6μMegapixel.
RGB
Από τα αρχικά Red Green Blue. Εκφράζει το προσθετικό χρωµατικό µοντέλο όπου  το λευκό προκύπτει από συνδυασµό ίσων ποσοτήτων από τα τρία συγκεκριµένα βασικά χρώµατα. Ανάµειξη αυτών των χρωµάτων µπορεί να δώσει όλες τις ενδιάµεσες χροιές στην παλέττα των φυσικών χρωµάτων (έχει βρεθεί ότι µπορεί να είναι µέχρι 16,7 εκ. χροιές). Το σύστηµα RGB χρησιµοποιείται στις ψηφιακές φωτ. μηχανές και τα monitor..
TIFF
Τag Image File Format. Διαδεδοµένο φορµά ψηφιοποίησης αρχείων εικόνας. Υποστηρίζεται απ όλα σχεδόν τα προγράµµατα επεξεργασίας εικόνας αποτελώντας de facto στάνταρ.
White balance
Iσορροπία του λευκού. Αναφέρεται στη δυνατότητα επεµβάσεων στις ρυθμίσειςσυνιστώσες µιας, φωτογραφικής µηχανής. Μέσω λεπτών διορθώσεων στα επιµέρους χρώµατα µπορούµε να βελτιώσουµε τις αποκλίσεις από το ιδανικό λευκό φέρνοντάς το στο επιθυµητό ουδέτερο τόνο, χωρίς νόθες χροιές. Eκτός από την αυτόµατη ισορροπία του λευκού, οι σύγχρονες μηχανές διαθέτουν πολλές προρρυθμίσεις (preset) ρυθμίσεις βαθμών Kelvin ή άλλες παραμετροποιήσεις.