Μια από τις …υπαρξιακές ανησυχίες του πρωτόπειρου αγοραστή φωτ. μηχανής είναι αν θα αρκεστεί για αρχή στον τυπικό standard zoom ή θα χρειαστεί κάτι παραπάνω. Αρκετοί είναι αυτοί που αναρωτιούνται αν τους καλύψει έστω και σε πρώτο στάδιο, ο ομολογουμένως πολύ προσιτός zoom του κιτ ή πρέπει να βλέπουν τις εναλλακτικές λύσεις όπως ένα superzoom. Με τον όρο αυτό αναφερόμαστε σε φακούς όπως 18-105mm, 18-135mm ή 18-200mm σε APS-C format και 28-200mm σε full frame.
Oι φακοί αυτοί που συχνά αποκαλούνται και zoom all in one, αφού εμπεριέχουν όλες σχεδόν τις εστιακές αποστάσεις που θα χρειαστεί ένας μέσος φωτογράφος, έχουν τα θετικά και αρνητικά στοιχεία, τα υπέρ και τα κατά. Μερικοί είναι ένθερμοι υποστηρικτές λόγω της πρακτικότητας, της ευκολίας μεταφοράς και της αποφυγής μεμονωμένων αγορών. Άλλοι, οπαδοί των “καθαρών λύσεων” τους απορρίπτουν ως προϊόντα σχεδιαστικού συμβιβασμού. Πάντως είναι πολύ συχνές οι περιπτώσεις που κυρίως σε ταξίδια, εκδρομές κλπ. θα θέλαμε να είχαμε μαζί μας ένα τέτοιο, καλής οπτικής ποιότητας, φακό ακόμη και αν στον εξοπλισμό μας υπάρχουν εξαιρετικοί prime φακοί. Ποιος θα δεχόταν άραγε να κουβαλάει στις διακοπές του όλη του τη φωτογραφική “περιουσία” αποτελούμενη από εξαιρετικούς μεν αλλά βαρείς και δύσκολους στις διαρκείς μετακινήσεις φακούς;
Πολλοί φακοί σε ένα περίβλημα. Συνήθως οι superzoom καλύπτουν εύρος εστιακών αποστάσεων από ευρυγώνιο ως τηλεφακό. Πάντως όσο μεγαλύτερο το εύρος τόσο πιο περίπλοκος και βαρύς γίνεται ο φακός. Χωρίς τον κατάλληλο φακό; Ποτέ δεν ξέρουμε τι φωτογραφικό θέμα θα προκύψει, ειδικά στο ταξίδι, την εκδρομή, την εξερεύνηση, τη φύση. Ο superzoom προσφέρει την άμεση λύση και μάλιστα μας δίνει την ευχέρεια να καδράρουμε πιο σφικτά αν χρειαστεί.
Πιο telephoto με crop sensor. Αν ο αισθητήρας της μηχανής μας ανήκει στην κατηγορία APS-C ή Micro 4/3 ισχύει συντελεστής πολλαπλασιασμού της εστιακής απόστασης 1,5x και 2x, αντίστοιχα. Αυτό σημαίνει ότι αποκτούμε “δωρεάν” μεγαλύτερες εστιακές αποστάσεις αλλά επηρεάζεται το ευρυγώνιο άκρο. Π.χ. ένας συνηθισμένος 18-140mm γίνεται 27-210mm.
Kαλύτερα με optical stabilizer. Αρκετοί φακοί της κατηγορίας προικίζονται με ενσωματωμένο σύστημα οπτικής σταθεροποίησης. Και πολύ καλά πράττουν αφού τα προβλήματα με κουνημένα καρέ κατά κανόνα γίνονται εμφανή σε μεγάλες εστιακές αποστάσεις. Είναι πρακτικά αδύνατον να κρατήσουμε στο χέρι 200mm με αργές ταχύτητες, κάτι που θα ήταν εφικτό για τις ίδιες φωτιστικές συνθήκες με ευρυγώνιο 24mm.
Γκάμα εστιακών αποστάσεων
Oπτική συμπεριφορά. Στη σχεδίαση ενός superzoom αναπόφευκτα μπαίνουν στη μέση συμβιβασμοί. Είναι αναγκαστικά πιο πολύπλοκος δομικά από ένα prime. Παραπέρα, για να έχει ικανοποιητική φωτεινότητα πρέπει να μεγαλώσουν τα οπτικά στοιχεία οπότε γίνεται και βαρύς. Ευτυχώς οι σχεδιάσεις μέσω ισχυρών υπολογιστών και η σωρευμένη εμπειρία επιτρέπουν την εξέλιξη πολύ καλών φακών της κατηγορίας αλλά πάντα θα είναι ένα σκαλοπάτι παρακάτω από τους καλύτερους prime.
Φωτεινότητα. Σαν απόρροια των παραπάνω συμβιβασμών, και λόγω της πολυπλοκότητας, ένας superzoom δεν μπορεί να έχει κορυφαία φωτεινότητα. Για αυτό είναι συνηθισμένα τα μέτρια μεταβλητά max διαφράγματα πχ. f/3,5-5,6.
Ο παράγοντας: καθαρός αισθητήρας
Είναι αλήθεια! Κατά την εναλλαγή φακών στη μοντούρα, τη στιγμή εκείνη εύκολα βρίσκουν δρόμο προς το εσωτερικό και τον αισθητήρα σωματίδια σκόνης, που σταδιακά βρωμίζουν την επιφάνειά του με ορατά ακανόνιστα στίγματα. Αυτό μεταφράζεται σε προβλήματα ποιότητας εικόνας, χρόνο στο post για την αφαίρεση των “λεκέδων”, δαπανηρό καθαρισμό σε ειδικό service – και γενικά ταλαιπωρία και έξοδα. Τα φαινόμενα χειροτερεύουν σε εξωτερικούς χώρους, ειδικά αν φυσάει ή σε επιβαρυμένα με σκόνη περιβάλλοντα. Η κατάσταση σώζεται κατά τουλάχιστον 90-95% με superzoom φακό που θα μένει σχεδόν πάντα κουμπωμένος στη μοντούρα.
Αναδημοσίευση από το ΦΩΤΟγράφο τεύχος Νο 276
