Αναγγέλθηκε για πρώτη φορά στην περασμένη Photokina (Σεπτέμβριος 2018) μαζί την ανακοίνωση περί της «συμμαχίας» L-mount, από κοινού με Leica και Sigma. Την είδαμε live στη Photovision & Image+Tech πριν μερικές ημέρες. H S1Ρ (και S1) είναι το δυνατό χαρτί της Panasonic που παίζει πλέον στο δύσκολο και ανταγωνιστικό τεραίν των full frame mirrorless. Για τα δίδυμα μοντέλα DC-S1R/S1 το ιαπωνικό εργοστάσιο τρέφει σημαντικές φιλοδοξίες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Panasonic είναι η εταιρία που πρώτη σχεδίασε και παρήγαγε mirrorless με την πρωτοπόρο G1 (2008).
Επίσης δεν πρέπει να υποτιμούμε τη στρατηγική σημασία της πρωτοβουλίας L-mount Alliance, χάρη στην οποία η S1R (και η S1) ξεκινά με συγκριτικό πλεονέκτημα, το απόθεμα έτοιμων φακών, οκτώ από πλευράς Leica και το κυριότερο ένδεκα φακών από την κορυφαία σειρά Art της Sigma [εκτός βέβαια από τους τρεις own brand σειράς S Pro της ίδιας της Panasonic].
Με αισθητήρα full frame 47,3 Μegapixel -xωρίς φίλτρο anti-alias- η S1R υπερέχει (έστω οριακά) από όλες τις mirrorless σε ανάλυση. Ο σένσορας έχει ισοδύναμη ευαισθησία 100-25.600 και υποστηρίζει αρχεία RAW format 14bit και έξοδο video σήματος 12bit. Oι μηχανικοί της εταιρίας έδωσαν ιδιαίτερη σημασία στη σχεδίαση των σφαιρικών μικροφακών ώστε να έχουν μεγαλύτερη προσλαμβάνουσα γωνία και έτσι να κατευθύνεται περισσότερο φως σε κάθε φωτοδίοδο αυξάνοντας την ευαισθησία και βελτιώνοντας το λόγο σήματος προς θόρυβο. Επίσης προχώρησαν στη σχεδίαση παράλληλων μετατροπέων A/D από αναλογικό σε ψηφιακό σήμα και ενσωμάτωσαν καινούργιο κεντρικό επεξεργαστή Venus για πολύ καλύτερη ταχύτητα.
H S1R αξιοποιεί το σύστημα σταθεροποίησης επί του αισθητήρα για να υλοποιήσει την εξτρά λειτουργία Hi Res. Εδώ αντί για τις τέσσερις διαδοχικές λήψεις του ιδίου καρέ με μικρομετρική μετατόπιση του αισθητήρα όπως συνηθίζεται κυρίως στις ψηφιακές πλάτες medium format, έχουμε οκτώ λήψεις (!). Μέσω υπερδειγματοληψίας και ανασύνθεσης με micro-stitching προκύπτει εντυπωσιακό αρχείο ανάλυσης 187 Megapixel. Βέβαια σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για μόνον ακίνητα θέματα και υποχρεωτικό τρίποδο. Ευτυχώς η Panasonic έχει μια ρύθμιση που αντιμετωπίζει προβλήματα όπως το ελαφρό θόλωμα στο Ηi Ρes όταν έχουμε θέματα όπως φυλλωσιές δένδρων που κινούνται [έστω αμυδρά] κατά τη διάρκεια της έκθεσης.
1. S PRO 50mm f/1,4
State of art 50άρης με επιβλητική εμφάνιση και ανάλογο βάρος (955γρ). Aποτελείται από …μόλις 13 στοιχεία σε 11 group (τρία ΕD, δύο ασφαιρικά, διπλή οδήγηση AF κλπ.)
2. Grip
H ενισχυμένη λαβή ταιριάζει στη heavy duty S1R
3. custom
Πολλά χειριστήρια παραμετροποιούνται, ακόμη και τα «υποχρεωτικά» κουμπάκια White Balance, ευαισθησία ISO και αντιστάθμιση έκθεσης.
4. EVF
Απίστευτη ανάλυση 5,76Μ dot ξεχωρίζει το ηλεκτρονικό σκόπευτρο από τον ανταγωνισμό
Μπαταρία
Το pack λιθίου ΒLJ31 δίνει αυτονομία 340 λήψεων στις πιο αντίξοες συνθήκες δηλ. όταν χρησιμοποιείται το EVF και η κάρτα XQD. Η διάρκεια αυξάνεται ελαφρά με SD κάρτα και χρήση της οθόνης στην πλάτη στα 380 καρέ. Το power save mode απενεργοποιεί ορισμένα υποσυστήματα όταν δεν χρειάζεται και τότε η αυτονομία μπορεί να φθάσει τα 1150 καρέ.
Αutofocus DfD
Eνώ στις mirrorless επικρατεί το υβριδικό autofocus με Phase Detect (ειδικά pixel “φυτεμένα” στον αισθητήρα) και Contrast Detect, η Panasonic επιμένει στο σύστημα DfD (Depth from Defocus) που έχει υλοποιηθεί σε πολλά πρόσφατα μοντέλα Μicro 4/3 της εταιρίας. Eδώ συναντάμε 225 επιλέξιμα σημεία εστίασης που μπορούν επιμέρους να συνδυαστούν σε γκρουπ. Θεωρητικά τουλάχιστον, η Panasonic S1R έχει υστέρηση autofocus μόλις 0.08sec. (αλλά και από την αρχή γίνεται αντιληπτή η άμεση απόκριση AF). Όσο για το το κατώφλι εστίασης (-6EV) με φακό φωτεινότητας f/1,4, προϊδεάζει για άριστη συμπεριφορά σε χαμηλό ή και …ανύπαρκτο περιβαλλοντικό φωτισμό.
Αrfificial Intelligence
Όπως έχουμε γράψει στο προηγούμενο τεύχος του ΦΩΤΟγράφου, πολλά μοντέλα ψηφιακών μηχανών τελευταίας γενιάς ενσωματώνουν στο firmware αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης για αυτόματη αναγνώριση σκηνών, προσώπων, παρακολούθηση κινούμενων θεμάτων κλπ. Η περίφημη τεχνητή νοημοσύνη κάνει την εμφάνισή της σε διάφορες πτυχές λειτουργίας της S1R όπως για παράδειγμα με το AI Face Detection αλλά και το ΑΙ Scene Detection, ώστε να προσαρμόζει ανάλογα την εκφώτιση, τη χρωματική θερμοκρασία, το διάφραγμα κλπ. Το Deep Learning της ΑΙ υποστηρίζεται από τον εξελιγμένο CPU που περιέχει εξειδικευμένο NPU (Νeural Processing Unit) παρόμοιο με αυτό των smartphone τελευταίας τεχνολογίας.
ΥΠΕΡ
• Υποστήριξη πολλών φακών με την μοντούρα L-Mount
• Στιβαρή κατασκευή-στεγανοποίηση
• EVF με την μεγαλύτερη ανάλυση
• 47,3Megapixel και ειδικό ΗiRes mode 187ΜΡ
• Εξαιρετικό υβριδικό stabilizer
• Άκρως λεπτομερειακές ρυθμίσεις στα μενού
• Ποιότητα οπτικών
• Video 4K
ΚΑΤΑ
• Μεγάλο βάρος
• Μάλλον παραπάνω θόρυβος
Οθόνη
Η επαφική οθόνη 3,2in. με ανάλυση 2,1εκ. dot αρθρώνεται κατά +95° -45° ως προς το οριζόντιο επίπεδο και ξεχωριστά κατά 45° ως προς το κάθετο επίπεδο (μόνο για πορτραίτα). Πάντως δεν είναι πλήρως αρθρωτή όπως θα ήθελε ένας εικονολήπτης.
L-mount
Η S1 και S1R είναι η πρώτη mirrorless FF που ακολουθεί την εξαγγελία περί Συμμαχίας L-mount ανάμεσα στη Leica στην οποία ανήκει η μοντούρα, την Panasonic και τη Sigma. H μοντούρα έχει εσωτερική διάμετρο 51,6mm και απόσταση backflange 20mm.
Weatherproof
H κατασκευή σασί από ελαφρό μεταλλικό κράμα μαγνησίου και προστασία weather sealed, δε σημαίνει ότι η S1R προσφέρεται για …καταδύσεις. Όμως προστατεύεται από ισχυρή βροχή, σκόνη και ακραίες θερμοκρασίες ως -10C.
Battery grip
Όποιος θέλει περισσότερη ηλεκτρική αυτονομία μπορεί να αγοράσει το εξτρά battery grip DMW-BGS1 το οποία δέχεται μια μπαταρία DMW-BLJ31 και διπλασιάζει τον αριθμό λήψεων.Το grip περιλαμβάνει δεύτερο κουμπί απελευθέρωσης κλείστρου (shutter release) για κατακόρυφα καρέ, πλήκτρα Fn, Joystick και AF-On.
Αποθήκευση
Το διπλό slot καρτών μνήμης, ένα για SD UHS-II με διπλή σειρά επαφών και ένα XQD με δυνατότητα firmware upgrade σε CFExpress εξασφαλίζει μέγιστες ταχύτητες και μελλοντική αναβάθμιση.
Προχωρημένο υβριδικό OIS
Στην S1R το stabilizer υλοποιείται εφαρμόζοντας μια σειρά συνεργαζόμενων τεχνολογιών: ηλεκτρομαγνητική οδήγηση με voice coils επίδραση σε πέντε άξονες, πληροφορίες από γυροσκοπικούς σένσορες, επιταχυνσιόμετρο και το ίδιο τον αισθητήρα. Αν συνδυαστεί με φακό που διαθέτειεσωτερικό stabilzer, η επίδοση φθάνει τα 6stop που ισχύουν και στο video. Βέβαια στην G9 το σύστημα Dual IS 5 αξόνων καταφέρνει επίδοση 6,5stop αλλά ας μην ξεχνάμε ότι η G9 είναι Micro 4/3 με πολύ μικρότερο φορμά αισθητήρα (πραγματική επιφάνεια 13,5x18mm σε σχέση με το 24x36mm του full frame) γι αυτό είναι ανέφικτο τεχνικά να έχει τις ίδιες επιδόσεις στο stabilizer. Η μονάδα stabilizer της S1R ζυγίζει ακριβώς το διπλάσιο από την αντίστοιχη της G9, οπότε έχει να αντιμετωπίσει πολύ μεγαλύτερη αδράνεια κινούμενων μερών κλπ. Oπότε η επίδοση 5,5stop είναι πράγματι αξιόλογη.
Ταχύτητα
Η S1R μπορεί να κάνει λήψεις σε ριπή (burst) 9fps με Single Shot AF που υποβιβάζεται στα 6fps με Continuous AF. Εξίσου σημαντική στο burst mode είναι η χωρητικότητα της ενδιάμεσης μνήμης (buffer)που χωράει 40 αρχεία πλήρους ανάλυσης σε RAW ή 50 σε JPEG format πριν γεμίσει και χρειαστεί να περαστούν τα αρχεία στην κάρτα μνήμης. Εναλλακτικά ο κάτοχος της S1R μπορεί να τραβάει συνεχώς (ως 10min.) χωρίς να γεμίσει το buffer (κατευθείαν αποθήκευση στην κάρτα μνήμης) 6Κ Photo με ρυθμό 30fps και 4Κ Photo στα 60fps (15min).
Video 4Κ
Aν και η S1R λανσάρεται ως κυρίως φωτογραφική και όχι βιντεοκάμερα, ενσωματώνει αξιόλογες video επιδόσεις με UHD 4K στα 60/30/24fps με bitrate 150Mbps 4.2.0 8bit. Όμως κροπάρει ελαφρά με συντελεστή 1.09x σε αντίθεση με την S1 που εχει full pixel readout χωρίς pixel binning (και έτσι θεωρείται πιο κατάλληλη για video). Mια ακόμη ιδιομορφία της S1R είναι ότι στο UHD δίνει αρχείο μόνον mp4 και μάλιστα με περιορισμό διάρκειας ως το πολύ 15min. Ανεξάρτητα από το frame rate. Και εδώ υπερέχει η “μικρή” S1 με απεριόριστη διάρκεια βιντεοσκόπησης (εκτός από το 4Κ60p όπου περιορίζεται στα 29min.59sec. Πάντως σε full HD video 1920×1080 η διάρκεια είναι απεριόριστη και μάλιστα εκτός του mp4 υποστηρίζεται και το AVCHD. Όπως και άλλες Lumix Micro 4/3, η S1R προσφέρει μια σειρά video εξτρά λειτουργιών όπως Cinelike D, Cinelike V και Like 709 Photo, Zebra, Focus Peak, έξοδος καθαρού HDMI 4.2.0 8bit (ενώ της S1 είναι 4.2.2 10bit).Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η “μικρότερη” S1 ταιριάζει πιο πολύ σε video εφαρμογές.
ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
• Αισθητήρας: MOS full frame 47,3Megapixel 8368x5584pixel
• Moντούρα: Leica L-mount.
• ΕVF: L5.760K dot μεγέθυνση .78χ διοπτρία -4 +2 eye point 21mm
• Kλείστρο: ηλεκτρομηχανικό 1/8000-60sec Ηλεκτρονικό 1/16.000sec Bulb 0-30min.
• Flash sync: 1/320sec.
• Burst (ριπή): 9fps
• Autofocus: Continuous Servo, Single Servo Contrast detect DfD
• Oπτική σταθεροποίηση: Hybrid
• Οθόνη: 3,2in. 2,1MK επαφικού τύπου
• Αποθήκευση: 1χSDHC/XC 1xXQD
• Aντιστάθμιση έκθεσης: ±5EV
• Video: 4K UHD 60p bitrate 150Mbps mp4 H.264 εξωτερική καταγραφή 4.2.2 8bit
• Wi-Fi / Bluetooth LΕ
• Διαστάσεις: 149χ110χ96,7mm
• Βάρος: 1020γρ.
• Αντιπροσωπεία: Intertech
Φωτοφράκτης
Η S1R δηλώνει -και είναι- professional στο έπακρο.
To αποδεικνύουν στοιχεία όπως η μεταλλική heavy duty κατασκευή και ο φωτοφράκτης πιστοποιημένος για 400.000 καρέ. Χρονίζεται ως 1/8.000sec. και έχει την πιο γρήγορη ταχύτητα συγχρονισμού φλας 1/320sec. Για απόλυτα αθόρυβη λειτουργία επιλέξτε αποκλειστικά ηλεκτρονική λειτουργία φωτοφράκτη όπου η πιο γρήγορη ταχύτητα φθάνει τα 1/16.000sec. USB-C
Εκτός από τον κανονικό φορτιστή, η μπαταρία φορτίζεται in camera μέσω καλωδίου USB-C (παρέχεται στην συσκευασία).
<<κουτάκι το NEO Sigma με τους ένδεκα φακούς L-mount από το προηγούμενο Weekly>>>
Σώμα και χειριστήρια
Όπως ισχύει και με τον άμεσο ανταγωνισμό δηλ. Νikon Z 6/Z 7 και Sony A7 III/A7R III, τα σώματα S1/S1R είναι πανομοιότυπα, διαφέροντας κατά βάση στην ανάλυση του αισθητήρα. Έτσι ο κατασκευαστής μειώνει το κόστος ως προς τα περισσότερα εξαρτήματα ενώ και οι χρήστες έχουν μπροστά τους ίδιο περιβάλλον εργασίας με ίδια χειριστήρια, μενού κλπ. Στην S1R, το σώμα είναι μεγάλο και στιβαρό, περισσότερο από οποιοαδήποτε άλλη full frame mirrorless σε βαθμό που οι μη πληροφορημένοι να πιστεύουν ότι πρόκειται για Hi Εnd DSLR, κάτι στο οποίο συντελεί το εξόγκωμα στο κέντρο σε σχήμα πενταπρίσματος, το προεξέχον grip και βέβαια το βάρος (1015γρ). To υποτιθέμενο “πεντάπρισμα” στεγάζει το κορυφαίο, υπεράνω κριτικής EVF 5760Κ dot που έχει refresh 120fps και ελάχιστη υστέρηση μολις 0.005sec. H οθόνη grayscale LCD δεξιά από το “πεντάπρισμα” επιβεβαιώνει ότι είμαστε στην επαγγελματική κατηγορία μηχανών. Υποκειμενικά η μηχανή μοιάζει ποιοτική στο έπακρο με την αίσθηση εκείνη που ταιριάζει στο hi end και θέτει τα εχέγγυα για μακροπρόθεσμη αξιοπιστία. Ο πολυεπιλογέας επιλογής PSAM κλπ. αριστερά από το “πεντάπρισμα”κλειδώνει ενώ ομοκεντρικά βρίσκεται ο επιλογέας drive mode. Για τις παραμετροποιήσεις φροντίζει μια σειρά από customizable κουμπιά εκ των οποίων δύο εμπρός ενώ μπορούν να ανατεθεί άλλη λειτουργία στα τρία ευδιάκριτα κουμπιά WB, ISO και αντιστάθμισης έκθεσης (±) ακριβώς πίσω από το shutter release. To D-Pad με το ομόκεντρο πλήκρο Μenu περιβάλλεται από ροδέλα ενώ πολύ χρήσιμο είναι το joystick με βασική αποστολή την επιλογή σημείου εστίασης (που προσωπικά βρίσκουμε πιο πρακτικό από την επαφική επιλογή σημείου). Μια έξυπνη δυνατότητα του joystick είναι ότι επιστρέφει στο προηγούμενο σημείο εστίασης αν το πιέσουμε προς τα μέσα. Το καδράρισμα μέσω του state of art ΕVF με την υψηλότερη ανάλυση ανάμεσα σε οποιαδήποτε mirrorless του ανταγωνισμού είναι ανάλογο των προσδοκιών: πολλή λεπτομέρεια και με την άνεση που δίνει το full frame. Αντίθετα θα θέλαμε την οθόνη να είναι πλήρως αρθρωτή ώστε να διευκολύνεται το video ή η φωτογράφηση από πολύ χαμηλό επίπεδο. Τώρα η S1R προσφέρει πέρα από το πάνω-κάτω στην οθόνη και μια ασυνήθιστη ανάκλιση σε πλάγια θέση που ταιριάζει σε εφαρμογές πορτραίτου. Εκτός από το ψηφιακό αλφάδι η S1R προσφέρει και ένδειξη επιταχυσιόμετρου (Accelerometer) που δίνει αντίστοιχη πληροφόρηση στην οθόνη.
Η περιήγηση στα μενού είναι εύκολη αν και ο μεγάλος βαθμός πολυπλοκότητας και εξτρά λειτουργιών επιβάλλει την σταδιακή εξοικείωση και μελέτη, ιδιαίτερα αν ο φωτογράφος προέρχεται από άλλο σύστημα με διαφορετική φιλοσοφία χειρισμών από την Panasonic.
Απόδοση στην πράξη
Το autofocus της S1R με το γνωστό σύστημα DfD είναι γρήγορο και αθόρυβο. Αν συνδυαστεί με ηλεκτρονικό κλείστρο, η όλη λειτουργία γίνεται τελείως αθόρυβα και μόνο το κόκκινο LED της ένδειξης κάρτας μνήμης επιβεβαιώνει ότι όντως έγινε λήψη. Αλλιώς η ενεργοποίηση του κλείστρου εστιακού επιπέδου συνοδεύεται από ένα απειροελάχιστο μαλακό ήχο, ακουστό μόνον αν κολλήσει κανείς το αυτί στη μηχανή.
Το αυτόματο White Balance έχει διαβαθμίσεις AWB Cool/Warm για να ταιριάζει στις προτιμήσεις όλων χωρίς να χρειαστεί να προχωρήσουν σε βαθμονόμηση με κλίμακα Kelvin. Για το θόρυβο μπορείτε να επαφεθείτε ήσυχοι ως ISO 3200 σχεδόν που διαφέρει ελάχιστα από ISO 1600. Από εκεί και πάνω αρχίζει η σταδιακή απώλεια λεπτομερειακότητας. Την S1R σίγουρα θα προτιμήσουν φωτογράφοι για τους οποίους η υψηλότερη ανάλυση αποτελεί πλεονέκτημα, αλλιώς θα είχαν καταλήξει στην “απλή” S1 των 24Μegapixel. Σε πολύ απαιτητικές δουλειές όπως γιγαντοαφίσες, αντιγραφές μεγάλων έργων τέχνης κλπ. θα φανεί πολύτιμη η λειτουργία HiRes που παράγει εικόνες 187Megapixel και αρχεία RAW 330ΜΒ! Θεωρήστε όμως άκρως απαραίτητο ένα πολύ σταθερό τρίποδο και ελεγχόμενες συνθήκες φωτισμού στούντιο. Για κάτι παραπάνω ο ανταγωνισμός λέγεται Medium Format Digital Back (όπως π.χ. μια Hasselblad H6D-400 με σχεδόν 10πλάσιο κόστος).
Στα εργαστήρια Image Engineering
Οι μετρήσεις επιβεβαίωσαν τις υποκειμενικές μας εντυπώσεις. Στη ανάλυση έφθασε το 96% του θεωρητικού μέγιστου με 2687 ζεύγη γραμμών, πολύ καλό έλεγχο του sharpen ώστε να μην υπάρχει εντύπωση υπερβολικής όξυνσης και δυναμική περιοχή άνω του μέσου όρου, αλλά κάποια θέματα στον ψηφιακό θόρυβο, κυρίως στους μεσαίους και σκούρους τόνους.
H γνώμη μας
Η κίνηση για την αρχιτεκτονική L-mount στην κατηγορία Full Frame Mirrorless προσφέρει στην Panasonic συγκριτικό πλεονέκτημα στα οπτικά, που δεν είχαν η Canon και Nikon, όταν πέρυσι εγκαινίασαν τα δικά του συστήματα στην κατηγορία με πολύ λιγότερους φακούς στην γκάμα. Aναμφίβολα η S1R (και S1) είναι βαρειά και ογκώδης, μια συνειδητή επιλογή απέναντι στα ελαφρά και μικροκαμωμένα συστήματα των αντίστοιχων, Canon, Nikon και Sony. Mε τον τρόπο αυτό η Panasonic θέλει να υπογραμμίσει τον επαγγελματικό χαρακτήρα της σειράς S και να διαφοροποιηθεί. Εξίσου θεαματικοί στην εμφάνιση και το βάρος είναι οι φακοί, όπως ο θηριώδης -και άριστος από οπτικής πλευράς- S-Pro 50mm f/1,4 που συνόδευσε το δείγμα της δοκιμής μας. Η S1R λοιπόν προσφέρει υψηλή ανάλυση, άφθονες παραμετροποιήσεις, γερή κατασκευή, κλείστρο για 400Κ καρέ, ευκρίνεια και χρώμα πρώτης γραμμής και λίγο περισσότερο θόρυβο από τον άμεσο ανταγωνισμό. Υπερτερεί όμως στο ΗiRes και στο υβριδικό σύστημα σταθεροποίησης που με 6stop θα σας βγάλει σχεδόν πάντα ασπροπρόσωπους. Πλέον οι επιλογές στις FF mirrorless δεν ήταν ποτέ τόσο πολλές και τόσο κοντά μεταξύ τους.
Αναδημοσίευση από το ΦΩΤΟγράφο τεύχος Νο 260
