Στη λήψη βίντεο πέρα από το βασικό μας hardware, κάμερα, φακό και αισθητήρα, μεγάλη σημασία για την τελική ποιότητα έχει και ο κώδικας εγγραφής. Πρέπει να θυμούμαστε ότι ενώ στην φωτογραφία έχουμε το RAW, στο βίντεο τα ηλεκτρονικά συστήματα της μηχανής πάντα επεξεργάζονται το σήμα πριν το στείλουν στην κάρτα. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν προσέξουμε τις ρυθμίσεις θα έχουμε προβλήματα.
Πριν τα codecs
Τα codecs (που προέρχεται από τις λέξεις COmpressor/DE Compressor) είναι ουσιαστικά αλγόριθμοι υπεύθυνοι για την αποθήκευση του σήματος βίντεο σε διαχειρίσιμα μεγέθη. Κάθε βίντεο σε ψηφιακή μορφή χρησιμοποιεί κάποιον κώδικα συμπίεσης. Επίσης οι διαθέσιμοι κώδικες και οι ρυθμίσεις τους διαφέρουν από μηχανή σε μηχανή και πάντα ανατρέχουμε στο εγχειρίδιο χρήσης για να έχουμε την πλήρη εικόνα! Πριν μιλήσουμε όμως για τους κώδικες (τους οποίους θα μελετήσουμε στο επόμενο τεύχος) οφείλουμε να αναλύσουμε ορισμένες βασικές έννοιες/ρυθμίσεις.
Βασική Έννοια 1: Frame size / Διαστάσεις καρέ
Πρώτα από όλα πρέπει να επιλέγουμε το σωστό frame size, δηλαδή να ξέρουμε σε πόσα επί πόσα Pixel αναλύεται κάθε καρέ της video εικόνας. Οι πιο πολλές κάμερες πλέον είναι FullHD, δηλαδή γράφουν σε διαστάσεις 1920χ1080. Πέρα από αυτή την μέγιστη ανάλυση όμως, έχουμε επιλογές και για μικρότερα μεγέθη. Όσο πιο μεγάλο το frame size τόσο περισσότερο αποθηκευτικό χώρο χρειαζόμαστε, δηλαδή η ίδια κάρτα μπορεί να γράψει παραπάνω ώρα βίντεο στο ΗD Ready (1280χ720) απ’ ότι στο Full HD (1920×1080).
Σημασία εδώ έχει να ξέρουμε τις ανάγκες μας. Για παράδειγμα, αν πρόκειται να δώσουμε ως τελική δουλειά ένα video DVD σε SD (Standard Definition δηλ. 720χ576), είτε 1080 είτε 720 τραβήξουμε το αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο. Αν όμως πρόκειται να φτιάξουμε ένα BluRay ή να προβάλουμε σε μεγάλη οθόνη το 1080 ποιοτικά είναι ανώτερο. Βασικός κανόνας: μοντάρουμε στην ίδια μορφή που τραβήξαμε! Αν χρειαστεί κάποια αλλαγή την κάνουμε στο τελικό προϊόν με ειδικά εργαλεία. Τέλος πολλές κάμερες προσφέρουν δυνατότητα εγγραφής VGA 640χ480. Εκτός και αν θέλει κάποιος να καταγράψει πολλή ώρα video μόνο για αρχειακή χρήση, αυτή η ρύθμιση είναι άχρηστη καθώς η ανάλυση αυτή είναι μικρότερη και του SD. Κλείνοντας πρέπει να αναφερθούμε και στο 4Κ, το νέο πρότυπο που σταδιακά γενικεύεται. Το 4Κ είναι το φορμά του ψηφιακού σινεμά που πλέον μπαίνει και στην οικιακή διασκέδαση. Υπάρχει σε δυο μορφές: το κινηματογραφικό (δηλαδή των μηχανών ψηφιακού σινεμά) 4Κ που έχει διαστάσεις 4096χ2160 και το οικιακό που συχνά εμφανίζεται ως QUHD (Quad HD) ή UHD (Ultra HD) και έχει διαστάσεις 3840χ2160: ουσιαστικά είναι η αθροιστική ανάλυση τεσσάρων οθονών HD σε πλέγμα 2χ2.
Βασική Έννοια 2: Frame rate / Frames per second/ Ρυθμός ανανέωσης καρέ
Δεύτερο σημείο προσοχής το frame rate, o ρυθμός ανανέωσης καρέ. Έχουμε πολλές επιλογές τα 24, 25, 30, 50, 60 μπορεί και περισσότερα! Ποια είναι η σωστή; Για την Ευρώπη η απάντηση είναι το 25. Τα 24fps είναι για την περίπτωση που θέλουμε να προβάλουμε σε προδιαγραφές digital cinema. Ενώ τα 50 είναι ανάλογα την χρήση!
Θεωρητικά όσο πιο πολλά καρέ έχουμε τόσο πιο ομαλά καταγράφεται η κίνηση. Επίσης αν έχουμε 50 καρέ και τα παίξουμε στα 25 έχουμε πολύ όμορφη αργή κίνηση. Σημειώνουμε ότι παραπάνω καρέ σημαίνει μεγαλύτερος όγκος δεδομένων και περισσότερες απαιτήσεις στο μοντάζ. Γενικά αν δεν κινηματογραφούμε κάτι με έντονη κίνηση και δεν θέλουμε εφέ slow motion τα 25fps είναι ότι πρέπει. Μια κάμερα μπορεί να προσφέρει και 23.97, 29.97, 30, 60 fps αλλά αυτά είναι τα στάνταρ για το αμερικάνικο σύστημα NTSC – χρήσιμα μόνο σε πολύ ειδικές περιπτώσεις. Μην θεωρήσετε ότι επειδή το 50fps κάνει ομαλή αργή κίνηση το 60 θα δώσει κάτι καλύτερο, γιατί στην Ευρώπη και το σύστημα PAL τα 25 καρέ και τα πολλαπλάσια είναι τα σωστά.
Βασική Έννοια 3: Interlaced και Progressive
Ας ξεκαθαρίσουμε τις έννοιες interlaced και progressive, που συνήθως περιγράφονται με σύμβολα “i” και ”p” αντίστοιχα. Για παράδειγμα, 1080i σημαίνει βίντεο 1920χ1080 interlaced ενώ 720p αντιστοιχεί σε1280χ720 progressive. Πολλές κάμερες πλέον έχουν σήμανση i/p που σημαίνει ότι μπορούν να γράψουν και στα δύο πρότυπα. Οι δύο λέξεις αυτές, στα ελληνικά «περιπλεγμένη» και «προοδευτική» αντίστοιχα, αναφέρονται στον τρόπο σάρωσης του αισθητήρα. Ένας συχνός αφορισμός είναι ότι το progressive είναι ανώτερο του interlaced και μόνο progressive πρέπει να τραβάμε. Το p είναι σαφέστατα ανώτερο όταν πρόκειται να καταγράψουμε έντονη κίνηση ή έντονες φωτιστικές εναλλαγές, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί περισσότερο αποθηκευτικό χώρο. Το i από την άλλη επιτρέπει να καταγράψουμε περισσότερη ώρα στην ίδια κάρτα, και αν πρόκειται για στατικό θέμα π.χ. συνέδριο είναι ότι πρέπει. Εκεί που θα έχουμε προβλήματα είναι αν πάμε να δουλέψουμε το υλικό μας χωρίς να ξέρουμε τι είναι. Αν πάτε να μοντάρετε υλικό i σαν να είναι p ή το αντίστροφο θα αντιμετωπίσετε προβλήματα και απώλεια ποιότητας.
Βασική Έννοια 4: Bitrate
Το bitrate ή ρυθμός μετάδοσης δεδομένων επηρεάζει ταυτόχρονα δύο πράγματα: μέγεθος αρχείου και ποιότητα εικόνας. Σαν ρυθμός μετάδοσης δεδομένων μετριέται σε Megabits per Second, προσοχή bits και όχι bytes. Οι σύγχρονοι κώδικες είναι πολύπλοκοι αλγόριθμοι που επιτυγχάνουν μικρό μέγεθος αρχείου με υψηλή ποιότητα εικόνας. Κρατάμε ότι όσο πιο υψηλό bitrate ορίσουμε τόσο καλύτερη κωδικοποίηση έχουμε –δηλαδή και καλύτερη ποιότητα εικόνας- αλλά και πιο βαριά αρχεία. Κρατήστε σαν βασικό κανόνα ότι σπάνια υπάρχει λόγος για bitrate πάνω από τα 25Mbps
Η βασική μας συμβουλή για αυτή την πρώτη εισαγωγή είναι να ξέρουμε τι σκοπεύουμε να κάνουμε, τι υποστηρίζει η μηχανή μας και βάσει αυτών να επιλέγουμε ρυθμίσεις κατά περίσταση.
Αναδημοσίευση από τον ΦΩΤΟγράφο 240
