Aς δούμε ψύχραιμα πως διαμορφώνεται σήμερα η κατάσταση και όσο γίνεται πιο αντικειμενικά. Ο νέος διαγωνισμός για το σύστημα ταυτοτήτων, διαβατηρίων και εγγράφων ασφαλείας αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα που έχουν προκηρυχθεί ποτέ στον χώρο της ψηφιακής διακυβέρνησης στην Ελλάδα. Στις 28 Μαΐου 2026 το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων του Υπερταμείου προκήρυξαν επίσημα τον διαγωνισμό για το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εντύπων Ασφαλείας (ΟΠΣΕΑ), με συνολικό προϋπολογισμό 515,4 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).
Άνοιγμα: Η σημερινή κατάσταση…
Φωτογραφία δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Αν δοθεί η δουλειά σε πολυεθνική και εκτός από τους φωτογράφους βγουν και τα αστυνομικά τμήματα έξω από τις λήψεις, τι θα απογίνει ο εξοπλίσμός τους; Ποιος θα πληρώσει το μάρμαρο;
Περιεχόμενο έργου προς υλοποίηση
Το έργο δεν αφορά μόνο τις νέες ταυτότητες αλλά και τα διαβατήρια, τις άδειες διαμονής και γενικότερα το σύστημα παραγωγής και διαχείρισης των εγγράφων ασφαλείας της χώρας. Επιπλέον, περιλαμβάνει την ανάπτυξη εθνικού συστήματος ηλεκτρονικής αυθεντικοποίησης πολιτών, συμβατού με το ευρωπαϊκό πλαίσιο eIDAS 2.0 και το Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Πορτοφόλι Ταυτότητας. Η διαδικασία αυτή έρχεται να αντικαταστήσει τον προηγούμενο διαγωνισμό που είχε ξεκινήσει τα προηγούμενα χρόνια αλλά ακυρώθηκε το 2022 έπειτα από αλλεπάλληλες προσφυγές και δικαστικές εμπλοκές μεταξύ των ενδιαφερομένων εταιρειών. Για να αποφευχθούν αντίστοιχα προβλήματα, το Δημόσιο επέλεξε τώρα τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου, η οποία θεωρείται καταλληλότερη για σύνθετα έργα υψηλής τεχνολογίας. Αρχικά ως ημερομηνία υποβολής προσφορών είχε οριστεί η 25η Ιουνίου 2026, ενώ στη συνέχεια δόθηκαν παρατάσεις ώστε να προετοιμαστούν οι υποψήφιοι ανάδοχοι. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, στον διαγωνισμό αναμένεται να συμμετάσχουν τέσσερις μεγάλοι διεθνείς όμιλοι του χώρου των εγγράφων ασφαλείας και της ψηφιακής ταυτοποίησης:
-Toppan Printing (Ιαπωνία)
-Thales (Γαλλία)
-Zetes (Βέλγιο)
-Veridos Matsoukis (ελληνογερμανικό σχήμα)
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του έργου δεν περιορίζεται μόνον στην έκδοση νέων δελτίων ταυτότητας. Το νέο σύστημα σχεδιάζεται ώστε να αποτελέσει τη βάση για την επόμενη γενιά ψηφιακής ταυτοποίησης των πολιτών. Οι σημερινές νέες ταυτότητες που εκδίδονται από το 2023 παραμένουν σε ισχύ και δεν καταργούνται. Ωστόσο, η υποδομή που θα δημιουργηθεί από τον νέο διαγωνισμό μπορεί να υποστηρίξει μελλοντικά την αποκαλούμενη «Κάρτα Πολίτη», δηλαδή ένα ενιαίο μέσο ταυτοποίησης με δυνατότητες ηλεκτρονικής υπογραφής, πρόσβασης σε κρατικές υπηρεσίες και διαλειτουργικότητας με ευρωπαϊκά συστήματα ψηφιακής ταυτότητας. Με απλά λόγια, δεν πρόκειται απλώς για έναν διαγωνισμό εκτύπωσης ταυτοτήτων. Πρόκειται για τη δημιουργία της βασικής εθνικής υποδομής ψηφιακής ταυτότητας της Ελλάδας για τις επόμενες δεκαετίες, γεγονός που εξηγεί τόσο το υψηλό κόστος όσο και το έντονο ενδιαφέρον των μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου διεθνώς.
Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω για το φωτογραφείο;
Ότι πολύ απλά θα χαθεί το έσοδο από τις λήψεις φωτογραφιών από ταυτότητες και διαβατήρια. Και αυτό γιατί κρίθηκε από την πολιτική ηγεσία ότι τα μεμονωμένα φωτογραφεία έστω και μέσω της πλατφόρμας myPhoto, δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν στο περιβάλλον ψηφιακής ταυτοποίησης των πολιτών όπως έχει περιγραφεί παραπάνω. Με ορατή μπροστά τους την απώλεια ενός σημαντικότατου εσόδου που θα οδηγήσει στο κλείσιμο εκατοντάδων φωτογραφείων, οι φωτογράφοι αντιδρούν, γεγονός απόλυτα λογικό και αναμενόμενο. Όχι για τον εκσυγχρονισμό που επιχειρείται στον τομέα της ταυτοποίησης των πολιτών στην ψηφιακή εποχή μας αλλά στο ότι χωρίς καμία προσπάθεια ενσωμάτωσής τους στη νέα τάξη πραγμάτων αποβάλλονται βιαίως από το σύστημα.
Με τη γλώσσα των αριθμών αυτό σημαίνει ότι κινδυνεύουν να κλείσουν πάνω από 1000 (χίλιες) οικογενειακές ως επί το πλείστον επιχειρήσεις – φωτογραφεία ανά την επικράτεια. Ακολούθως θα πληγούν ανεπανόρθωτα παρομοίως οι εισαγωγικές επιχειρήσεις του κλάδου imaging της χώρας μας και γενικότερα όλος ο κλάδος της φωτογραφίας -που ήδη δεν διάγει και τις καλύτερες μέρες του. Σε όλα αυτά αν συνυπολογίσει κανείς και τις όποιες επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημιουργία φωτογραφιών on demand με… απλές φωνητικές εντολές το μέλλον προβλέπεται σκοτεινό και ζοφερό.
Υπάρχει άραγε περίπτωση αντιστροφής της κατάστασης τουλάχιστον στο θέμα της λήψης φωτογραφιών ταυτοτήτων; «Υπάρχει», απαντούν τα σωματεία. Απλά απαιτείται πολιτική βούληση ώστε να αξιοποιηθεί η πλατφόρμα myPhoto αφού βελτιωθεί και ενταχθεί στο νέο σύστημα ταυτοποίησης. Επειδή ως γνωστόν η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, οι φωτογράφοι αναμένουν εναγωνίως τις αποφάσεις της κυβέρνησης που μόνον αυτή και κανείς άλλος μπορεί να σώσει από την απαξίωση και οικονομική καταστροφή έναν ολόκληρο κλάδο.
