Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) εξέδωσε μια απόφαση ιδιαίτερης βαρύτητας, κρίνοντας ότι τα κράτη μέλη μπορούν νόμιμα να επιβάλουν στις ψηφιακές πλατφόρμες την καταβολή δίκαιης αμοιβής στους εκδότες Τύπου και τους δημοσιογράφους για τη χρήση του περιεχομένου τους. Παράλληλα, αναγνωρίζεται το δικαίωμα των κρατών να θεσπίζουν διαδικασίες που υποχρεώνουν τις πλατφόρμες να διαπραγματεύονται και να παρέχουν τα απαραίτητα στοιχεία για τον καθορισμό της αμοιβής αυτής.
Η απόφαση εκδόθηκε στο πλαίσιο αντιδικίας μεταξύ της Meta Platforms Ireland και της ιταλικής ρυθμιστικής αρχής AGCOM (Αρχή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων). Για πρώτη φορά ερμηνεύτηκαν ζητήματα του συγγενικού δικαιώματος των εκδοτών, όπως θεσπίστηκαν με την Ευρωπαϊκή Οδηγία του 2019 για τα πνευματικά δικαιώματα στην Ενιαία Ψηφιακή Αγορά, επιβεβαιώνοντας τη συμβατότητα του σχετικού ιταλικού νόμου με το ενωσιακό δίκαιο.
Κομβικά σημεία της απόφασης
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο προχώρησε σε σημαντικές κρίσεις για τη ρύθμιση της αγοράς:
• Προηγούμενη άδεια και αμοιβή: Η χρήση δημοσιευμάτων Τύπου από πλατφόρμες απαιτεί προηγούμενη άδεια και ανάλογη αμοιβή.
• Υποχρέωση διαφάνειας: Οι πλατφόρμες υποχρεούνται να προσέρχονται σε διαπραγματεύσεις και να παρέχουν τα αναγκαία στοιχεία για τον υπολογισμό της αποζημίωσης.
• Απαγόρευση αντιποίνων: Απαγορεύεται στις πλατφόρμες να περιορίζουν την ορατότητα του ειδησεογραφικού περιεχομένου κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
• Κρατική παρέμβαση: Οι εθνικές αρχές μπορούν να παρεμβαίνουν και να επιβάλλουν κυρώσεις για τη διασφάλιση της δίκαιης αμοιβής.
Η σημασία της απόφασης για την Ελλάδα
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα την Ελλάδα, καθώς ο ελληνικός νόμος για το συγγενικό δικαίωμα των εκδοτών έχει διαμορφωθεί με βάση το ιταλικό πρότυπο. Η απόφαση επικυρώνει πλήρως την επιλογή του Έλληνα νομοθέτη να αναθέσει στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) τη θέσπιση Κανονισμού για την εξειδίκευση των κριτηρίων προσδιορισμού της αμοιβής, καθώς και τη δυνατότητα επιβολής διοικητικών προστίμων.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο διευθυντής του ΟΣΔΕΛ, Γιωργανδρέας Ζάννος, τέσσερα χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου, οι Έλληνες εκδότες και δημοσιογράφοι ακόμα δεν αποζημιώνονται, καθώς η ΕΕΤΤ δεν έχει εκδώσει τον απαιτούμενο Κανονισμό. Ο ίδιος τόνισε ότι η διασφάλιση της βιωσιμότητας και του πλουραλισμού του Τύπου στην ψηφιακή εποχή αποτελεί επιτακτική ανάγκη για τη Δημοκρατία, λαμβάνοντας υπόψη την ανισορροπία δυνάμεων ανάμεσα στους τεχνολογικούς κολοσσούς και τους εκδότες.
Σχετικά με τον ΟΣΔΕΛ
Ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ) είναι μη κερδοσκοπικός αστικός συνεταιρισμός που λειτουργεί από το 1997 υπό την άδεια του Υπουργείου Πολιτισμού. Σκοπός του είναι η συλλογική διαχείριση και προστασία των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων των δημιουργών και των εκδοτών. Εκπροσωπεί περισσότερους από 7.500 συγγραφείς, δημοσιογράφους και άλλους δημιουργούς, καθώς και πάνω από 1.100 εκδότες, ενώ συνεργάζεται με 48 αντίστοιχους ξένους οργανισμούς
