Σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 2 Απριλίου 2025 στο αμφιθέατρο του Υπουργείου Πολιτισμού, ανακοίνωσαν, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Προέδρος του ΕΛΙΒΙΠ Νίκος Μπακουνάκης, το στρατηγικό όραμα και τις κύριες δράσεις του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ).
Το ΕΛΙΒΙΠ
Το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) ιδρύθηκε το 2024. Πρόκειται για νέο Ίδρυμα με κύριους στόχους του την προαγωγή των ελληνικών γραμμάτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, την ανάδειξη του βιβλίου ως μορφωτικού, πολιτιστικού και ψυχαγωγικού μέσου και την προβολή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας διεθνώς.
Το ΕΛΙΒΙΠ είναι ο φορέας διοργάνωσης και υλοποίησης της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) καθώς και άλλων έργων και δράσεων. Ενθαρρύνει συμπράξεις και συνεργασίες με φορείς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ είναι μέλος ευρωπαϊκών οργανισμών και δικτύων όπως το ENLIT (Ευρωπαϊκό Δίκτυο για τη Μετάφραση της Λογοτεχνίας) και το EUNIC (Ευρωπαϊκά Εθνικά Ινστιτούτα Πολιτισμού).
ΠΥΛΩΝΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
Το ΕΛΙΒΙΠ έχει διαμορφώσει έξι πυλώνες στρατηγικής:
ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ
Προβολή, προώθηση, διάδοση του βιβλίου και των ελληνικών γραμμάτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
ΣΥΝΕΡΓΕΙΕΣ & ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ
Διαμοιρασμός πόρων, οικονομίες κλίμακας, μοντέλα βιώσιμης συνεργασίας με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, συντονισμός των συναρμόδιων Υπουργείων ως προς την ανάληψη δράσεων σχετικών με το βιβλίο, τον εκδοτικό κλάδο, τις βιβλιοθήκες και το ευρύτερο πεδίο των γραμμάτων.
ΔΙΚΤΥΩΣΗ
Δίκτυα με όχημα το βιβλίο, την ανάγνωση, τον πολιτισμό και τον γραπτό λόγο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το ΕΛΙΒΙΠ ως κόμβος επικοινωνίας και διάχυσης της πληροφορίας για το οικοσύστημα του ελληνικού βιβλίου.
ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ
Yποστήριξη και ανάπτυξη των δεξιοτήτων των επαγγελματιών του ελληνικού κλάδου του βιβλίου.
ΕΡΕΥΝΑ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ
Συγκέντρωση και οργάνωση της πληροφορίας, των στατιστικών και των δεδομένων για τον κόσμο του βιβλίου με ολιστική οπτική και επιστημονική μεθοδολογία, διενέργεια ερευνών και διάσωση της μνήμης του ελληνικού βιβλίου.
ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ
Ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας στη νέα γενιά και στο ευρύτερο κοινό, αναγνωστική ανάπτυξη στην εποχή του έντυπου και ηλεκτρονικού βιβλίου.
ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ – ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΙΒΙΠ
ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ
Το Διοικητικό Συμβούλιο άρχισε να συνεδριάζει στις 4 Σεπτεμβρίου 2024. Το πρώτο μέλημά του ήταν να θεμελιώσει τον νέο Οργανισμό με τη σύνταξη Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας (ΕΚΛ). Ο ΕΚΛ συντάχθηκε από επιτροπή του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΛΙΒΙΠ, εγκρίθηκε και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 24/02/2025.
Ο ΕΚΛ εξασφαλίζει τη σωστή διάρθρωση, τη θεσμική συνέχεια του ΕΛΙΒΙΠ και τις διαδικασίες στελέχωσής του. Προβλέπονται 22 θέσεις εργασίας κατανεμημένες σε μία Διεύθυνση Βιβλίου που αποτελείται από δύο Τμήματα (Προώθησης Ελληνικών Γραμμάτων και Εκδόσεων / Ερευνών, Εκδόσεων και Ανάπτυξης Δεξιοτήτων) και δύο Γραφεία (GreekLit / Βιβλιοnet) και ακόμη τρία Τμήματα (Παραρτημάτων Εξωτερικού και Ελληνομάθειας / Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών / Ανάπτυξης και Επικοινωνίας) και ένα Αυτοτελές Νομικό Γραφείο.
ΙΣΤΟΤΟΠΟΣ www.elivip.gr
Ο νέος δίγλωσσος ιστότοπος του ΕΛΙΒΙΠ είναι ήδη online και συνεχώς εμπλουτίζεται.
Αποτυπώνει την ταυτότητα του νέου Ιδρύματος, τη στρατηγική και τις δράσεις του. Λειτουργεί ως κόμβος (hub) για το οικοσύστημα του βιβλίου, συγκεντρώνοντας πληροφοριακό υλικό, έρευνες και προγράμματα για τους επαγγελματίες του βιβλίου και το ευρύτερο κοινό. Ως καθολικός διάδοχος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού (ΕΙΠ) προβάλλει τη δραστηριότητα των Παραρτημάτων στην Αλεξάνδρεια, στην Οδησσό, στο Βερολίνο, στην Τεργέστη, στο Βελιγράδι, στο Βουκουρέστι και στα Τίρανα.
Επιπλέον, το ΕΛΙΒΙΠ επαναφέρει στη δημοσιότητα έρευνες που είχαν πραγματοποιηθεί από το ΕΚΕΒΙ, περιοδικά και υλικό για αρχειακούς και ερευνητικούς λόγους αλλά και για την τεκμηρίωση της θεσμικής μνήμης. Τα ψηφιοποιημένα περιοδικά που αναρτώνται σταδιακά στον ιστότοπο είναι: Νέα Εστία, Η Λέξη, Το δέντρο, Πλανόδιον, Οδός Πανός, Intellectum, Οροπέδιο και Περίπλους.
Στον σχεδιασμό του ιστότοπού του το ΕΛΙΒΙΠ έδωσε ιδιαίτερο βάρος σε θέματα προσβασιμότητας (accessibility).
Το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) επανεκκινεί το Πρόγραμμα GreekLit με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ύψους 414.000 ευρώ, συνδυάζοντας πολλές δράσεις.
Το Υπουργείο Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) δημιούργησε το 2021 το Πρόγραμμα GreekLit για την επιδότηση μεταφράσεων τίτλων κάθε κατηγορίας της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής σε άλλες γλώσσες. Στα δύο χρόνια λειτουργίας του Προγράμματος (2022-2024) εκδόθηκαν 52 τίτλοι, μεταφρασμένοι σε 20 γλώσσες από 48 μεταφραστές.
Στις δράσεις περιλαμβάνονται:
Μεταφράσεις έργων
Επιδότηση μεταφράσεων ολόκληρων έργων μέχρι ποσοστού 75% του συνολικού μεταφραστικού κόστους, αλλά και δειγμάτων από κάθε κατηγορία της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής με σκοπό τη δημιουργία προωθητικού υλικού.
Δράσεις δημοσιότητας και προβολής
Ημερίδα Μετάφραση και Τεχνητή Νοημοσύνη, με διεθνείς συμμετοχές στο πλαίσιο του Προγράμματος GreekLit (φθινόπωρο 2025).
Προγραμματίζονται εργαστήρια, διαλέξεις, παραγωγή βίντεο για την προβολή του Προγράμματος, καθώς και για θέματα μετάφρασης και δικτύωσης.
Προβολή στον ιστότοπο του ΕΛΙΒΙΠ
Δημιουργία βάσης δεδομένων με την ενσωμάτωση του καταλόγου των μεταφρασμένων τίτλων και όλων των βιβλιολογικών στοιχείων.
Έκδοση καταλόγου μεταφρασμένων βιβλίων
Έκδοση δίγλωσσου καταλόγου (ελληνικά-αγγλικά), 150 σελίδων, σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, με όλα τα βιβλία που μεταφράστηκαν στο πλαίσιο του Προγράμματος την περίοδο 2022 2024. Η έκδοση περιλαμβάνει κείμενα της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, των μεταφραστών David Connolly, Karen Emmerich και Μαρίας Παπαδήμα, του συγγραφέα Χρήστου Χωμενίδη και του Προέδρου του ΕΛΙΒΙΠ Νίκου Μπακουνάκη.
ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ
Η διαχείριση, η λειτουργία και η ανάπτυξη της βάσης ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ αποτελούν στρατηγικούς στόχους του ΕΛΙΒΙΠ.
Το ΕΛΙΒΙΠ επανασχεδιάζει τη ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ χωρίς τη διακοπή της λειτουργίας της, με σκοπό να καταστεί μια σύγχρονη, λειτουργική και βιώσιμη βάση. Η ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ στην πλήρη της μορφή, ως δημόσιο αγαθό θα αποτυπώνει την ελληνική βιβλιοπαραγωγή, θα καταγράφει, θα διασώζει την ιστορική μνήμη του ελληνικού βιβλίου (βιβλιολογική βάση) και θα αποτελεί βασικό ερευνητικό εργαλείο.
ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΑΛΛΟΝΙΚΗΣ
Μοναδική στην κατηγορία της στον ελληνικό χώρο, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (ΔΕΒΘ) εγκαινιάστηκε τον Μάιο του 2004 με στόχο να εντάξει την Ελλάδα στον χάρτη των Διεθνών Εκθέσεων Βιβλίου.
Φέτος, η ΔΕΒΘ συμπληρώνει εικοσιένα χρόνια με τιμώμενη χώρα την Ιταλία και θέμα την Α(Ι)νθρώπινη Δημιουργικότητα [Created by HumA(I)ns]. Από τις 8 έως τις 11 Μαΐου, στο Διεθνές Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο ΔΕΘ-HELEXPO, συμμετέχουν πάνω από 300 εκθέτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, 500 ομιλητές Έλληνες και ξένοι και προγραμματίζονται 400 εκδηλώσεις από εκδότες και πολιτιστικούς φορείς. Σχεδιάζονται ειδικές εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μανώλη Αναγνωστάκη, τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Andrea Camilleri, για τον Hugo Pratt, κ.ά.
Φορέας χρηματοδότησης της ΔΕΒΘ είναι η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση / Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από εθνικούς πόρους.
PHYGITAL READERS-ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ
Το ΕΛΙΒΙΠ έχει καταθέσει την πρόταση Phygital Readers στη νέα Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2025-2028 (ΒΨΜ).
Η ψηφιακή πλατφόρμα τεχνολογικής αιχμής Phygital Readers στοχεύει στην ανάπτυξη και στη διάχυση της φιλαναγνωσίας και του βιβλίου. Αξιοποιεί σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και σύγχρονους τρόπους οπτικοακουστικής αφήγησης – Τεχνητή Νοημοσύνη, Augmented Reality, QR codes, video trailers, animation, infographics, podcasts, κ.ά.
Περιλαμβάνει ενδεικτικά:
Ιστορία του βιβλίου και της τυπογραφίας (digital storytelling) Οπτικοακουστική αποτύπωση με καινοτόμα Μέσα και σύγχρονες πρακτικές οροσήμων της ιστορίας του βιβλίου και της τυπογραφίας, των συγγραφέων, των δημιουργών, των επαγγελμάτων και των οργανισμών του βιβλίου.
AI, οθόνη, βιβλίο, χαρτί
Διαδραστικές-βιωματικές δράσεις με τη δημιουργική αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Generation B-ook
Βιωματική αφήγηση – μικρά αφηγηματικά βίντεο που δημιουργούνται από τους χρήστες της πλατφόρμας με θέμα την αναγνωστική τους εμπειρία.
Βιβλιο-επιδράσεις (cross-media / cross-arts στρατηγικές φιλαναγνωσίας)
Tο βιβλίο σε αλληλεπίδραση με τη μουσική, τον κινηματογράφο, τα video games, το θέατρο, τον αθλητισμό, τα comics.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ
Το ΕΛΙΒΙΠ συνεργάστηκε με την Κοινωνία της Πληροφορίας στο Πρόγραμμα «Χρηματοδότηση για την ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού Επιχειρήσεων του κλάδου της Βιβλιοπαραγωγής». Υποβλήθηκαν 77 προτάσεις από ισάριθμους εκδότες και ο διαθέσιμος προϋπολογισμός υπερκαλύφθηκε στο 120%.
ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Το ΕΛΙΒΙΠ σχεδίασε τη δράση Πρωτεύουσα του Βιβλίου, φιλοδοξώντας να εξελιχθεί σε θεσμό.
Κάθε άνοιξη μια πόλη της Ελλάδας θα γίνεται Πρωτεύουσα του Βιβλίου με πρωταγωνιστές την τοπική κοινωνία, τους δημιουργούς, τα σχολεία, τις βιβλιοθήκες, τα βιβλιοπωλεία, τους φορείς και τους επαγγελματίες του χώρου.
Σύντομα θα ανακοινωθεί ποια θα είναι η πρώτη πόλη Πρωτεύουσα του Βιβλίου, την άνοιξη του 2026. Για τη δράση αυτή έχει συνταχθεί ειδικό manual.
ΝΥΧΤΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ
Φιλαναγνωστική δράση σε χώρους μνήμης και δημιουργίας (αρχαιολογικοί χώροι, χώροι πολιτισμού, τοπόσημα κ.ά.), με τη συνεργασία φορέων των τοπικών κοινωνιών και των αναγνωστών. Έναρξη της δράσης: Ιανουάριος 2026
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Το ΕΛΙΒΙΠ σε συνεργασία με το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, με εκδότες και άλλους φορείς σχεδιάζει Έκθεση-Φεστιβάλ Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου, στα πρότυπα των εκθέσεων βιβλίου.
ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ
Σχεδιασμός και υλοποίηση καμπάνιας για το βιβλίο και για τις δράσεις του ΕΛΙΒΙΠ σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο (Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Εργαστήριο Διαφήμισης και Δημοσίων Σχέσεων – υπεύθυνη Καθηγήτρια Μπέττυ Τσακαρέστου).
ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ-ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ-ΔΙΚΤΥΩΣΗ
Διήμερη ελληνογαλλική συνάντηση (business to business) εκδοτών για βιβλία λογοτεχνίας, ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών με τη συμμετοχή εκπροσώπων εικοσιπέντε γαλλικών και πενήντα ελληνικών εκδοτικών οίκων.
ΕΛΙΒΙΠ / Διεθνές Γραφείο Γαλλικών Εκδόσεων (Bureau International de l’ Édition Française) / Γαλλική Πρεσβεία της Αθήνας / Γαλλικό Ινστιτούτο, 16 και 17 Ιανουαρίου 2025.
56η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου του Καΐρου. ΕΛΙΒΙΠ / Διεύθυνση Γραμμάτων του ΥΠΠΟ / Παράρτημα Αλεξανδρείας ΕΛΙΒΙΠ,
23 Ιανουαρίου – 4 Φεβρουαρίου 2025.
36η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου του Σεράγεβο.
ΕΛΙΒΙΠ / Διεύθυνση Γραμμάτων του ΥΠΠΟ, 9-14 Απριλίου 2025.
Το ΕΛΙΒΙΠ είναι ο φορέας ανάδειξης (nominating organisation) της ελληνικής υποψηφιότητας στο Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας (EUPL). Υποψήφιος είναι ο συγγραφέας Μάκης Μαλαφέκας με το βιβλίο Deepfake. Απονομή βραβείου, Πράγα, 16 Μαΐου 2025.
Συμμετοχή στο This is Athens City Festival.
ΕΛΙΒΙΠ / Μουσείο-Σπίτι του Ελύτη, εκδήλωση με τίτλο Μετακινώντας αντικείμενα, αναζητώντας ιδέες, 21 Μαΐου 2025, Σπίτι του Ελύτη: Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου, Πλάκα.
Poetry slam αφιερωμένο στον Μιχάλη Γκανά, 28 Μαΐου 2025 στον κήπο του ΕΛΙΒΙΠ.
Από το βιβλίο στην οθόνη.
Προβολές στον κήπο του ΕΛΙΒΙΠ σε συνεργασία με το Athens Open Air Film Festival και τις Νύχτες Πρεμιέρας, Ιούνιος 2025.
Photos by Olympianna Miliaki
