«Η γνώση της φωτογραφίας είναι τόσο σημαντική όσο και του αλφαβήτου. Αναλφάβητος στο μέλλον δεν θα είναι μόνο αυτός που δεν γνωρίζει να χρησιμοποιεί το μολύβι αλλά και την κάμερα».
László Monoly-Nagy
Άνοιγμα: Άτιτλο φωτόγραμμα (χέρια), 1925-1926. Εκθεσιακή εκτύπωση με την ευγενική παραχώρηση του Estate of László Moholy-Nagy
Η φωτογραφία και οι πειραματισμοί του διάσημου εκπροσώπου της σχολής Bauhaus László Monoly-Nagy (1895-1946) βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας έκθεσης με τίτλο «László Moholy-Nagy. Light Play» που θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα στο MOMUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, από τις 13 Ιουνίου έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.
Ως μία από τις σημαντικότερες μορφές του Bauhaus, ο Moholy-Nagy συνέβαλε καθοριστικά στην ανανέωση της φωτογραφικής γλώσσας, αντιμετωπίζοντας τη φωτογραφία όχι απλώς ως μέσο καταγραφής αλλά ως εργαλείο έρευνας, σύνθεσης και νέας οπτικής εμπειρίας. Μέσα από φωτομοντάζ, διαφορετικές γωνίες λήψης και ερευνητικούς πειραματισμούς με το φως και το σκοτεινό θάλαμο, συνέβαλε καθοριστικά σε μια νέα αντίληψη για την εικόνα που επηρέασε βαθιά τη σύγχρονη φωτογραφία, καθώς και το design, τη γραφιστική και τον κινηματογράφο.
Στα 68 φωτογραφικά έργα του πρωτοπόρου καλλιτέχνη που συγκεντρώνει η έκθεση, πρωταγωνιστούν σχήματα και σώματα που αιωρούνται, βλέμματα, σκιές, χειρονομίες και διαφάνειες, φωτίζοντας τη ριζοσπαστική συμβολή του Moholy-Nagy στη φωτογραφία, το φιλμ και τις πειραματικές τέχνες του 20ού αιώνα.
Παράλληλα, στην έκθεση αυτή αναδεικνύεται και η διαχρονική επίδραση του Bauhaus στη σύγχρονη καλλιτεχνική και εφαρμοσμένη δημιουργία: «φωτογράμματα» (φωτογραφία χωρίς κάμερα), φωτομοντάζ, πειραματικές φωτογραφικές λήψεις από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, όπου έζησε και εργάστηκε, ασπρόμαυρες, έγχρωμες φωτογραφίες και φιλμ, προσφέρουν στο κοινό της έκθεσης μια ολοκληρωμένη εμπειρία.
Φωτογραφία (Αυτοπορτρέτο με χέρι), περ. 1925-1929. Εκθεσιακή εκτύπωση με την ευγενική παραχώρηση του Estate of László Moholy-Nagy
László Moholy-Nagy
Ο László Moholy-Nagy (Ουγγαρία, 1895–ΗΠΑ, 1946) υπήρξε επιφανής μορφή της έκρηξης του μοντερνισμού στις τέχνες τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Πολυσχιδής και πρωτοπόρος, ο Ούγγρος καλλιτέχνης καταπιάστηκε με τη ζωγραφική, τη φωτογραφία, το ντιζάιν, τη γλυπτική, τον κινηματογράφο, την τυπογραφία και τα θεατρικά σκηνικά, σχεδίασε βιβλία, εκθέσεις και βιτρίνες. Βετεράνος και τραυματίας του αυστροουγγρικού στρατού στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενεπλάκη με το βερολινέζικο νταντά και τον κονστρουκτιβισμό. Το 1923 εντάχθηκε στη σχολή Bauhaus, όπου δίδαξε φωτογραφία και μεταλλουργία μέχρι το 1928, ενώ επιμελήθηκε με τον Walter Gropius όλες τις εκδόσεις της σχολής. Υπήρξε ενθουσιώδης δάσκαλος ενώ συνέγραψε, μεταξύ άλλων, το επιδραστικό θεωρητικό έργο Painting, Photography, Film (1925).
Πειραματίστηκε με τα «φωτογράμματα» (photograms, δηλαδή φωτογραφία χωρίς κάμερα) μόλις το 1921, εξερευνώντας τις αφαιρετικές τους δυνατότητες, την ίδια χρονιά που ο Man Ray ανακάλυπτε την ίδια τεχνική με τον όρο «rayographs». Το 1924 ξεκίνησε τα «photoplastics», μια ελλειπτική, μινιμαλιστική αφήγηση/κολάζ με θραύσματα σχεδίων, εικόνων και λέξεων.
Αγάπα τον γείτονά σου / Έγκλημα στις ράγες (Αφίσα ταινίας), 1925. Εκτύπωση με την ευγενική παραχώρηση του Estate of László Moholy-Nagy
Σε όλη τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν εκπαιδευτικά προγράμματα, ξεναγήσεις και εργαστήρια φωτογραφικού πειραματισμού.
Συνδιοργάνωση: ΜΟΜUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, Fotografiska, the Contemporary Museum of Photography, Art and Culture, The Moholy-Nagy Estate
Επιμέλεια: Jessica Jarl, Διευθύντρια διεθνών εκθέσεων / Fotografiska
Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός/παραγωγή: Δανάη Μαυρίδου, Σπύρος Τσαφαράς / TETRAGON
Προσαρμογή επιμέλειας: Ηρακλής Παπαϊωάννου, Επιμελητής & Αρετή Λεοπούλου, Αναπληρώτρια καλλιτεχνική διευθύντρια / ΜΟΜUS-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
H Fotografiska είναι ένας παγκόσμιος οργανισμός με μουσεία στη Στοκχόλμη, το Βερολίνο, τη Σαγκάη, το Ταλίν και σύντομα στο Όσλο, αφιερωμένος στην έμπνευση νέων προοπτικών μέσω της φωτογραφίας και της σύγχρονης τέχνης.
Οι αδελφές Όλι και Ντόλι, 1925. Εκθεσιακή εκτύπωση με την ευγενική παραχώρηση του Estate of László Moholy-Nagy
