Η φωτογραφική δραστηριότητα δεν είναι πάντα συνυφασμένη με το άπλετο φως της ημέρας.
Τη νύκτα, απλώνεται ένας διαφορετικός κόσμος. Είτε στις πόλεις με τα φώτα των δρόμων και των κτιρίων είτε στην εξοχή όπου μακριά από το ελεγχόμενο αστικό περιβάλλον, οι μόνες φωτιστικές πηγές είναι τα αστέρια και η σελήνη.
Του Π. Καλδή
Στην πόλη οι προβολείς των αυτοκινήτων, οι φωτισμοί των δρόμων, οι διαφημιστικές επιγραφές, τα neon lights και μάλιστα οι διαφορετικές χρωματικές θερμοκρασίες των πηγών αυτών δημιουργούν μια εξωπραγματική ατμόσφαιρα τελείως διαφορετική από την ημέρα. Το σκηνικό αλλάζει και τίποτε δε μοιάζει με την ημερήσια όψη της πόλης. Στην εξοχή τα πράγματα είναι διαφορετικά και αρκετά πιο δύσκολα για το φωτογράφο αφού το φως από τον ουρανό είναι πολύ λιγοστό και μόνο νύχτες με πανσέληνο μπορούν να φωτίσουν κάπως την επιφάνεια της γης ενώ για τους υπόλοιπους μόνη διέξοδος είναι η αστροφωτογραφία που έχει λιγοστούς αλλά αφοσιωμένους οπαδούς.
Το βασικό πρόβλημα τη νύχτα είναι οι κουνημένες λήψεις. Με αργές ταχύτητες κλείστρου και κράτημα της μηχανής στο χέρι δεν είμαστε αρκετά σταθεροί ώστε να ακινητοποιηθεί το σύνολο μηχανής και φακού. Και προκύπτουν κουνημένα, θολά καρέ χωρίς ευκρίνεια. Δηλ. αποτυχημένες φωτό.
Η ελάχιστη ασφαλής ταχύτητα για κράτημα της μηχανής στο χέρι είναι η πλησιέστερη προς την εστιακή απόσταση του φακού. Για παράδειγμα αν έχετε ευρυγώνιο φακό 28mm η πιο αργή συνιστώμενη ταχύτητα με την οποία δεν κινδυνεύετε από camera shake πρόβλημα είναι το 1/30sec.
Aν ο φακός ή μηχανή έχουν σύστημα οπτικής σταθεροποίησης (stabilizer) τότε δίνουν περιθώριο μερικών stop (3-5stop)
για λήψη με πιο αργές ταχύτητες δηλ. φακός 100mm χωρίς stabilizer έχει πιο αργή ταχύτητα 1/125sec και με stabilizer 4stop αντίστοιχη ταχύτητα 1/8sec.!
Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μονόποδο (που δίνει 3-5stop πλεονέκτημα “ακινητοποίησης”) ή ακόμη καλύτερα τρίποδο, όπου πλέον είμαστε ελεύθεροι να ρυθμίσουμε τη μηχανή σε οποιαδήποτε ταχύτητα κλείστρου, ακόμη και B “bulb”.
Όταν λοιπόν το φως μιας νυχτερινής σκηνής είναι πραγματικά λιγοστό, τότε η ρυθμιση Bulb δίνει λύση. Στο Bulb το κλείστρο μένει ανοιχτό όσο κρατάμε πατημένο το κουμπί απελευθέρωσης.
Στην εποχή του φιλμ οι λήψεις νυχτερινών ήταν παρακινδυνευμένες από πλευράς σωστής εκφώτισης, γιατί ποτέ δεν ήξερες αν το καρέ θα βγει σωστά φωτισμένο αφού τα συστήματα φωτομέτρησης τη νύχτα έχουν σημαντικές αστοχίες. Στην ψηφιακή εποχή όμως έχουμε την άμεση δυνατότητα playback (αναπαραγωγής) της λήψης μας οπότε μπορούμε να διορθώσουμε άμεσα το καρέ που μόλις τραβήξαμε.
Πολύ εντυπωσιακά είναι τα εφέ που δημιουργούνται από τις τροχιές των φώτων των αυτοκινήτων καθώς διασχίζουν τις νυκτερινές λεωφόρους (light trails). Οι μεγάλοι χρόνοι έκθεσης κάνουν τους προβολείς αλλά και τα φώτα πορείας να αφήνουν ποικιλόχρωμες γραμμές εξαφανίζοντας τα ίδια τα οχήματα.
Μια τυπική τεχνική για trail lights είναι να στήσουμε τη μηχανή με το τρίποδο σε ανισόπεδη διάβαση ή άλλο κάποιο ψηλό σημείο. Συνηθίζονται πολύ τα πλάνα με λεωφόρους διπλής κυκλοφορίας όπου στο ένα ρεύμα καταγράφονται λευκές τροχιές από τους προβολείς των αυτοκινήτων και στο αντίθετο κόκκινες από τα πίσω φώτα πορείας!
Πάντα πετυχημένο τη νύχτα είναι και το εφέ με σχετικά αργή ταχύτητα, τη μηχανή σε τρίποδο όπου τα κτήρια γράφουν κανονικά και με ευκρίνεια ενώ οι περαστικοί αποτυπώνονται σαν φιγούρες – φαντάσματα.
Αναδημοσίευση από το Αναδημοσίευση από το ΦΩΤΟγράφος Νο 281
