Στο σημερινό άρθρο, αλλά και σε αυτά που θα ακολουθήσουν στα επόμενα τεύχη, θα ασχοληθούμε αναλυτικά με το module Develop του Lightroom και θα δούμε ποια μεθοδολογία πρέπει να ακολουθούμε όταν επεξεργαζόμαστε τις φωτογραφίες μας.
Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά, δηλαδή, το panel “Basic” στο οποίο θα βρούμε και τις πιο σημαντικές ρυθμίσεις. Όμως πριν προχωρήσουμε θα πρέπει να απαντήσουμε σε ένα σημαντικό αλλά και συνηθισμένο ερώτημα:
«Από που να ξεκινήσουμε την επεξεργασία;»
Θα πρέπει να ξεκινάμε πάντα από το πιο μεγάλο πρόβλημα. Δηλαδή, δεν είναι λογικό να προσπαθούμε να διορθώσουμε τα χρώματα σε μια φωτογραφία που είναι υποφωτισμένη.
Θα πρέπει να λύσουμε πρώτα το πρόβλημα της φωτεινότητας και του κοντράστ και στη συνέχεια να ασχοληθούμε με τα υπόλοιπα.
Ας δούμε λοιπόν βήμα βήμα τις κινήσεις που θα πρέπει να ακολουθήσουμε με μερικά παραδείγματα.
Μια υποφωτισμένη φωτογραφία σε σκηνή υψηλού κοντράστ
λ0Εδώ έχουμε ένα συνηθισμένο πρόβλημα κατά το οποίο το φωτόμετρο της μηχανής μας μπερδεύεται από το έντονο φως του ουρανού με αποτέλεσμα να δίνει μια αρκετά σκοτεινή φωτογραφία που θα πρέπει να διορθώσουμε δραστικά.
ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙEΣ
Θα μπορέσετε να παρακολουθήσετε καλύτερα αυτό το tutorial δουλεύοντας με τις φωτογραφίες του παραδείγματος. Κατεβάστε από www.photo.gr/category/LRimages
Το λάθος έγινε λοιπόν στην έκθεση. Ακόμα και αν δεν ξέρει κάποιος τίποτα από επεξεργασία θα μπορούσε να σκεφθεί παρατηρώντας τους διακόπτες του panel “Basic” πως αυτό που θα πρέπει να πειράξει πρώτα από όλα είναι ο διακόπτης Exposure (Έκθεση)
Πράγματι, μετακινώντας τον διακόπτη Exposure στο +3 περίπου, η φωτογραφία φωτίστηκε και φάνηκαν όλες αυτές οι πληροφορίες που λίγο πριν ήταν μέσα στο σκοτάδι! Ξεκινήσαμε λοιπόν με μια πολύ θεαματική διόρθωση.
Tip 1
Τι είναι αυτό το +3; Με τι αντιστοιχεί; Αν και δεν είναι απολύτως σωστό, θα μπορούσαμε να πούμε πως το +3 είναι περίπου το ίδιο με το να φωτίζαμε κατά 3 stop περισσότερα την ώρα της λήψης. Αν για παράδειγμα, αντί για 1/1000sec χρησιμοποιούσαμε ταχύτητα 1/125sec (κρατώντας φυσικά ISO και διάφραγμα τα ίδια), τότε θα παίρναμε σχεδόν το ίδιο αποτέλεσμα με αυτό που βλέπουμε όταν μετακινούμε το διακόπτη Exposure του Lightroom στο +3. Αλλά εδώ έχουμε μια απώλεια, αυτήν της εμφάνισης ψηφιακού θορύβου. Γιατί αυτό το +3 δεν αλλάζει ούτε την ταχύτητα, ούτε το διάφραγμα. Ανεβάζει τεχνητά εκ των υστέρων τα ISO με αποτέλεσμα την εμφάνιση αυξημένου θορύβου. Έτσι, στην προσπάθειa να διορθώσουμε τη λάθος φωτομέτρηση κατά το στάδιο της επεξεργασίας είναι σχεδόν το ίδιο σα να είχαμε φωτογραφήσει στα 2560 αντί των 320 ISO που έγινε πραγματικά η λήψη. Προσοχή λοιπόν, να κάνουμε όσο πιο σωστή φωτομέτρηση γίνεται.
Συνεχίζοντας στο panel Basic βλέπουμε έναν διακόπτη Contrast και θα ήταν λογικό να σκεφτούμε πως σε μια τέτοια σκηνή υψηλού κοντράστ θα πρέπει να του δώσουμε μια αρνητική τιμή, να τον σύρουμε δηλαδή αριστερά. Αν και αρχικά θα λειτουργήσει σωστά, όσο θα τον μετακινούμε αριστερότερα η φωτογραφία μας θα χαλάει αντί να φτιάχνει γιατί θα χάνει τη λάμψη της αλλά και τις μαύρες περιοχές καταλήγοντας σε ένα αδιάφορο και επίπεδο αποτέλεσμα.
Η Adobe μας δίνει αμέσως πιο κάτω από τον διακόπτη Contrast τέσσερεις ξεχωριστούς διακόπτες που ρυθμίζουν το κοντράστ αλλά πολύ πιο αναλυτικά. Συνεπώς, αν δεν βιαζόμαστε υπερβολικά, είναι πιο σωστό να ρυθμίζουμε το κοντράστ μέσω αυτών των τεσσάρων διακοπτών για να έχουμε τον πλήρη έλεγχο.
Highlights – Επηρεάζει τις φωτεινές περιοχές
Shadows – Επηρεάζει τις σκιερές περιοχές
Whites – Επηρεάζει τα λευκά, στο άκρο της τονικής καμπύλης.
Blacks – Επηρεάζει τα μαύρα, στο άκρο της καμπύλης, αντίστοιχα με τα Whites 
Έτσι, στο παράδειγμα που εξετάζουμε θα ήταν σωστότερο να αφήσουμε τον γενικό διακόπτη Contrast στο μηδέν και να ρυθμίσουμε τα εξής:
Να μειώσουμε το Exposure από το +3 στο +1,5 αφού θα χρησιμοποιήσουμε συμπληρωματικά και τους επόμενους διακόπτες
Να μειώσουμε τα Highlights στο -75 ώστε να επαναφέρουμε τις όμορφες λεπτομέρειες από τον ουρανό και τα σύννεφα που χάθηκαν όταν αυξήσαμε το Exposure.
Να αυξήσουμε τα Shadows στο +75 ώστε να φωτιστούν όλες οι λεπτομέρειες που υπάρχουν στις σκιερές περιοχές, χωρίς να αναγκαστούμε να πετύχουμε το ίδιο μέσω μιας υπερβολικής αύξησης του Exposure όπως κάναμε στην αρχή.
Να αυξήσουμε τα Whites στο +25 ώστε να δώσουμε και πάλι τη λάμψη στα πολύ φωτεινά σημεία, την οποία χάσαμε όταν μειώσαμε τα Highlights
Να μειώσουμε τα Blacks στο -25 ώστε να αναδείξουμε όλες τις λεπτομέρειες και τις υφές των στοιχείων της εικόνας μας. (κάτι που μειώθηκε όταν αυξήσαμε τα Shadows)
Αν το σκεφτούμε πιο απλά θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε αυτές τις διορθώσεις σε μια φράση που σε γενικές γραμμές ισχύει για όλες τις φωτογραφίες:
“Διορθώνουμε τη γενική φωτεινότητα με το Exposure και στη συνέχεια «γεμίζουμε» με πληροφορίες την εικόνα μας μέσω των Highlights και των Shadows και επαναφέρουμε τη λάμψη των λευκών και τις λεπτομέρειες στα περιγράμματα και τις υφές μέσω των Whites και των Blacks αντίστοιχα”
Tip 2
Όλα αυτά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα που παίρνουμε οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός πως το αρχείο μας είναι RAW και όχι απλό Jpeg. Νομίζω πως οι αναγνώστες αυτού του περιοδικού έχουν διαβάσει πολλές φορές γιατί είναι σπουδαία τα Raw και πόσο μας βοηθούν στην αποτελεσματική επεξεργασία, οπότε πιστεύω πως δεν χρειάζεται να επεκταθώ σε αυτό το θέμα.
Συνεχίζοντας στο πάνελ Basic θα συναντήσουμε την ενότητα Presence που περιλαμβάνει πέντε συρόμενους διακόπτες:
Texture – Ενισχύει τις υφές των στοιχείων της φωτογραφίας μας
Clarity – Αυξάνει το κοντράστ στα περιγράμματα των αντικειμένων
Dehaze – Αυξάνει το κοντράστ μεταξύ μεγάλων περιοχών σε τέτοιο βαθμό που μπορεί να μειώσει δραστικά την ομίχλη, ή το γενικό θόλωμα που προκαλεί η υγρασία ή η μόλυνση της ατμόσφαιρας
Αυτά τα τρία εργαλεία είναι πολύ συγγενικά και στην πραγματικότητα διαφέρουν ως προς τις περιοχές που επιδρούν, με το Texture να επιδρά (αυξάνοντας το κοντράστ) σε ομάδες γειτονικών pixel και το Dehaze σε πολύ μεγαλύτερες περιοχές.
Θα πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα και με τα τρία γιατί όσο δραστικά είναι άλλο τόσο επικίνδυνα μπορούν να γίνουν για την αισθητική της φωτογραφίας μας.
Πάντως, στο συγκεκριμένο παράδειγμα που βλέπουμε, δεν χρειάζεται παρά ελάχιστο Clarity (+5), αφού εδώ έχουμε μια πεντακάθαρη φωτογραφία με καλά «γραμμένες» λεπτομέρειες.
Εκτός από αυτούς τους τρεις διακόπτες θα συναντήσουμε και άλλους δυο που αφορούν τον κορεσμό των χρωμάτων.
Vibrance – Αυξάνει (ή μειώνει) τον κορεσμό των χρωμάτων με μη γραμμικό τρόπο. Δηλαδή, αυξάνει τον κορεσμό των χρωμάτων στις περιοχές που το χρώμα είναι αδύναμο, αντίθετα με τις περιοχές που το χρώμα είναι ήδη έντονο. Σε αυτές δεν επιφέρει καμία αλλαγή και αυτό είναι ένα σπουδαίο εργαλείο ώστε να ζωντανεύουμε χρωματικά τις εικόνες μας χωρίς να οδηγούμαστε σε υπερβολές.
Saturation – Αντίθετα από το Vibrance το Saturation αυξάνει (ή μειώνει) όλα ανεξαιρέτως τα χρώματα της φωτογραφίας μας και αυτό αν το σκεφτούμε είναι λάθος εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις όπως αυτές μια σκηνής με ομίχλη ή με υπερβολικά χαμηλό φωτισμό.
Από αυτά τα δυο λοιπόν εργαλεία, ας κρατήσουμε κυρίως το Vibrance για τις διορθώσεις μας, που για το σημερινό παράδειγμα, θα χρειαστεί να το αυξήσουμε λίγο, στο +20.
Τέλος, στην κορυφή του πάνελ Basic θα συναντήσουμε τις ρυθμίσεις για το White Balance το οποίο μπορούμε να ρυθμίσουμε με τρεις διαφορετικούς τρόπους
- Μετακινώντας τους διακόπτες Temp και Tint
- Επιλέγοντας κάποιο από τα έτοιμα presets
- Χρησιμοποιώντας το εργαλείο White Balance Selector
Ο πιο εντυπωσιακός αλλά και αποτελεσματικός από τους τρεις τρόπους είναι ο τελευταίος. Αρκεί να επιλέξουμε το White Balance Selector και να κάνουμε ένα κλικ πάνω σε μια περιοχή της φωτογραφίας μας που είναι χρωματικά ουδέτερη, όπως η άσφαλτος, ή ένας λευκός τοίχος (αρκεί να μην είναι «καμένος»).
Σε αυτό το παράδειγμα, αρκεί ένα κλικ με το εργαλείο πάνω στο λευκό μάρμαρο του κτιρίου για να διορθωθεί αυτόματα το WB.
Στη συνέχεια, αν θέλουμε, μπορούμε να μετακινήσουμε ελαφρώς τον διακόπτη Temp πιο δεξιά έτσι ώστε να κάνουμε λίγο πιο θερμή την εικόνα μας, ή λίγο πιο αριστερά για να την κάνουμε πιο ψυχρή.
Έτσι, ολοκληρώσαμε τις ρυθμίσεις που υπάρχουν στο πάνελ Basic και ήδη οι φωτογραφίες μας βελτιώθηκαν εντυπωσιακά με λίγα μόλις κλικ.
Στο επόμενο τεύχος θα δούμε τα εργαλεία τοπικής επεξεργασίας που βρίσκονται πάνω από το πάνελ Basic, καθώς και το εργαλείο Crop έτσι ώστε να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο τις φωτογραφίες μας.
