Στην τρίτη κατά σειρά διοργάνωση 2022-23 ο μεγάλος φωτογραφικός διαγωνισμός Click στη Φύση για τις περιοχές Natura 2000, εισάγει νέα στοιχεία όπως η καινούργια, ξεχωριστή κατηγορία Νερά και Θάλασσες. Η πρωτοβουλία αυτή είναι απόλυτα ταιριαστή με τη διάρθρωση των περιοχών Natura 2000 στη χώρα μας αφού στο σχετικό δίκτυο εντάσσονται και θαλάσσιες περιοχές. Πολλοί ήταν οι φωτογράφοι που τις προηγούμενες χρονιές απέστειλαν υλικό στο διαγωνισμό με αντικείμενο το υγρό στοιχείο και τώρα, για να ενθαρρυνθούν οι νεώτεροι που για πρώτη φορά θα συμμετάσχουν, παραθέτουμε μερικές χρήσιμες συμβουλές.
Φωτογραφία ανοίγματος: Θρασύβουλος Πάνου | Έπαινος στην κατηγορία «Τοπίο» της περσινής διοργάνωσης
Θάλασσες, ακτές, λίμνες, ποτάμια, ρυάκια, καταρράκτες. Το νερό, ζωοδότης και πηγή έμπνευσης, μας καλεί να το αποτυπώσουμε σε όλες τους τις μορφές καθώς διαμορφώνει κυρίαρχα το τοπίο. Άπειροι είναι οι τρόποι που θα το απεικονίσουμε, απτά ή πιο αφηρημένα, ρέον ή παγωμένο, με σταγονίδια και ομίχλη, σε αντικατοπτρισμούς, σαν ήρεμη επιφάνεια ή αγριεμένη θάλασσα, σε κυματισμούς και παφλασμούς.
Προφυλάσσοντας τη μηχανή από την υγρασία
Oποιοδήποτε και να είναι το φωτογραφικό μέσον (από smartphone ως φωτογραφική μηχανή/σύστημα) η λειτουργία κοντά στο νερό ενέχει κινδύνους. Η πολλή υγρασία κοντά σε λίμνες και ποτάμια, το σπρέι του νερού από κύμα που σκάει με ορμή μια μέρα με πολύ άνεμο, η φουρτουνιασμένη θάλασσα, ακόμη και τα απόνερα από μια εξωλέμβιο και πολλά άλλα, δυνητικά μπορούν να βλάψουν τη φωτογραφική μας μηχανή. Ειδικά αν δεν έχει κάποιου βαθμού αδιαβροχοποίηση. Επίσης το αλάτι από το θαλάσσιο νερό απειλεί τη μακροζωία της μηχανής μας γιατί έχει την ιδιότητα να διεισδύει, να επικάθηται και να προσβάλλει τα μέταλλα με οξείδωση. Οπότε επιβάλλεται η προστασία της μηχανής με απλά καλύμματα είτε ειδικές θήκες. Ακόμη και με ένα αυτοσχέδιο κάλυμμα με μια πλαστική σακκούλα και κομμένο άνοιγμα στο οποίο έχει προσαρμοστεί ένα φίλτρο UV μπορούμε να προστατεύσουμε αρκετά τη μηχανή με το φακό μας.
Αδιαβροχοποιημένες μηχανές και φακοί (weather resist)
Εννοείται ότι σε παρόμοιες συνθήκες πλεονεκτούν οι μηχανές (και οι φακοί) με προδιαγραφές WR (Weather Resist) από το εργοστάσιο. Αυτές οι σχεδιάσεις στεγανοποιούνται με σφραγιστικές τσιμούχες (O-ring) σε επίκαιρα σημεία ώστε να μην μπορεί να διεισδύσει η υγρασία. Έτσι αποφεύγεται το ενδεχόμενο εισχώρησης σκόνης και υγρασίας που προκαλεί συμπύκνωση (condensation) και μακροπρόθεσμα μούχλα και καταστροφές στις πολλαπλές επιστρώσεις. Οι μηχανές και φακοί αυτής της κατηγορίας φέρουν ειδικές ενδείξεις.
Φωτ: Μιλτιάδης Κουρμπόγλου | 3o ΒΡΑΒΕΙΟ στην κατηγορία “Πτηνά” της περσινής διοργάνωσης
Πάγωμα και φλουτάρισμα
Ένα βασικό ερώτημα που πρέπει να απαντήσουμε πριν ξεκινήσουμε τις λήψεις είναι κατά πόσον θέλουμε τη επιφάνεια του νερού “παγωμένη” δηλ. ακινητοποιημένη τραβώντας με γρήγορη ταχύτητα κλείστρου ή φλουταρισμένη (μέσω λήψης με αργή ταχύτητα και/ή κάποιο φίλτρο ουδέτερης πυκνότητας). To εφέ του νερού που βγαίνει θολωμένο όταν κυλάει (ποτάμι, ρυάκι) ή έχει κυματισμό (θάλασσα) χαρίζει μια ονειρική μη ρεαλιστική διάσταση που εντυπωσιάζει τον παρατηρητή. Είναι πιο εμφανές ότι στο ίδιο καρέ βλέπουμε και ευκρινή στοιχεία π.χ. τα βράχια της ακτής και θολά (τον φλου κυματισμό που χάνει εντελώς την μορφή του και μοιάζει σαν μεγάλος υδρατμός).
Με πολωτικό ή όχι;
Το πολωτικό φίλτρο αυξάνει το χρωματικό κορεσμό και ταυτόχρονα αφαιρεί τις αντανακλάσεις από την επιφάνεια του ήρεμου νερού. Έτσι συχνό είναι το εφέ με πολωτικό και βάρκες που μοιάζουν να …αιωρούνται στο νερό αφού δεν φαίνεται καν η επιφάνεια. Πολωτικό φίλτρο (πάντα κυκλικό/circular polarizer) μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τονίζοντας το μπλε της θάλασσας και συνάμα δείχνοντας πιο βαθειά τα χρώματα στο κάδρο.
Φωτ: Φώτης Καφέτσης | 2o ΒΡΑΒΕΙΟ στην κατηγορία “Toπίο” της περσινής διοργάνωσης
Ο παράγοντας χρόνος
Φωτογραφίζοντας το υγρό στοιχείο ο δημιουργός της εικόνας ανακαλύπτει πόσο σημαντική είναι η κατανόηση της λειτουργίας προτεραιότητας ταχύτητας (shutter priority mode). Επιλέγοντας αυτός την ταχύτητα κλείστρου μπορεί να ελέγξει πόσο ακινητοποιημένη θα είναι η ροή του νερού στο ρυάκι, ο κυματισμός στη θάλασσα, ακόμη και τα σταγονίδια που εκτινάσσονται από ένα πουλί του βάλτου καθώς προσνηώνεται (sic) στην επιφάνεια του νερού. Ο πειραματισμός για τη βέλτιστη ταχύτητα κλείστρου ανάλογα με το ύφος και το εφέ της λήψης θα δώσει δυναμική και ταυτότητα στο φωτογραφικό υλικό.
Φωτ: Παναγιώτης Οικονομίδης | Έπαινος στην κατηγορία “Toπίο” της περσινής διοργάνωσης
Περισσότερα tips
Αντανακλάσεις: Η ήρεμη επιφάνεια του νερού προσομοιώνει ένα μεγάλο καθρέφτη. Ανάλογα με τη γωνία πρόσπτωσης του φυσικού περιβαλλοντικού φωτισμού, είναι δυνατόν να δημιουργούνται οι συνθήκες όπου αντικαθρεφτίζεται συμμετρικά ένα μέρος της σύνθεσης π.χ. ένα δένδρο στην επιφάνεια του νερού και καταλήγει σε εντυπωσιακό διπλό είδωλο με άξονα συμμετρίας.
• Γαλάζιο ή κάτι άλλο; Το νερό δεν είναι μόνον απέραντο γαλάζιο. Εξαρτώμενο από το φωτισμό π.χ. από τις θερμές ακτίνες του ήλιου την ώρα της δύσης το νερό μπορεί να βάφεται με πορτοκαλιές και ροζ ανταύγειες. ¨Η σε μια έντονα συννεφιασμένη μέρα, η λίμνη να φαίνεται μουντή και μελαγχολική γκρίζα.
• Υψηλό ή χαμηλό κοντράστ; Σε συνάρτηση με το φυσικό φωτισμό και τις καιρικές συνθήκες ενδεχομένως έχουμε έντονο σκληρό φως που επηρεάζει με υψηλό κοντράστ και το υδάτινο στοιχείο σε μια εικόνα όπου αυτό κυριαρχεί. Μια άλλη μέρα με άλλο καιρό, με συννεφιά και βαρύ γκρίζο ουρανό το mood αλλάζει, το ίδιο και το κοντράστ που γίνεται χαμηλό, χωρίς αντιθέσεις και καθορίζει και το πώς θα φανεί το νερό.
Φωτ: Γκάρο Καλαϊτζιάν | Έπαινος στην κατηγορία “Toπίο” της περσινής διοργάνωσης
