Λίγα προϊόντα και τεχνολογίες έχουν σημαδέψει τόσο πολύ την εξέλιξη της φωτογραφίας όσο το Photoshop, το πρόγραμμα που έγινε συνώνυμο με την επεξεργασία στον υπολογιστή. Η επίδρασή του ήταν καταλυτική στην αντίληψή μας για την κουλτούρα της εικόνας, και επηρέασε όχι μόνον τους ενθουσιώδεις χρήστες και τους επαγγελματίες αλλά και τον απλό κόσμο.
Photoshop-ίζω και Photoshop-άρω είναι νεολογισμοί που απαντούν όχι μόνον στην ελληνική αλλά σε πολλές γλώσσες του κόσμου. Το Photoshop είναι η ψυχή του φωτεινού θαλάμου της δημιουργικότητας, που μετασχημάτισε τον παλιό αναλογικό κόσμο στη μοντέρνα ψηφιακή εκδοχή του, με το γεμάτο εξτρά λειτουργίες μενού και το διαρκώς εξελισσόμενο περιβάλλον διαχείρισης.
H ιδέα για το Photoshop γεννήθηκε το 1987, μέσα στην οικογένεια Κnoll, τα μέλη της οποίας συμπτωματικά ήταν όλοι φανατικοί φίλοι της φωτογραφίας. Ο ένας γιός ο John εργαζόταν στη τότε νεότευκτη Industrial Light and Magic που ανήκε στη χολυγουντιανή Lucas Films και ο άλλος, ο Thomas προετοίμαζε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο του Μίτσιγκαν και μόλις είχε αγοράσει ένα Macintosh Plus για να γράψει τη διατριβή του. Τότε ανεκάλυψε ότι δεν μπορούσε καν να απεικονίσει grayscale εικόνες στο μόνιτορ και συζήτησε έντονα το πρόβλημα με τον αδελφό του. 
Έτσι αποφάσισαν να συνεργαστούν αξιοποιώντας τις γνώσεις τους για να γραφτεί το προγραμματάκι Display, ικανό να παρουσιάζει μικρές α/μ εικόνες στο Mac. Όταν αγοράστηκε ένα Macintosh II με έγχρωμο μόνιτορ, τότε έπεισε τον Τhomas να ξαναγράψει τον κώδικα του Display, αυτή τη φορά με στοιχειώδη ικανότητα παρουσίασης χρώματος, διόρθωσης gamma, πρόβλεψης για επέμβαση στην τονικότητα μέσω Levels και υποστήριξης μερικών βασικών ψηφιακών φορμά.
To 1988 το πρόγραμμα πήρε το όνομα Image Pro. Τότε άρχισαν οι σκέψεις για εμπορική αξιοποίηση και κατά συνέπεια η αναζήτηση επενδυτών. H oνομασία Photoshop προέκυψε μέσα σ’ εκείνη τη συγκυρία, αλλά κανείς δεν μπορεί να τεκμηριώσει ποιος υπήρξε ο νονός. Οι εταιρίες στις οποίες απευθύνθηκαν τους απέρριψαν όχι όμως και η Adobe που δεν αγόρασε όλα τα δικαιώματα αλλά την αδειοδότηση. Έτσι στο πρώτο εκείνο στάδιο το Photoshop εξακολουθούσε να ανήκει στους αδελφούς Knoll. H έκδοση 1.0 (1990) κυκλοφόρησε μόνον για πλατφόρμα Mac μιας και το γραφικό περιβάλλον επικοινωνίας στα PC ήταν τότε σε βρεφικό στάδιο (μόλις επρόκειτο να παρουσιαστούν τα Windows 3.0). Μάλιστα οι κάτοχοι Mac χρειάστηκε να αναβαθμίσουν τη μνήμη τους για να δουλεύει το Photoshop 1.0, το οποίο απαιτούσε τουλάχιστον 2MB RAM κόστους περίπου 1.000 δολ. τότε (προσοχή αναφερόμαστε σε Megabytes και όχι Gigabytes!!)
Μεταγενέστερες εκδόσεις
H εμπορική απήχηση του προγράμματος εγγυήθηκε την πρόοδό του. Έτσι άρχισε αμέσως η εξέλιξη προς την έκδοση 2.0 η οποία πρόσθεσε σημαντικά εργαλεία όπως το πενάκι, τις καμπύλες Bezier, την υποστήριξη Duotone καθώς και του αφαιρετικού χρωματικού προτύπου CMYK κλπ. Εν τω μεταξύ τα Windows γίνονταν ολοένα και πιο δημοφιλή, οπότε η Adobe έφτιαξε ολόκληρη ομάδα προγραμματιστών για να μεταφέρει τον κώδικα στην αντίζηλη πλατφόρμα, κάτι που επιτεύχθηκε με την έκδοση 2.5 (1993).
Κατά γενική ομολογία, η προσθήκη layers στην έκδοση 3.0 (1994) απετέλεσε τη σημαντικότερη καινοτομία στην ιστορία του Photoshop και άλλαξε τον τρόπο χρήσης της ψηφιοποιημένης εικόνα, αν και δεν αποτελούσε αποκλειστικότητα του προγράμματος (ενσωματωνόταν και στο πρόγραμμα Metacreations Live Picture).
H συνέχεια είναι απλώς …ιστορία. Στην έκδοση 5 (1998) για πρώτη φορά προστέθηκε διαχείριση χρώματος (υποστήριξη προφίλ ICC) και πολλαπλά επίπεδα ακύρωσης (undo levels) ενώ ένα χρόνο αργότερα στην έκδοση 5.5 έγινε bundle του προσανατολισμένου σε web εφαρμογές ImageReady που περιλάμβανε editing για web graphics, δημουργία Animated GIF creation, απευθείας δημιουργία κώδικα HTML κλπ.
Με τη σειρά της, η έκδοση 7.0 (2002) έφερε το εντυπωσιακό εργαλείο Healing brush για διόρθωση ατελειών καθώς και καλύτερη διαχείριση κειμένου με το full vector text (διανυσματική διαχείριση κειμένου).
Στη συνέχεια ήλθε η εποχή της ομαδικότητας με τις Creative suite δηλ. της τάσης να μπει το Photoshop σαν μέρος σουίτας εφαρμογών, άσχετο αν πωλείται και ξεχωριστά. Είναι παραδεκτό ότι πιο καινοτομικό στάθηκε το Photoshop CS2 (2005) που περιείχε θησαυρούς όπως: το εργαλείο Adobe Bridge 1.0 για διαχείριση ψηφιακού υλικού, υποστήριξη μεγάλης δυναμικής περιοχής HDR, Smart Sharpen και Smart Guides κλπ. Η συνέχεια αποτελεί ιστορία του παρόντος και του μέλλοντος εφόσον έχουμε φθάσει στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και των νευρωνικών φίλτρων. Αλλά οι τρέχουσες εξελίξεις στο Photoshop αποτελούν διαφορετικό θέμα από την ιστορική αυτή αναδρομή.
