Προτιμότερο το APS-C σώμα ή το full frame με κροπάρισμα για 50% περισσότερα mm στο φακό;
Στη μάχη των φορμά για τους αισθητήρες των ψηφιακών φωτ. μηχανών παραμένει πάντα στο προσκήνιο η “αντιπαλότητα” full frame και ΑPS-C. Ναι μεν είναι δεδομένη η υπεροχή των πρώτων σε ποιότητα εικόνας, χρώμα, δυναμική περιοχή κλπ. αλλά… Στο δεύτερο “στρατόπεδο” ισχύει ο γνωστός συντελεστής 1,5x* πολλαπλασιασμού της εστιακής απόστασης που κάνει τα πράγματα πιο δύσκολα στους ευρυγώνιους και πιο πλεονεκτικά στους τηλεφακούς.
(*) Σε Canon 1,6χ ή 60% παραπάνω “ισοδύναμα“ mm
Του Π. Καλδή
Τυπικό παράδειγμα: ένας φακός 200mm f/2,8 ισοδυναμεί με 300mm f/2,8 αν “φορεθεί” σε σώμα APS-C. Έτσι διευκολύνεται η μεγαλύτερη μεγέθυνση μακρινών αντικειμένων αλλά και η φωτεινότητα που παραμένει σταθερή (εννοείται ότι η διαφορά τιμής αγοράς 200mm και 300mm με το ίδιο διάφραγα f/2,8 είναι παραπάνω από …αξιοπρόσεκτη και ο νοών νοείτω!).
Στην πράξη το περίφημο crop factor 1,5x (1,6x στις Canon) των APS-C αισθητήρων δεν αλλάζει την εστιακή απόσταση κανενός φακού (ως γνωστόν ως εστιακή απόσταση ορίζουμε τo μήκος από το οπτικό κέντρο του φακού ως την φωτοευαίσθητη επιφάνεια=επίπεδο του φιλμ ή του αισθητήρα). Η εστιακή απόσταση παραμένει ανεξάρτητη από φορμά.
Όμως το φορμά (μέγεθος αισθητήρα) παίζει καθοριστικό ρόλο. Δείτε το σχήμα δίπλα (σχ.1): Φακός 35mm έχει συγκεκριμένο κύκλο κάλυψης. Μέσα στον κύκλο χωράει ακριβώς το 24x36mm. όμως το ΑPS-C (23,5×15,6mm) αφήνει αρκετή επιφάνεια ανεκμετάλλευτη παίρνοντας θέση στο κέντρο. Αν το υπολογίσουμε, πιάνει την επιφάνεια εκείνη που θα είχε ένας φακός 52,5mm χρησιμοποιώντας full frame. Η προφανής ιδέα είναι να πούμε ότι το APS-C φαινομενικά “ζουμάρει” και μας φέρνει κοντύτερα τα αντικείμενα. Στην πραγματικότητα όμως τα pixel είναι εκείνα όπου θα καθορίσουν και την ευκρίνεια ή λεπτομέρεια ή “γράψιμο” δηλ. πόση λεπτομερειακότητα και ανάλυση βγάζει η εικόνα, εφόσον κάθε αισθητήρας έχει δεδομένο αριθμό pixel (ΣΣ Εδώ δεν βάζουμε στο παιγνίδι και την παράμετρο της οπτικής ποιότητας του φακού θεωρώντας τη σταθερά, δηλ. ότι oι συγκρίσεις πραγματοποιούνται πάντα με τον ίδιο -ιδανικό- φακό). Mε άλλα λόγια θα πρέπει να συγκρίνουμε την ανάλυση που δίνει το κροπαρισμένο τμήμα του full frame αισθητήρα με την αντίστοιχη του APS-C για να κάνουμε την αντιπαραβολή.
Δύο Παραδείγματα:
Nikon D60 (APS-C 10MP) vs. Nikon D700
(full frame 12MP)* 5,1ΜΡ σε λειτουργία APS-C
O full frame αισθητήρας έχει εδώ χαμηλότερη πυκνότητα pixel ανά μονάδα επιφάνειας. Ναι μεν τα μεγαλύτερα pixel συμπεριφέρονται με καλύτερη φωτοσυλλεκτική ικανότητα και βελτιωμένη δυναμική περιοχή που μεταφράζονται σε λιγότερο ψηφιακό θόρυβο με χαμηλό φως) αλλά με καλό φωτισμό η crop sensor D60 θα δώσει καλύτερη λεπτομέρεια από τη D700 αν η δεύτερη κροπάρει για να αποδώσει το ίδιο κάδρο – με ανάλυση 5,1ΜΡ.
Sony Α6100 (APS-C 24MP) vs. Sony A7R IV
(full frame 61MP)* 24,6MP σε λειτουργία APS-C
Στο παράδειγμα με τις δύο μοντέρνες mirrorless βλέπουμε ότι η α6100 (αν εξισώσουμε την επιφάνεια του αισθητήρα) ελάχιστα υστερεί σε αριθμό pixel από την κορυφαία της γκάμας full frame A7R IV (σε crop mode). Και ας σημειωθεί ότι ο αισθητήρας της A7R IV κοντεύει να ανταγωνίζεται σε ανάλυση τις digital medium format.
Προσοχή στη συμβατότητα
Στις περισσότερες μοντούρες (DSLR και mirrorless) του ίδιου κατασκευαστή προσαρμόζονται και crop φακοί – με μείωση όμως του κύκλου κάλυψης όπως είναι αναμενόμενο. Παραδείγματα από τον κόσμο των DSLR: σε Nikon AF είναι συμβατοί και DX και FX φακοί. Σε Sony E-mount μπαίνουν και οι Aps-C και οι full frame (FE) φακοί. Όμως στα full frame σώματα DSLR Canon δεν είναι συμβατοί οι EF-S φακοί. Στον κόσμο των mirrorless η συμβατότητα είναι δεδομένη και έτσι τυχόν crop frame φακοί τοποθετούνται κανονικά σε full frame σώματα.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αναφερθήκαμε σε APS-C και αφήσαμε εκτός του Micro 4/3 format (παρότι το τελευταίο εξ ορισμού είναι crop sensor και μάλιστα 2x δηλ. φακός 20mm ισοδυναμεί με 40mm). Tι συμβαίνει όμως; Απλά η μοντούρα εδώ είναι «ιδιόκτητη» του φορμά Micro 4/3 και κουμπώνουν μόνον οι φακοί που έχουν ειδικά σχεδιαστεί με κύκλο κάλυψης για το συγκεκριμένο φορμά.
Bασικά σημεία
• Συχνά στις γνώμες και συμβουλές που κατακλύζουν το internet κυκλοφορεί η άποψη να πρέπει αν επιλέγουμε crop sensor (APS-C) σώματα αν μας ενδιαφέρουν οι τηλεφακοί.
• Αρκετές full frame έχουν πρόβλεψη για crop sensor λειτουργία όπου αξιοποιούν κεντρικό τμήμα επιφάνειας του αισθητήρα, ισοδύναμο με APS-C.
• Aν η full frame μηχανή έχει καλή ανάλυση, τότε η λειτουργία σε crop frame mode αρκεί για να υποκαταστήσει μια APS-C αντίστοιχη, χωρίς το κόστος αγοράς άλλου σώματος, με παραπλήσια απόδοση.
• Για την παραπάνω χρήση δεν ενδείκνυνται τα full frame σώματα με χαμηλές αναλύσεις που έχουν σχεδιαστεί κυρίως για χρήση σε αντίξοες φωτιστικές συνθήκες, για κίνηση και δράση, video κλπ.
Αναδημοσίευση από το Αναδημοσίευση από το ΦΩΤΟγράφος Νο 283
