Η τελειοποίηση των συστημάτων autofocus μείωσε δραματικά τη χρήση της χειροκίνητης εστίασης και σταδιακά έπεισε ακόμα και τους πιο δύσπιστους φωτογράφους για την αποτελεσματικότητα της αυτόματης εστίασης. Ωστόσο, σε ορισμένα είδη φωτογράφησης ή κάτω από ιδιαίτερες συνθήκες η χειροκίνητη εστίαση συνεχίζει να αποτελεί την ιδανική επιλογή.
Μanual focus vs. autofocus
Σε χαμηλές φωτιστικές συνθήκες, το manual focus αποτελεί ασφαλή λύση για να πετύχουμε νετ εκεί όπου τα συστήματα AF χρονοτριβούν προσπαθώντας να εστιάσουν. Όταν μεσολαβεί τζάμι ή κάποια διαφανής επιφάνεια μεταξύ φωτογράφου – φωτογραφιζόμενου, το autofocus μπορεί αν δυσκολευτεί. Το ανθρώπινο µάτι είναι πιο έξυπνο από μια μηχανή, η οποία θα καταφέρει ύστερα από αρκετές προσπάθειες (ή καθόλου) να “αποφύγει” την επιφάνεια-εμπόδιο.
Σε ομοιόμορφες επιφάνειες χωρίς υφή όπως ένας λευκός τοίχος το σύστημα autofocus με phase ή contrast detection “τα παίζει” γιατί δεν βρίσκει ένα αντικείμενο για να εστιάσει. Τουλάχιστον με manual μπορούμε να υπολογίσουμε χονδρικά την απόσταση αν δεν βρούμε ένα τρικ π.χ. να εστιάσουμε σε ένα αντικείμενο π..χ μια σελίδα περιοδικού που θα κολλήσουμε προσωρινά στον λευκό τοίχο και μετά να διατηρήσουμε την απόσταση.
TIP
• Oι DSLR και Mirrorless μηχανές με τους φακούς AF/MF υπερτερούν από τις compact που δεν έχουν καθόλου manaul focus ή στις περιπτώσεις που έχουν, η σχετική λειτουργία είναι δύσχρηστη.
Εφαρμογές manual focus
Πορτραίτo. H επιλεκτική manual εστίαση με απόλυτη ακρίβεια αποτελεί προτεραιότητα στο πορτραίτο και υπερτερεί από το autofocus που ενίοτε δεν ελέγχεται απόλυτα. Επίσης στο πορτραίτο το άτομο που ποζάρει παραμένει ακίνητο για λίγο οπότε δίνεται ο χρόνος στον φωτογράφο να νετάρει manual με αρκετή άνεση και να πετύχει την συγκεκριμένη εστίαση στο επιθυμητό κάθε φορά σημείο. Δεν είναι τυχαίο ότι κάποιοι κατασκευαστές οπτικών συνεχίζουν να παράγουν νέους φακούς πορτρέτου που έχουν αποκλειστικά manual εστίαση π.χ. Zeiss Otus 85mm f/1.4 ή η κορεάτικη Samyang 85mm f/1,4 ED UMC
Μacro. Ίσως το θέμα που ταιριάζει περισσότερο στη φιλοσοφία του manual focus. Eπειδή το βάθος πεδίου είναι ελάχιστο, ο φωτογράφος πρέπει να εστιάσει με απόλυτη ακρίβεια διατηρώντας πάντα τον έλεγχο έχοντας από πριν μελετήσει προσεκτικά το κάδρο και ποιο είναι το βασικό αντικείμενο ενδιαφέροντος. Το manual focus έχει κυρίαρχο ρόλο στην τεχνική focus stacking που συναντάται πολύ συχνά σε αυτό το είδος φωτογραφίας.
Video. Αξιοποιείται για τη δημιουργία εφέ που κατευθύνουν την προσοχή του θεατή, όπως το rack focus. Ο εικονολήπτης με ακριβή χειρισμό του focus ring φέρνει εναλλάξ το προσκήνιο και το παρασκήνιο εντός και εκτός εστίασης. Η.Λ.
Know how
• Στη λειτουργία LiveView των DSLR το autofocus είναι πιο αργό συγκριτικά με το οπτικό σκόπευτρο (εξαίρεση κάποια μοντέλα Dual Pixel της Canon). Οπότε αν επιλέξουμε manual focus στο LiveView νετάρουμε εύκολα μέσω της οθόνης της πλάτης. Επίσης χρησιμοποιώντας το ψηφιακό ζουμ επιβεβαιώνουμε την ορθή εστίαση.
• Οι φακοί με manual εστίαση δεν είναι εξ ορισμού κατώτεροι από τους autofocus σε οπτική απόδοση.
Η τελευταία εξαρτάται από τη σχεδίαση και την ποιότητα των κρυστάλλων. Ειδικά σε mirrorless μηχανές είναι εφικτή η προσαρμογή με adaptor διάφορων φακών manual focus ακόμη και από παλιότερες γενιές, οι οποίοι εστιάζουν χειροκίνητα αλλά με την αρωγή ηλεκτρονικών βοηθημάτων όπως το focus peak.
• Αν και τα σύγχρονα μοτέρ οδήγησης του Autofocus έχουν κατά βάση αθόρυβη λειτουργία, η manual εστίαση είναι απολύτως αθόρυβη. Έτσι συνιστάται σε περιπτώσεις που δεν πρέπει να ενοχλούμε π.χ. θεατρικές ή χορευτικές παραστάσεις ή όπου δεν επιτρέπεται να αποσπάσουμε την προσοχή του μοντέλου. Επίσης στο video με manual focus αποφεύγουμε να γραφτεί ο όποιος θόρυβος του autofocus.
• Προτιμάμε φακούς που έχουν δαχτυλίδι εστίασης με καλή αίσθηση χειρισμού δηλ σωστή απόσβεση χωρίς κάπου να “κολλάει” ή να “σφίγγει” ή αντίθετα να είναι υπερβολικά χαλαρό…
