O φωτογράφος μας με το τεύχος αυτό, ταξιδεύει σε μέρη μακρινά, ακόμη πιο εξωτικά. Στην Αρκτική, ο Βόρειος Πόλος είναι ο απόλυτος προορισμός. Το σημείο 90° στην παγωμένη θάλασσα, βλέπει τα πάντα προς το νότο, και γοητεύει τους εξερευνητές, τους λάτρεις της περιπέτειας και των εξαιρετικών συγκινήσεων. Στη στέγη του κόσμου, όπως ποιητικά ονομάζεται το σημείο 90°, ο Πολικός Αστέρας, σημείο αναφοράς για την πλοήγηση των καραβιών στο Βόρειο Ημισφαίριο, στέκει πάντα στο ζενίθ στο στερέωμα.
Η πρόσβαση στον Βόρειο Πόλο είναι σχετικά εφικτή μόνον τους μήνες του καλοκαιριού. Τότε το στρώμα του πάγου λεπταίνει και γίνεται εύκολη λεία για τα παγοθραυστικά με ριψοκίνδυνους επιβάτες, όπως οι συνταξιδιώτες του Λουκά Χαψή. Το μεγαλύτερο παγοθραυστικό του κόσμου, το ρώσικο Υamal με τον πυρηνικό αντιδραστήρα και τοι την κτηνώδη ισχύ 75.000 ίππων, εκτελεί καλοκαιρινά δρομολόγια αρκτικής εξερεύνησης από το λιμάνι Longyearbyen της νορβηγικής νήσου Spitsbergen ως το “ακραίο” βόρειο γεωγραφικό πλάτος 90°.
Στο παγοθραυστικό
Με βάση την εμπειρία και όσα μας μετέφερε ο Λουκάς, το ταξείδι με το Υamal πρέπει να είναι εντυπωσιακό. Η σχεδίαση του πλοίου σχεδόν χωρίς καθόλου καρίνα (σαν τα ποταμόπλοια) με super ενισχυμένη πλώρη και διπλό ατσαλένιο κύτος, δίνει μοναδικά χαρακτηριστικά πλεύσης. Το παγοθραυστικό παίρνει φόρα, ορμάει και κυριολεκτικά ανεβαίνει με την πλώρη στον πάγο. Έχει τη δυνατότητα να κάνει το ίδιο και με την πρύμνη. Έτσι, όταν πλησιάσει τους πάγους, η αίσθηση είναι ότι γίνονται συνέχεια σεισμικές δονήσεις, που τραντάζουν το σκάφος και τρομάζουν τους …αμύητους.
Στην πορεία του πλοίου δίνονται συχνά ευκαιρίες για αναπάντεχα συναπαντήματα με εκπροσώπους της πανίδας του Αρκτικού Κύκλου δηλ. φάλαινες, θαλάσσιους ίππους και πολικές αρκούδες. Ο φωτογράφος μας πήγε υποψιασμένος αν και, όπως μας είπε, όσοι αναλαμβάνουν αποστολή φωτογράφησης αρκούδων, προτιμούν τον βόρειο Καναδά τον Οκτώβρη. Τότε τα μεγάλα λευκά αρπακτικά μετακινούνται μαζικά.
Η φωτογράφηση πολικής αρκούδας δεν ήταν η βασική προτεραιότητα του ταξειδιού αλλά αφού προέκυψε, ο Λουκάς δεν αρνήθηκε την πρόκληση. Οι πολικές αρκούδες όντας περίεργα ζώα, συνηθίζουν να πλησιάζουν τα παγοθραυστικά, εκτός αν έχουν μικρά οπότε απομακρύνονται για να τα προστατεύσουν. Στο προκείμενο, οι φωτογράφοι πάνω στο πλοίο είχαν συνεννοηθεί να κρατάνε με τη σειρά ολιγόλεπτες βάρδιες στο κατάστρωμα (προφανώς με συνθήκες …πολικού ψύχους), παρατηρώντας τον παγωμένο ορίζοντα για πιθανές φωτογραφικές ευκαιρίες, ενώ οι άλλοι έμεναν στο – πιο ζεστό – σαλόνι. Μόλις φάνηκε μακριά η μαμά πολική αρκούδα με τα δύο αρκουδάκια ο Λουκάς έσπευσε με τον τηλεφακό του. Για την ιστορία, η λήψη έγινε σε στίγμα 81° 48’ 27” Ν και 057° 54’ 50” Ε, πλησιάζοντας το Rudolf Island του αρκτικού αρχιπελάγους Franz Josef Land που ανήκει στη Ρωσία.
Οι δυσκολίες
Δεν είναι καθόλου εύκολο να καταφέρεις μια ακούνητη φωτογραφία με τηλεφακό, πάνω σε παγοθραυστικό. Το κατάστρωμα συνεχώς τραντάζεται, το σκάφος δονείται, ο φωτογράφος χάνει την σταθερότητά του. Οπότε σίγουρα δεν διανοείται κανείς να στήσει τρίποδο. Παραπέρα, ακόμη και τα πιο προχωρημένα συστήματα οπτικής σταθεροποίησης εντός φακού (IS, VR, OS κλπ.) τα βρίσκουν σκούρα. Για τους λόγους αυτούς ο Λουκάς Χαψής εφοδιάστηκε με το ειδικό στήριγμα Fast Action Camera Mount της εταιρίας Bushhawk. Σχεδιασμένο με κόντρα στήριξη στον ώμο και ειδική λαβή, ταιριάζει τόσο σε ρεφλέξ μηχανές με autofocus όσο και σε βιντεοκάμερες.
Χρησιμοποιήθηκε SLR Canon με τηλεφακό EF 400mm f/5,6 συν Extender 2x και μάλιστα με χειροκίνητη εστίαση. Xρειάζεται αυτοσυγκέντρωση και σταθερό χέρι: πρέπει να κρατήσεις την αναπνοή. Εν τω μεταξύ πρέπει νάσαι και τυχερός, αφού οι αρκούδες μπορεί να αλλάξουν πορεία και η γωνία να μην διευκολύνει τη σύνθεση. Η μαμά αρκούδα εδώ, αφού περιεργάστηκε για λίγο από μακριά το παγοθραυστικό άλλαξε πορεία φεύγοντας μαζί με τα δύο μικρά της, αποφεύγοντας τον πιθανό κίνδυνο από τον ανθρώπινο παράγοντα.
Ο Λουκάς Χαψής μας είπε
• Χρησιμοποιώντας το στήριγμα της Bushhawk εκτιμάει κανείς την εργονομική σχεδίαση και το γεγονός ότι μπορεί να ενεργοποιήσει το κλείστρο κατευθείαν από τη σκανδάλη, μέσω ηλεκτρονικού ντεκλανσέρ. Αποτέλεσμα: σταθερό κράτημα και άμεση σκόπευση.
• Η φωτεινότητα του απλής εστιακής απόστασης τηλεφακού EF 400mm f/5,6 συνυπολογίζοντας το teleconverter 2x μετατρέπεται σε f/11. Έτσι δεν είναι εφικτή η λειτουργία autofocus, οπότε η χειροκίνητη εστίαση ήταν επιβεβλημένη.
• Η κατάκτηση του γεωγραφικού βορρά είναι ορόσημο στην καριέρα και συγκινητική σαν βίωμα για ένα φωτογράφο φύσης. Ειδικά αν σκεφθεί κανείς πόσοι χάθηκαν σε παρόμοιες εξερευνητικές αποστολές (πρώτος κατέκτησε το Βόρειο Πόλο ο Robert E. Perry το 1909).
κείμενα Παναγιώτης Καλδής, φωτογραφίες Λουκάς Χαψής
Αναδημοσίευση από τον ΦΩΤΟγράφο 182, Φεβρουάριος, 2009
