Toύρκος φωτορεπόρτερ στην εξορία! Από μια αμέλεια των Sony World Photography Awards

Kαμιά φορά οι συγκυρίες, η μοίρα ή η ανικανότητα και αδιαφορία κάποιων παίζουν άσχημα παιγνίδια που μπορούν να καταστρέψουν ανθρώπινες ζωές. Η ιστορία του τούρκου φωτορεπόρτερ Uygar Önder Şimşek που συμμετείχε to 2018 στο διαγωνισμό World Photography Awards που χορηγεί η Sony, είναι ενδεικτική για το πόσο επικίνδυνη είναι η ιδιότητα του φωτορεπόρτερ και πόσο εύθραυστη η ελευθερία της έκφρασης στον υποτιθέμενο “προηγμένο και πολιτισμένο” 21ο αιώνα.
Ο Şimşek λοιπόν είχε αποφασίσει λοιπόν το 2018 να πάρει μέρος στον αναφερόμενο παγκόσμιο φωτογραφικό διαγωνισμό με ένα ρεπορτάζ που έφερε τίτλο «Η ανάκτηση της Ράκα» και απεικόνιζε κάποιες μονάδες του αποκαλούμενου Κουρδοσυριακοιύ στρατού YPG κατά την απελευθέρωση της πόλης από τους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους ΙSIS. Παρεπιμπτόντως το ΥPG θεωρείται από το Τουρκικό καθεστώς (και μόνον από αυτό) ως …τρομοκρατική οργάνωση αφού είναι παγκόσμια γνωστό ότι η Τουρκία τρέμει το κουρδικό ζήτημα και την θέληση εκατομμυρίων κούρδων να αποκτήσουν κρατική οντότητα αφού τεχνηέντως οι μεγάλες δυνάμεις τους κατακερμάτισαν ανάμεσα σε Ιρακ, Συρία και Τουρκία κατά τα γεγονότα του Α Παγκοσμίου Πολέμου μια ιστορική κατάφωρη όσο και κατάπτυστη αδικία που διαιωνίζεται ως σήμερα.
O Şimşek κατέγραψε συνειδητά τα γεγονότα γιατί πίστευε ότι η δημοσιογραφική του ακεραιότητα και αμεροληψία επέβαλε να δημοσιοποιηθεί η μαρτυρία του και ένας από τους τρόπους διάδοσης της αλήθειας ήταν και η συμμετοχή σε διαγωνισμούς σαν τα έγκυρα και αναγνωρισμένα Παγκόσμια Βραβεία της Sony. Ήξερε όμως ότι παρόμοιες μαρτυρίες δεν είναι αρεστές στο τουρκικό καθεστώς γι αυτό ζήτησε να συμμετάσχει με ψευδώνυμο. Μάλιστα το υλικό του αναδείχθηκε στη λίστα των επικρατέστερων και ο Şimşek για μια ακόμη φορά υπενθύμισε στους διοργανωτές ότι οποιαδήποτε ανακοίνωση και δημοσιοποίηση θα έπρεπε να γίνει με χρήση του ψευδωνύμου. Το σφάλμα του ήταν ότι υπέβαλε και τα πραγματικά στοιχεία επικοινωνιας και το email του. Παρόλες τις προφυλάξεις, το απευκταίο λάθος έγινε και στο δελτίο τύπου με τη λίστα επικρατέστερων στο φωτορεπορτάζ αποκαλύφθηκε η πραγματική ταυτότητα του Şimşek. Αμέσως άρχισε η εθνικιστική προπαγάνδα κατά της Sony με απειλές για, μποϋκοτάζ επειδή δήθεν απονεμήθηκε βραβείο στην κατά τους Τούρκους εξτρεμιστική κουρδική στρατιωτική οργάνωση YPG. Σα να μην έφθαναν όλα αυτά ο γενικός διευθυντής του WPA Scott Gray επικοινώνησε με τον Şimşek και του ανακοίνωσε τον αποκλεισμό του από το διαγωνισμό επειδή είχε …χρησιμοποιήσει ψευδώνυμο.
Για να μπει στη σωστή προοπτική το θέμα, αξίζει να γνωρίζει κανείς ότι ο Şimşek είχε ήδη προβλήματα με τις τουρκικές αρχές, είχε κατηγορηθεί για φιλοκουρδική προπαγάνδα το 2016 και βρισκόταν στα δικαστήρια. Τον Ιούνιο του 2018 καταδικάστηκε σε διόμιση χρόνια φυλακή για “υπόθαλψη τρομοκρατίας” μια κατηγορία που συχνά εξαπολύεται κατά αντιπάλων του τουρκικού καθεστώτος. Άσκησε έφεση αλλά ήξερε ότι και στο ανώτερο δικαστήριο δεν είχε ελπίδες, ειδικά μετά τη μνημειώδη γκάφα των οργανωτών WPA. Έτσι το Σεπτέμβριο του 2018 κατάφερε να διαφύγει στο εξωτερικό γνωρίζοντας ότι το περίμενε το “Eξπρές του Μεσονυκτίου” στην όχι και τόσο ανεκτική με την ελευθερία του τύπου χώρα του. Τώρα ζει αυτοεξόριστος στην Γερμανία. Το Petapixel που δημοσιεύει την ιστορία παραθέτει επίσης την άποψη των ανθρώπων στο World Photography Awards (με διαφορετική στελέχωση όμως σε σχέση με αυτούς που δούλευαν εκεί το 2018) όπου ισχυρίζονται ότι έκαναν ότι μπορούσαν σε συνεννόηση με τον Şimşek για να τον βοηθήσουν καθώς και ότι ο ίδιος το 2016 σε παρόμοιες περιπτώσεις δημοσιεύσεων για το κουρδικό είχε ο ίδιος χρησιμοποιήσει το πραγματικό του όνομα. Ο ίδιος όμως αντιτείνει ότι αυτά συνέβαιναν πριν το αποτυχημένο “πραξικόπημα” του 2016 και από τότε τα πράγματα έχουν αλλάξει προς το πολύ χειρότερο στην Τουρκία με απηνείς διώξεις κάθε υποτιθέμενου “υπόπτου” , με αναζωπύρωση των συγκρούσεων με το κουρδικό ΡΚΚ και με οποιαδήποτε αβάσιμη και κατασκευασμένη κατηγορία. Γι αυτό και έκτοτε χρησιμοποιούσε ψευδώνυμο ως ανταποκριτής για τα γερμανικά μέσα Der Spiegel και το πρακτορείο Deutsche Presse Agentur. Αυτοεξόριστος πλέον ο Şimşek έχει λάβει βοήθεια από το γερμανικό κράτος και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Αν και δηλώνει ότι δεν θεωρεί ότι η ζωή του διακυβεύεται εν τούτοις αισθάνεται απογοητευμένος και προδομένος που το WPA/Sony δεν έχει αναγνωρίσει τη λανθασμένη και επικίνδυνη διαχείριση του προβλήματός του που εκτός των άλλων αποθαρρύνει και άλλους φωτορεπόρτερ να γνωστοποιήσουν καυτά θέματα επικαιρότητας όταν γνωρίζουν ότι απειλούνται και δεν προστατεύονται καν από την κάλυψη ενός ψευδωνύμου.