Όταν πρωτοπαρουσιάστηκαν τα κινητά τηλέφωνα κανείς δεν φανταζόταν ότι η χρήση τους θα έφθανε σε τέτοια απίθανα όρια μόλις θα αποκτούσαν “έξυπνες” λειτουργίες δηλαδή μόλις θα εξελίσσονταν σε “smartphones”.
Εδώ και λίγο καιρό στο επίκεντρο των αναλύσεων φιλοσόφων, γκουρού της επικοινωνίας, διανοουμένων και φυσικά απλών χρηστών smartphones βρίσκεται
η τεράστια δυναμική που έχει αποκτήσει η αυτοφωτογράφιση.
Ας πούμε λοιπόν ότι σηκώνετε το κινητό σας, βάζετε στο κάδρο το πρόσωπό σας με όποιο μέρος του background θέλετε, παίρνετε την έκφραση που επιθυμείτε και… κλικ. Αν δεν σας αρέσει η λήψη επαναλαμβάνετε μέχρις ότου πετύχετε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Στέλνετε την φωτογραφία σε φίλους μέσω Facebook ή άλλα δίκτυα και περιμένετε τα like για να μάθετε αν αρέσει η φωτογραφία σας κι αν την σχολιάσει κάποιος. Με άλλα λόγια έχετε κάνει ένα ‘’selfie’’ όπως βεβαίως – βεβαίως έχουν κάνει την ίδια στιγμή και πολλά εκατομμύρια άτομα στον κόσμο.
Αυτή η χιονοστιβάδα παραγωγής εκατομμυρίων αυτοπορτραίτων σε καθημερινή βάση, αυτή η μεγάλη εκδήλωση ναρκισσισμού είναι άραγε απλά και μόνον ένα αθώο παιχνίδι ή υποδηλώνει κάτι διαφορετικό; Δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση!
Αν γυρίσουμε κάποιες δεκαετίες πίσω και αναζητήσουμε αντίστοιχα φαινόμενα στην ιστορία της φωτογραφίας εύκολα θα διαπιστώσουμε ότι οι κατασκευαστές φωτογραφικών μηχανών ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα είχαν ενσωματώσει λειτουργίες αυτοφωτογράφισης. Με μία όμως διαφορά:
Δεν ήταν δυνατόν να δει κανείς αμέσως το αποτέλεσμα της λήψης. Έπρεπε να εμφανιστεί το φιλμ κλπ. Μία άλλη μορφή “selfie” είναι η λήψη από τρίτους αναμνηστικής φωτογραφίας του κατόχου της μηχανής σε κάποιο μνημείο ή αξιοθέατο. Σε κάθε περίπτωση το ζητούμενο είναι ένα: Η τοποθέτηση του εαυτού μας μέσα στο φωτογραφικό κάδρο σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο. Μπροστά από το φακό και όχι πίσω. Aπό τεχνικής πλευράς αυτό γίνεται άμεσα και πανεύκολα χωρίς την μεσολάβηση τρίτων. Όμως το ερώτημα παραμένει: Γιατί πρέπει οπωσδήποτε να δούνε το αυτοπορτραίτο μας γνωστοί και φίλοι; Γιατί δεν θέλουν οι χρήστες να το κρατήσουν για τον εαυτό τους απλά και μόνο; Είναι κατανοητό ν’ ανεβάζει κάποιος φωτογραφίες στο facebook μίας συγκεκριμένης θεματολογίας – τοπία, ζώα, στιγμιότυπα δρόμου κλπ. Όμως τη… φάτσα του; Τον εαυτό του κατά συρροή, καθ’ έξη και με κάθε ευκαιρία; Προσωπικά δεν βρήκα κάποιες απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα που να ερμηνεύουν πειστικά τα αίτια αυτής της φωτογραφικής πρακτικής. Αντίθετα υπάρχουν άφθονες επικρίσεις και τεχνοφοβικά αναθέματα στο διαδίκτυο κατά των selfies που δεν συμμερίζομαι καθόλου. Αν έχετε άλλη άποψη περιμένουμε να την μάθουμε όλοι.
