ΟΙ ΕΥΡΕΣΙΤΕΧΝΙΕΣ ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ
Οι εταιρίες που υπέστησαν τις περισσότερες αγωγές για ευρεσιτεχνίες και θέματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας στις ΗΠΑ μέσα σε μόνον μία χρονιά (2015) και ο αριθμός των αγωγών ανά εταιρία… Τα συμπεράσματα ευκόλως εννοούνται…
Συνεχίζοντας το καυτό θέμα με τα patent trolls, θα πρέπει να διευκρινίσουμε κάποιες νομικές πτυχές. Κατ αρχήν το δίκαιο της Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας αποτελεί υποσύνολο της Πνευματικής Ιδιοκτησίας και δεν είναι ενιαίο σε όλο τον κόσμο. Σε αυτό εντάσσονται οι ευρεσιτεχνίες. Έχουν γίνει προσπάθειες μέσω του WIPO (World Intellectual Property Organization) για ενοποίηση του βασικού πλαισίου αλλά δεν έχει επιτευχθεί μια συνολική λύση. Μέχρι στιγμής υπάρχει η Σύμβαση των Παρισίων που ρυθμίζει σε διεθνές επίπεδο θέματα Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Το πρόβλημα είναι ότι τα κριτήρια χορήγησης ευρεσιτεχνιών διαφέρουν πολύ -ανάλογα με τις εθνικές νομοθεσίες- και ενίοτε διαφέρουν και σε τοπικό επίπεδο (αναφερόμαστε στις πολιτειακές νομοθεσίες των ΗΠΑ όπου λόγω ομοσπονδιακού συστήματος υπάρχουν πολλές αποκλίσεις).
Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες αγωγές και δικαστικές διεκδικήσεις για θέματα ευρεσιτεχνιών εισάγονται ενώπιον αμερικανικών δικαστηρίων. Οι λόγοι είναι απλοί: στις ΗΠΑ συγκεντρώνεται μεγάλη οικονομική δραστηριότητα και επιδικάζονται οι υψηλότερες αποζημιώσεις. Επίσης εκεί εδρεύουν πλουσιοπάροχα αμειβόμενες δικηγορικές εταιρίες με μεγάλη πείρα σε παρόμοια θέματα ενώ το τυχόν δεδικασμένο επηρεάζει τις αντίστοιχες υποθέσεις σε άλλες χώρες.
Για να επανέλθουμε στα patent trolls των ΗΠΑ, η έκθεση των Αppel, Mensa & Simitzi (βλ. προηγούμενο PB Weekly) αναφέρεται στην αρνητική επίδρασή τους στην οικονομία και την ανάπτυξη νεοφυών (startup) επιχειρήσεων που ανθούν στον υπόλοιπο πλανήτη αλλά όχι όσο θα περίμενε κανείς στο υποτιθέμενο λίκνο της επιχειρηματικότητας. Από το 2000 και μετά, ενώ έχουν πολλαπλασιαστεί οι διεκδικήσεις εκ μέρους patent troll εταιριών, έχουν μειωθεί οι startup. Σε θεσμικό επίπεδο 32 Πολιτείες των ΗΠΑ αντέδρασαν στο φαινόμενο και ψήφισαν νομοθεσία που επιβάλλει κυρώσεις σε όσους εν γνώσει τους διεκδικούν δικαιώματα από ασαφείς, γενικόλογες πατέντες και απορρίπονται οι αγωγές τους στα δικαστήρια. Όμως τα patent trolls στηρίζονται στην ευκολία που χορηγούνται οι ευρεσιτεχνίες ειδικά σε κάποια κρατικά γραφεία όπως του Τexas, ή στον φόβο των startup εταιριών μήπως ο δικαστικός αγώνας είναι πιο δαπανηρός από μια μέτρια αποζημίωση.
Ανάμεσα στις απειράριθμες ιστορίες καθημερινής τρέλας με patent trolls θα σταχυολογήσουμε μερικές. Το 1994 ο άνεργος προγραμματιστής Claudio Ballar είχε την ιδέα να σχεδιάσει ένα σύστημα σάρωσης οικονομικών εγγράφων και αποθήκευσης σε secure server. Με εξωτερική χρηματοδότηση έστησε την εταιρία DataTreasury που γνώρισε αρκετή επιτυχία σε μικρές εταιρίες. Η DataTreasury προσπάθησε να επεκταθεί και στις τράπεζες με τη λογική ότι χρειάζονταν το σύστημά της για να σκαράρουν τις επιταγές και να τις κυκλοφορούν ανάμεσα στα υποκαταστήματά τους.
Όμως οι τράπεζες είχαν δικά τους παρόμοια συστήματα. Όταν το 2001 η DataTreasury σχεδόν χρεωκόπησε, και είχε απολύσει σχεδόν το σύνολο του προσωπικού της, κάποιοι θυμήθηκαν τις πατέντες που σε ανύποπτο χρόνο είχε κατοχυρώσει. Μια από αυτές γενικόλογα αναφερόταν στο concept της διασύνδεσης ενός scanner με server μέσω δικτύου επικοινωνιών. Τόσο ευρύ και γενικευμένο ώστε να μπορεί δυνητικά να αφορά τα πάντα στον τομέα της ψηφιακής αντιπαραβολής εγγράφων με οικονομικό ή άλλο περιεχόμενο.Το 2002 η εταιρία άρχισε τους δικαστικούς αγώνες εναντίον όλων των αμερικανικών τραπεζών, αποκομίζοντας εκατομμύρια δολ.
Όμως τα patent trolls δεν στοχεύουν πάντα τους κολοσσούς, με την τεράστια κεφαλαιακή επάρκεια. Η Lodsys LLC είχε κατοχυρώσει τις ευρεσιτεχνίες της στo φιλικό και υπερβολικά ανεκτικό σε γενικόλογα concept Eastern Texas District Patent Office, σχετικά με κάποια συστήματα Online πληρωμών για αγορά ψηφιακού υλικού. H Lodsys δε στρέφεται κατά μεγάλων εταιριών αλλά συνηθίζει να στέλνει επιστολές με απαιτήσεις της σε μικρούς software developers που μόλις έφτιαξαν κάποιο app, ισχυριζόμενη ότι παραβιάστηκε κάποια πατέντα της.
Αλλά συμβαίνει και το αντίστροφο. Εταιρίες γίγαντες όπως η Microsoft να μπλοκάρουν την ανάπτυξη δημιουργώντας ένα λαβύρινθο πατεντών τόσο μεγάλο ώστε στους διαδρόμους του να χάνεται κάθε προσπάθεια επιχειρηματικότητας από μικρούς ανταγωνιστές. Η Microsoft διαθέτ ει πάνω από 25.000 πατέντες και συνέχεια παράγει καινούργιες. Είναι σχεδόν αδύνατον να φτιάξεις έστω και κάποια επέκταση σε λειτουργικό σύστημα χωρίς να πληρώνεις τη Microsoft όπως πολύ καλά γνωρίζουν όλοι οι κατασκευαστές smartphone ….Αndroid.
Tέλος έχουμε και τις ακρότητες: 1. Φαρμακευτικές εταιρίες που προσπαθούν να διαωινίσουν τις πατέντες φαρμάκων που λήγουν επικαλούμενες πατέντες στη …δοσολογία 2. Μια εταιρία ήθελε να πατεντάρει την ιδέα να φαίνονται σε ψηφιακούς χάρτες εξτρά πληροφορίες για τοποθεσίες καταστημάτων, βενζινάδικων, φαρμακείων κλπ. 3. Η εταιρία Project Paperless ισχυριζόταν ότι διαθέτει πατέντα που απαγορεύει στις κατασκευάστριες scanner να προσθέτουν το πλήκτρο scan to email κλπ.
Μια σοβαρή μελέτη από την οικονομολόγο Catherine Tucker, καθηγήτρια στο Sloan School of Business στο ΜΙΤ της Μασαχουσέτης, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κατά την τελευταία πενταετία, οιι επενδύσεις σε startup θα ήταν κατά 21,7δισ δολ. υψηλότερες αν δεν υπήρχε αυτό το κλίμα με τα patent trolls. Η μελέτη ορίζει ως τέτοιες τις εταιρίες που είναι αδρανείς παραγωγικά και έχουν υποβάλει τουλάχιστον 20 σχετικές αγωγές. Σε ένα σημείο της μελέτης η Τucker λέει “Αρχικά η προσφυγή στη δικαιοσύνη για ευρεσιτεχνίες είναι θετικό στοιχείο, αφού αποδεικνύει ότι το σύστημα δουλεύει. Όμως αν ξεπεράσουμε ένα κρίσιμο σημείο, όταν αρχίσει η υπερβολή τότε αποθαρρύνονται οι επενδύσεις και υποφέρει η οικονομία.” Η Tucker επίσης απαριθμεί κάποιες εξωπραγματικές περιπτώσεις, στα όρια του παραλόγου, που έφθασαν στις δικαστικές αίθουσες όπως η εταιρία X-Plane στη Νότια Καρολίνα που την ενήγαγαν για παράνομη χρήση λογισμικού και τελικά αποδείχθηκε ότι αυτό ανήκε στη Google, και η startup εταιρία οπτικών Ditto που δέχθηκε δικαστική διεκδίκηση για προφανώς αβάσιμο λόγο και ναι μεν η αγωγή απορρίφθηκε αλλά ήδη είχε χάσει 3-4εκ.δολ. από τη μετοχική της αξία και αναγκάστηκε να απολύσει προσωπικό.
Σε κάποιες πολιτείες των ΗΠΑ η Project Paperless απειλεί μικρομεσαίες επιχειρήσεις γιατί χρησιμοποιούν …ςcanner για κατευθείαν αποστολή εγγράφων ως email attachment!
