Πάνω φωτογραφία: Η πρώτη μηχανή Leica, η UR-Leica, που κατασκεύασε ο Oscar Barnack. Αριστερή φωτογραφία: Ο Oscar Barnack (δεξιά), με τον Dr. Ernst Leitz. Μέλας Δρυμός, 1914.
Η ιστορία έχει αποδείξει ότι πολλές φορές ξεχνά ορισμένες επετείους ή πιο συχνά «μπερδεύει» τις σωστές ημερομηνίες. Θα ήθελα γι’ αυτό να αναφέρω ένα ιστορικό παράδειγμα: την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης το 1821! Σύμφωνα με αποδεδειγμένα στοιχεία, η κήρυξη της επανάστασης για την ανεξαρτησία έγινε στις 17 Μαρτίου 1821 στην Αρεόπολη από τους Μανιάτες οπλαρχηγούς. Στις 23 Μαρτίου 1821 πολιόρκησαν και κατέλαβαν την Καλαμάτα εκδίδοντας και την πρώτη επαναστατική διακήρυξή τους. Η εκκλησία έπρεπε να καλύψει το κενό της παρουσίας της εκεί, γι’ αυτό και η «επίσημη» έναρξη της επανάστασης έγινε στις 25 Μαρτίου 1821 στην Αγία Λαύρα, στα Καλάβρυτα!
Κάτι αντίστοιχο μου θύμισε και η απόφαση της Leitz να προβάλει με μια μεγάλη φωτογραφική έκθεση στο Βετσλάρ και το Βερολίνο, με τον τίτλο «100 χρόνια Leica», μιας φωτογραφικής μηχανής, που έγινε θρύλος.
Η ένστασή μου οφείλεται στο γεγονός ότι η ιδέα αλλά και η κατασκευή της Leica ανήκει αποκλειστικά σε έναν Γερμανό τεχνικό, ο οποίος τη σχεδίασε και την κατασκεύασε, ήδη από το 1912! Πρόκειται για τον μηχανικό Oscar Barnack (1.11.1879-16.1.1936) ο οποίος εργαζόταν από το 1902 ως το 1910 στην εταιρεία Carl Zeiss, στην Ιένα. Στις 2 Ιανουαρίου 1911, εργάστηκε για πρώτη φορά στην εταιρεία Ernst Leitz, η οποία τότε δεν κατασκεύαζε φωτογραφικές μηχανές. Παρέμεινε εκεί επί 25 χρόνια και είχε ιδιαίτερα φιλικές σχέσεις με τον εργοδότη του, τον Dr. Ernst Leitz I (1871-1956). Απόδειξη αυτών αποτελεί ένα σπάνιο φωτογραφικό ντοκουμέντο, το οποίο παρουσιάζει τον O. Barnack (στα δεξιά), μαζί με τον εργοδότη του Dr. Ernst Leitz, να φωτογραφίζονται με τη μηχανή του πρώτου στον Μέλανα Δρυμό, το 1914.
Αυτή η μηχανή, «μινιατούρα» για την εποχή της, χρησιμοποιούσε το υπάρχον κινηματογραφικό φιλμ 35mm και είχε σχεδιαστεί και κατασκευαστεί εξ ολόκληρου από τον Barnack, ήδη από το 1912! Την εποχή εκείνη, o Barnack πρότεινε στον εργοδότη του αν θα ενδιαφερόταν να προχωρήσει στην παραγωγή μιας τέτοιας μηχανής (τότε δεν είχε ακόμα όνομα αλλά μεταγενέστερα την ονόμασαν UR-Leica). Ο Leitz όμως δεν έδειξε ενδιαφέρον…
Ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος ήταν μια πολύ πιο σοβαρή υπόθεση από μια μηχανή, για αυτό και η τελευταία ξεχάστηκε. Μετά τη λήξη του, το 1918, ο Barnack επανήλθε με την αρχική ιδέα του, απευθυνόμενος όμως στον πιο σύγχρονο γιο του E. Leitz, τον E. Leitz II, ο οποίος ενδιαφέρθηκε για την ιδέα του υπαλλήλου του. Μάλιστα συνέβαλε καθοριστικά στη βελτίωσή της, αναθέτοντας το σχεδιασμό ενός ιδιαίτερα καλής ποιότητας φακό στον μαθηματικό Dr. Beck.
Ο φακός αυτός ήταν ο Elmar, εξαιρετικά οξύς, που προηγείτο των φιλμ της εποχής του. Το 1925 τοποθετήθηκε ως σταθερός φακός (f3.5/50mm) στη μηχανή η οποία ονομάστηκε… Leica (δηλαδή η camera του Leitz, “Lei-ca”), η οποία παρουσιάστηκε επίσημα στην εμπορική έκθεση της Λειψίας το 1925.
Προσπαθώ να καταλάβω πού συνδέεται ο πραγματικός εφευρέτης με αυτήν την εξέλιξη, πού αναφέρεται η συνεισφορά του και πού μνημονεύεται το όνομά του. Γι` αυτό και νιώθω τόσο μπερδεμένος μ’ αυτήν την επέτειο των 100 χρόνων!
