‘’Πως είδες την έκθεση;’’
‘’Πως ήταν φέτος τα πράγματα;’’ ‘’Είχε συμμετοχές, ήρθε κόσμος;’’ ‘’Προς τα που πάει η κατάσταση;’’
‘‘Θα δούμε άσπρη μέρα ή θα μας φάνε τα …τηλέφωνα;’’
Αυτές και πολλές άλλες ερωτήσεις μας θέτουν με αγωνία πολλοί φίλοι επαγγελματίες για την μεγαλύτερη κλαδική φωτογραφική έκθεση του κόσμου που πραγματοποιείται σταθερά από το 1950 αυτές τις μέρες (16-21/9) στη Κολωνία της Γερμανίας. Επισκέπτομαι την PHOTOKINA από το 1980 έχοντας απουσιάσει μόνο μία φορά, το 2002, και πιστέψτε με έχω πολλά πράγματα να πω. Θα προσπαθήσω να είμαι όσο γίνεται πιο συνοπτικός.
1. Τα μπερικέτια -η λέξη ταιριάζει απόλυτα- που είχε φέρει στο φωτογραφείο η τεράστια ανάπτυξη και διάδοση της ερασιτεχνικής φωτογραφίας από το 1960 και μετά τελείωσαν ανεπιστρεπτί. Η επαναστατική ιδέα που υλοποίησε τότε η Kodak με τις πάμφθηνες μηχανές (θυμηθείτε τις Ιnstamatic κλπ.) εκτίναξε σε δυσθεώρητα ύψη τις λήψεις και τις εκτυπώσεις φωτογραφιών. Τη δεκαετία του ‘80 η επανάσταση ολοκληρώθηκε όταν οι Γιαπωνέζοι με πρωτοπόρο τη Noritsu, μαζικοποίησαν την ιδέα του minilab κάνοντας την εμφάνιση/εκτύπωση της έγχρωμης φωτογραφίας παιχνιδάκι. Τα φωτογραφεία φύτρωναν παντού σαν μανιτάρια και χόρτασε
ο κλάδος ψωμί. Παράλληλα η ελληνική αγορά γέμισε με χρήμα (αν αυτό ήταν δανεικό, πράσινο η μπλε δεν ενδιέφερε τότε κανέναν, σημασία είχε ότι υπήρχε…). Κι έτσι τα πράγματα πορεύονταν όμορφα και ωραία, μέχρι που ήρθε η ψηφιακή επανάσταση και έφερε τα πάνω κάτω. Και σαν να μην έφτανε αυτό έσκασε πριν λίγα χρόνια και η επανάσταση των smartphones, έσκασε και η φούσκα της ελληνικής οικονομίας και έγινε ο χαμός που όλοι ζούμε. Έκανα αυτήν την μικρή ιστορική αναδρομή για να πω ότι αν κάποιοι περίμεναν να δουν στη PHOTOKINA εκείνα τα επαναστατικά προϊόντα που θα γύριζαν το φωτογραφικό κατάστημα
τριάντα χρόνια πίσω στα χλιδάτα μπερικέτια του 1980 και ‘90, τώρα θα κάθονται σε κάποια γωνιά απογοητευμένοι – για να μην πω στα πρόθυρα της κατάθλιψης. Με δύο λόγια: Η μαζική λήψη φωτογραφιών μετακόμισε στα smartphones και η εκτύπωση έπεσε στα τάρταρα. Άντε να δούμε πότε και ποιος θα την βγάλει από ‘κει.
2. Το ότι εξελίχθηκαν έτσι τα πράγματα στον φωτογραφικό κλάδο, αυτό δεν σημαίνει ότι η φωτογραφία έσβησε από τον επιχειρηματικό χάρτη. Χάθηκαν σίγουρα μάχες αλλά όχι και ο πόλεμος! Όλη η φωτογραφική βιομηχανία ήταν στο ραντεβού της Κολωνίας. Με νέα προϊόντα, με νέες ιδέες, με φοβερές βελτιώσεις σε όλα τα στάδια της φωτογράφισης: από τις φωτογραφικές μηχανές μέχρι την εκτύπωση και κυρίως τη διαχείριση των εικόνων μετά τη λήψη. Η έκθεση ήταν κατά τι μικρότερη απ’ ότι το 2012 γιατί εξαφανίστηκε σχεδόν η παραδοσιακή κορνίζα ενώ μετακόμισε σε άλλη, πιο εξειδικευμένη έκθεση (IΒC), σ’ ένα μεγάλο ποσοστό το βαρύ επαγγελματικό βίντεο. Aπό την άλλη μεριά, δεν πέρασε απαρατήρητη και η Google που συμμετείχε για πρώτη φορά στη PHOTOKINA.
3. Φάνηκε ξεκάθαρα ότι η παραδοσιακή φωτογραφική βιομηχανία (Canon, Nikon, Olympus κλπ.) δεν θέλει αλλά ούτε μπορεί να μπει σε μετωπικό ανταγωνισμό με τη βιομηχανία των smartphones. Την εξαίρεση έκανε η Panasonic που έχει ασχοληθεί με την σταθερή αλλά κυρίως την κινητή τηλεφωνία και ως εκ τούτου διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία σε αυτόν τον κλάδο. Παρουσίασε ένα υβριδικό μοντέλο μηχανής-smartphone, το Panasonic DMC-CM1 που φέρει μίας ίντσας αισθητήρα δίνοντας εικόνα 20 Megapixel και πολλές άλλες φωτογραφικές λειτουργίες ισάξιες μιας πολύ καλής φωτογραφικής μηχανής. Αντίστοιχες φυσικά πρωτοβουλίες έχουν προέλθει στο πολύ πρόσφατο παρελθόν και από την Νοkia και από την Samsung, χωρίς όμως καμία “επαναστατική” επίπτωση στον φωτογραφικό κλάδο. Για να το πω διαφορετικά, τα γνωστά μας παλιά και ‘‘καθαρόαιμα’’ φωτογραφικά εργοστάσια, δανείστηκαν από τα smartphone μόνον τη λειτουργία για πιο εύκολα selfies και τις λειτουργίες για ευκολότερη πρόσβαση και ανάρτηση φωτογραφιών στο διαδίκτυο. Τίποτε άλλο. Είναι αδύνατον, απίθανο και ακατόρθωτο αυτή η σημερινή πανδαισία λήψεων φωτογραφιών με τα smartphones να επιστρέψει στις (παραδοσιακές) φωτογραφικές μηχανές.
4. Ουδέν κακόν αμιγές καλού. Οι λήψεις δισεκατομμυρίων φωτογραφιών -το 2014 θα βγουν τόσες φωτογραφίες όσες έχουν βγει συνολικά στα 175 χρόνια αφότου εφευρέθηκε η φωτογραφία!- έχει κάνει αισιόδοξα τα εργοστάσια. Ευελπιστούν ότι αυτή η τεράστια διεύρυνση της βάσης των ανθρώπων που βγάζουν με τα έξυπνα κινητά τους φωτογραφίες, θα αποκαλύψει σε πάρα πολλούς χρήστες την καλλιτεχνική τους φύση και θα τους ωθήσει σε αναζήτηση καλύτερου εξοπλισμού, καλύτερων φακών και γενικά στην απόκτηση μίας DSLR ή μίας mirrorless φωτογραφικής μηχανής. Αυτή η αισιοδοξία πρόσφατα διαψεύστηκε (πτώση από -15% έως -19%) στις πωλήσεις DSLR αλλά τα εργοστάσια επιμένουν και πολύ καλά κάνουν. Σύντομα θα φανούν τα θετικά αποτελέσματα, μόλις βελτιωθεί λίγο και το οικονομικό περιβάλλον σύμφωνα πάντοτε με τους αναλυτές.
5. Ουδέποτε από εφευρέσεως φωτογραφίας η τεχνολογία των φωτογραφικών μηχανών δεν είχε αναπτυχθεί τόσο πολύ όσο σήμερα. Η ευαισθησία των ψηφιακών αισθητήρων έχει φθάσει τις πολλές δεκάδες χιλιάδες ISO, οι διορθώσεις των λήψεων μπορεί να γίνονται σε πραγματικό χρόνο (εκφώτιση, χρώματα, άλλες επεξεργασίες κλπ. κλπ.) ενώ έχει πλέον αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για τα μεγέθη των μηχανών: Η τάση είναι να χωρέσουν όλα τα τεχνολογικά καλούδια σε μικρά μεγέθη σωμάτων. Το ίδιο ισχύει και για τους φακούς.
6. Η εκτύπωση αναζητά τρόπους να κερδίσει μερίδιο της αγοράς. Οι μεγάλοι κατασκευαστές printer προτείνουν ιδέες και λύσεις στους καταναλωτές για “προσωποποιημένες’’ εκτυπώσεις. Να μπορούν δηλ. εύκολα κι απλά να τυπώνουν τις φωτογραφίες τους σε μπλουζάκια, σε ημερολόγια, σε κούπες, σε photobook. Τα νούμερα είναι αυξητικά και ενθαρρυντικά.
Αυτά σε πολύ γενικές γραμμές. Περισσότερες πληροφορίες για όλα θα βρείτε σύντομα στις σελίδες του site. Θα τελειώσω αναφέροντας ότι σκόπιμα η διοργάνωση της PHOTOKINA πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια σχεδόν τρεις μήνες πριν τα Χριστούγεννα ώστε να δώσει την ευκαιρία στο λιανεμπόριο να κλείσει τις συμφωνίες του εν όψει των εορτών με τους dealers και τα φωτογραφικά εργοστάσια.
Επόμενη PHOTOKINA: 26 Σεπτεμβρίου έως 2 Οκτωβρίου 2016.
