Πριν λίγες εβδομάδες στο άρθρο υπό τον τίτλο “Φωτογραφιζόμενος και φωτογράφος: Ποιός… ΄εκμεταλλεύεται’ ποιόν;”, αναφερθήκαμε στην αξέχαστη διαχρονική σούπερ σταρ Marilyn Monroe – στο όνομα της οποίας πολλοί, καλλιτέχνες και μη, έχουν κερδίσει πολλά χρήματα.
Το έργο που πρόκειται να δημοπρατηθεί σύντομα αποτελεί μία από τις διασημότερες μεταξοτυπίες του Andy Warhol, στο οποίο όπου έχει διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο το φωτογραφικό πορτραίτο της Marilyn από τον μάλλον άγνωστο φωτογράφο Gene Korman. Τα επιχειρήματα υπέρ του Warhol σημειώνουν πως η λήψη του Korman είχε ρόλο διαφημιστικό, προωθητικό για την ταινία “Νιαγάρας”.
Ο ίδιος ο σλοβακικής καταγωγής καλλιτέχνης αφηγούνταν σχετικά: “«Τον Αύγουστο του 1962 άρχισα να ασχολούμαι με τις μεταξοτυπίες… Με τη μεταξοτυπία επιλέγετε μια φωτογραφία… την μεταφέρετε με κόλλα σε μετάξι και στη συνέχεια απλώνετε μελάνι κατά μήκος της έτσι ώστε το μελάνι να περάσει μέσα από το μετάξι αλλά όχι μέσα από την κόλλα. Με αυτόν τον τρόπο θα έχετε την ίδια εικόνα, ελαφρώς διαφορετική κάθε φορά. Ήταν όλα τόσο απλά, γρήγορα και τυχαία. Ενθουσιάστηκα με αυτό. Όταν έτυχε η Marilyn Monroe να πεθάνει εκείνο τον μήνα, μου ήρθε η ιδέα να κάνω τυπώματα με το όμορφο πρόσωπό της – την πρώτη από την (ενότητα) Μέριλινς”.
Το γεγονός ότι ο Warhol άρχισε να φτιάχνει τα αντίγραφα του αρχικού φωτογραφικού πορτραίτου μετά τον τραγικό θάνατο της Μονρόε, φέρει κάτι ακόμη πιο λανθασμένο (πέρα από την εκμετάλλευση μιας μορφής τέχνης από μιαν άλλη). Το τελικό έργο δεν μοιάζει απόλυτα σε εκείνην, αλλά το αρχικό πορτραίτο προέρχεται από το δικό της πρόσωπο. Εδώ όμως τίθεται τεράστιο θέμα όσον αφορά τα πνευματικά δικαιώματα, το οποίο δεν μπορεί να αναλυθεί ενδελεχώς σε ένα μικρό κείμενο.
Θα συνοψίσω με μία απλή ερώτηση – ίσως ρητορικής φύσεως – που αφορά σε τέτοιου είδους πωλήσεις έργων τέχνης: Αν στην διάσημη αυτή μεταξοτυπία, ο Warhol, ο μετρ της απόλυτης εκμετάλλευσης ή αξιοποίησης διαφόρων ready-mades από την ποπ κουλτούρα, είχε χρησιμοποιήσει το ωραίο πρόσωπο μιας παντελώς άγνωστης, μη αναγνωρίσιμης κυρίας, θα το έβαζε ο πλούσιος συλλέκτης στην συλλογή του; Και ο οίκος δημοπρασιών θα το προωθούσε ως ένα έργο που μπορεί να ‘χτυπήσει’ σε λίγες ημέρες τα 200 εκατομμύρια δολάρια και όλα τα διεθνή μέσα, περιχαρή, να γράφουν για τα πολλά έσοδα που θα λάβει ένα ίδρυμα συλλεκτών (με ημερομηνία λήξεως); Τελικά η εκμετάλλευση μιας Εικόνας, μιας γυναικείας Εικόνας, είναι μία πολύ αμφιλεγόμενη, συγκεχυμένη ιστορία – και όχι μόνο στην ιστορία της τέχνης.
Πηγή: www.designboom.com
