Αναζητώντας την τέλεια φωτογραφική οθόνη

Αναζητώντας την τέλεια φωτογραφική οθόνη

 Η τεχνολογία LCD ή flat panel μόνιτορ για υπολογιστές είναι μαζί μας για πάνω για μια δεκαετία, εκτοπίζοντας οριστικά στο χρονοντούλαπο της τεχνολογίας τα αντίστοιχα CRT με το βαρύ και ογκώδη καθοδικό σωλήνα και τα συναφή προβλήματα ακτινοβολίας, γεωμετρίας, διάρκειας ζωής κλπ.  Στην αρχή τα LCD είχαν μέτρια απόδοση και πανάκριβες τιμές, όμως η μεγάλη τους αποδοχή έφερε την εξέλιξη και την σταδιακή προσγείωση του κόστους σε πολύ προσιτά επίπεδα. Όμως η πιστή και ακριβής φωτογραφική απεικόνιση απετέλεσε διαχρονικά σκληρή δοκιμασία για την τεχνολογία των μόνιτορ αφού ουσιαστικά απαιτεί από τη συσκευή να δώσει ένα soft proof δηλ. ένα άυλο δοκίμιο της φωτογραφίας, στην επιφάνεια της οθόνης.

Displays.inddΤεχνολογία υγρών κρυστάλλων.

Η τεχνολογία LCD στηρίζεται λίγο πολύ αυτό που λέει η λέξη, δηλ. στους υγρούς κρυστάλλους. Το σήμα από τον ελεγκτή video αποκωδικοποιείται από τα αντίστοιχα ηλεκτρονικά του μόνιτορ προκειμένου να οδηγήσει τα pixel. Kάθε εικονοστοιχείο (pixel) αποτελείται από τρία subpixel RGB (κόκκινο, πράσινο και μπλε) αντίστοιχα με τα βασικά χρώματα του προσθετικού συστήματος και αυτά με τη σειρά τους από μόρια υγρών κρυστάλλων που οδηγούνται από διαφανή ηλεκτρόδια και περικλείονται ανάμεσα σε δύο πολωτικά – αντίθετα μεταξύ τους – φίλτρα. Καθώς το φως από τη φωτιστική πηγή (ψυχρή κάθοδο ή LED) διέρχεται από το πρώτο πολωτικό λευκαίνεται και αντίθετα μαυρίζει εντελώς από το δεύτερο, καταλήγοντας σε μαύρο δηλ. σε μηδενική οπτική πληροφορία στο συγκεκριμένο σημείο. Αν όμως το ηλεκτρόδιο εφαρμόσει μια ηλεκτρική τάση τα υγρά κρύσταλλα στρεβλώνουν προς ορισμένη γωνία και αφήνουν το φως να περάσει αλλάζοντας την πόλωση, καθορίζοντας το χρώμα που θα απεικονιστεί με βάση τη χρωματική «δοσολογία» των τριών sub-pixel. Ένα σπουδαίο εξελικτικό βήμα στην πρόοδο των LCD oθονών έφερε η εφαρμογή των TFT (thin film transistor) ή Active Matrix όπου υπάρχει διάταξη μικροσκοπικών ημιαγωγών (transistor) ακριβώς πίσω από κάθε pixel ώστε ο έλεγχος να γίνεται 1:1 και να μειώνεται το ghosting (φαντασματώδη είδωλα) των παλιότερων passive σχεδιάσεων.

Displays.indd
Ποιό panel για φωτογράφους;

Στην αγορά κυκλοφορούν σωρηδόν άπειρα μοντέλα LCD monitor, που στο μάτι του πρωτόπειρου φαίνονται όλα ικανοποιητικά, και συχνά εντυπωσιακά. Οι εταιρίες μάλιστα αποφεύγουν να αποκαλύπτουν τι panel φοράει κάθε μοντέλο, αφήνοντας τον υποψήφιο αγοραστή στο σκοτάδι. Όμως δουλειά μας εδώ είναι να σας υποψιάσουμε ώστε να επιλέξετε το καλύτερο μόνιτορ για την απεικόνιση και επεξεργασία του φωτογραφικού σας υλικού.

Tips
•    Λόγω κατασκευαστικής αρχής τα LCD monitor μόνο στην μέγιστη ονομαστική τους ανάλυση δίνουν την κανονική τους απόδοση.
•    Aν επιλέξετε άλλη ανάλυση πέραν της ονομαστικής έχουν μεγάλη πτώση απόδοσης κυρίως στην ευκρίνεια με κακό γράψιμο, “μουστάκια”, “ουρές” κλπ.
•    Προτιμήστε την ψηφιακή (DVΙ ή HDMI ή Displayport) σύνδεση με τον υπολογιστή. Θα έχετε σαφώς καλύτερη ποιότητα εικόνας.
•    Επειδή το αρχικό σήμα από την κάρτα γραφικών του PC είναι ψηφιακό, για να γίνει αναλογικό (VGA) παρεμβάλλονται δύο ακόμη στάδια μετατροπής digital/analog και analog/digital που σίγουρα υποβαθμίζουν την ποιότητα.
•    Κοιτάξτε την οθόνη υπό (αρκετή) γωνία και ανεβοκατεβάστε το βλέμμα. Δεν πρέπει να παρατηρούνται (υποκειμενικά) χρωματικές μετατοπίσεις δηλ. να αλλάζει το χρώμα ούτε η φωτεινότητα!
•    Η είσοδος HDMI μας προσφέρει επίσης δυνατότητα απευθείας σύνδεσης στο μόνιτορ συσκευών όπως laptop, media player, tablet κλπ.
•    Μερικά μόνιτορ εξοπλίζονται με πρόσθετες θύρες USB και ηχεία με σκοπό να μειωθεί η ενόχληση από τα πολλά καλώδια πάνω την επιφάνεια του γραφείου.

Displays.inddTN vs. VA vs. IPS

Οι τρεις βασικές τεχνολογίες LCD panel:

TN (Twisted Nematic) Στα περισσότερα μόνιτορ γενικής χρήσεως χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις πιστότητας συναντάμε την πρώτη και πιο διαδεδομένη τεχνολογία δηλ. TN που είναι φθηνά και έχουν μεγάλη ταχύτητα ανόδου (2-8millisec). Έτσι απολαμβάνουν μεγάλης δημοτικότητας. Δυστυχώς η χρωματική πιστότητα, οι γωνίες παρατήρησης και το κοντράστ είναι τα χειρότερα ανάμεσα στον ανταγωνισμό. Στην πραγματικότητα τα ΤΝ είναι όλα 6bit και έτσι δεν μπορούν ν’ αναπαράγουν φωτορεαλιστικό χρώμα (για το οποίο ελάχιστο προαπαιτούμενο είναι το βάθος χρώματος τουλάχιστον 8bit ανά κανάλι χρώματος RGB). Έτσι όταν ένα panel TN προσπαθεί να αναπαράγει πλήρως την τονική παλέττα 24bit (3x8bit) εφαρμόζει τεχνικές dithering (μείξης) για να αποφύγει φαινόμενα οριζόντιων γραμμών (banding) που συσχετίζονται με μικρότερο του αναγκαίου βάθος χρώματος.
Displays.inddVA (Vertical Alignment) με παραλλαγές όπως PVA (Patterned vertical alignment) και MVA (Multi Domani vertical alignment). To βασικό τους πλεονέκτημα είναι το καλύτερο κοντράστ που μεταφράζεται σε πιστότερη απεικόνιση του μαύρου και βαθύτερα σκούρα γενικώς. Οι γωνίες παρατήρησης ανταγωνίζονται τα IPS (βλ. παρακάτω) ενώ το χρώμα και η τονικότητα είναι επαρκή ενώ χαμηλότερη είναι η ταχύτητα απόκρισης που σημαίνει ότι τα μόνιτορ αυτής της κατηγορίας δεν συνιστώνται για παιγνίδια όπου ενδεχομένως εμφανίζονται φαινόμενα ghosting. Αναπαράγουν χρώμα 8bit επιτρέποντας φωτορεαλιστική απεικόνιση. Eπίσης παρατηρείται χρωματική μετατόπιση (color shifting) όταν αλλάζει η θέση του χρήστη ως προς το μόνιτορ που γίνεται αντιληπτή ως μείωση φωτεινότητας και τονικότητας.
IPS (In Plane Switching). Είναι κορυφαία στις διάφορες παραλλαγές τους S-IPS, H-IPS ή P-IPS* κλπ. Εδώ η διάταξη των κρυστάλλων είναι οριζόντια ως προς την οθόνη σε αντίθεση με την κάθετη θέση στα ΤΝ. Οι κρύσταλλοι συγκρατούνται σταθεροί με εφαρμογή ηλεκτρομαγνητικού πεδίου, καθώς η απουσία άλλου συνδέσμου του επιτρέπει να αναλαμβάνουν την επιθυμητή θέση οποιαδήποτε στιγμή. Αποτελούν ομολογουμένως την καλύτερη λύση για τον κόσμο της ψηφιακής φωτογραφίας, του design και των γραφικών τεχνών, αφού διασφαλίζουν την ακρίβεια, την ευκρίνεια και την μεγαλύτερη ωφέλιμη οπτική γωνία ως 178°. Ο χρόνος απόκρισης του panel υστερεί μεν ως προς τα ΤΝ αλλά είναι απόλυτα επαρκής για τις φωτογραφικές εφαρμογές και κυμαίνεται από 8 ως 15ms. Όσον αφορά τις παραλλαγές που προαναφέραμε έχουν σχέση με την διάταξη των υγρών κρυστάλλων με μικροδιαφορές ως προς την απόδοση. Είναι τα μόνα που μπορούν να αναπαράγουν χρώμα και πάνω από 8bit όπως πχ. η επαγγελματική σειρά Hewlett Packard Dreamcolor.

*Super PLS (Plane in Line Switching) Εξέλιξη του IPS κατά Samsung που έκανε την εμφάνισή της πέρυσι με υλοποίηση στη σειρά 850. Σύμφωνα με τους σχεδιαστές της εταιρίας έχει ακόμη καλύτερες γωνίες παρατήρησης και βελτιωμένη φωτεινότητα κατά 10% .

cnet_ultrasharpu2711-gallery-08Με δύο λόγια

IPS/S-IPS/Super PLS αποτελούν τη (σχεδόν) μοναδική επιλογή για τους φωτογράφους εφόσον στην φωτογραφική απεικόνιση η χρωματική ακρίβεια, ο φωτορεαλισμός με τουλάχιστον 8bit χρώμα, η μεγάλη γωνία θέασης και η δυνατότητα ρυθμίσεων, είναι must. Ειδικά τώρα που οι τιμές έχουν πέσει, το IPS είναι μονόδρομος.
VA/MVA/PVA σαν (καλός) συμβιβασμός είχαν τη θέση τους τα προηγούμενα χρόνια όταν τα IPS panel ήταν πανάκριβα. Είχαν και καλό κοντράστ. Τώρα υποχωρούν και ίσως εξαφανιστούν από το προσκήνιο.
ΤΝ. Μόνο για γενική χρήση, internet, gaming κλπ. Aκατάλληλα για φωτογραφικές απαιτήσεις. Μακριά…

Βacklight

backlight-LED_panel_Lighting

Από τα CCFL στα LED

Η τεράστια πρόοδος τα δύο τελευταία χρόνια αφορά τα συστήματα φωτιστικών πηγών για τα LCD panel. Eκεί που είχαμε μόνο τα CCFL (Cold Cathode FLuorescent) δηλ. mini σωλήνες φθορισμού ψυχρού φωτός, τα LED (Light Emitting Diodes) σαρώνουν την αγορά, τόσο στις τηλεοράσεις όσο και στα μόνιτορ υπολογιστών.
H επιλογή δεν είναι τυχαία αφού τα LED διακρίνονται για τη μεγάλη διάρκεια ζωής, την άκρως οικονομική λειτουργία και το μικρό μέγεθος. Πρέπει να διευκρινίσουμε ότι τα αναφερόμενα ως LED μόνιτορ είναι όλα LCD και το LED αναφέρεται αποκλειστικά στο σύστημα οπίσθιου φωτισμού.
Ξεχωρίζουμε τρία διαφορετικές παραλλαγές:
LED W-LED ή ΕL-WLED (White LED) το είδος που εφαρμόζεται στα περισσότερα σύγχρονα μόνιτορ με τις συστοιχίες LED ευθυγραμμισμένες ακριβώς στην μία (πάνω) πλευρά πίσω από το LCD panel. Mε ειδικό διαχυτήρα, το φως διασκορπίζεται ώστε να φωτίζει ομοιόμορφα από πίσω. Με WLED εξασφαλίζεται το μικρότερο δυνατό πάχος στην κατασκευή κάτι που σε αρκετές περιπτώσεις αποτελεί σχεδιαστικό αυτοσκοπό, ιδιαίτερα στα notebook.
ERGB LED Παραλλαγή όπου αντί για τοποθέτηση στην πάνω πλευρά, τα στοιχεία LED είναι τοποθετημένα σε όλη την πίσω πλευρά και καθένα εκπέμπει χρώμα κόκκινο, μπλε ή πράσινο διευρύνοντας τη χρωματική γκάμα. Αποτελεί καλύτερη αλλά αρκετά ακριβότερη λύση και καταλαμβάνει αρκετό χώρο.
WLED Τέλος στην εν λόγω παραλλαγή καταλαμβάνεται όλη η πίσω πλευρά της οθόνης σε ίδια διάταξη όπως η προηγούμενη αλλά εκπέμποντας λευκό χρώμα.

Πλεονεκτήματα LED backlight
• Βελτιωμένη γκάμα
• Ακριβέστερο χρώμα
• Mικρότερη κατανάλωση ενέργειας
• Υψηλή διάρκεια ζωής
• Λεπτότερο πάχος της οθόνης

Τι να ξέρουμε

Οδηγός επιβίωσης στον κόσμο των monitor

Εκτός από το στάδιο της λήψης, μεγάλο μέρος του χρόνου και της δουλειάς του φωτογράφου αφιερώνεται στην αποθήκευση, επεξεργασία και αποστολή του υλικού. Εργασίες δηλ. που εξ ορισμού πλέον, στην ψηφιακή εποχή, γίνονται με τη βοήθεια του υπολογιστή. Όμως, δεν θα είχε νόημα να δουλεύουμε μπροστά σε μια οθόνη με ποιότητα που δεν καλύπτει τις φωτογραφικές απαιτήσεις για ευκρίνεια, χρωματική πιστότητα, σταθερότητα και επαρκή ανάλυση. Η αναζήτηση του σωστού μόνιτορ και η διατήρησή του σε αποδεκτό επίπεδο απόδοσης, προϋποθέτουν μια σειρά γνώσεων, που -συμπυκνωμένες- φιλοδοξούμε να προσφέρουμε εδώ.

Αναλογία πλευρών
Ο -παλιότερος- στάνταρ λόγος πλευρών 4:3 των flat panel monitor που κυκλοφορούσαν τρία τέσσερα χρόνια πριν έδωσε τη θέση του στα widescreen monitor με αναλογία 16:10 ή 16:9. Προφανώς λόγω επιρροών από το High Definition Video. Η αναλογία αυτή μας δίνει περισσότερο χώρο δεξιά αριστερά αλλά ίσως είναι κουραστική σε μικρές οθόνες με διαγώνιο ως 20 ίντσες.

Ανάλυση
Σε LCD monitor εκφράζει τον πραγματικό αριθμό των pixel. Eίναι αυτό που λέμε εγγενής ανάλυση (native resolution) δηλ. η μέγιστη ανάλυση που δίνει το μόνιτορ. Π.χ. σε ένα widescreen 24in. monitor η τυπική ανάλυση είναι 1920x1200pixel. Αν από το ίδιο μόνιτορ LCD ζητήσουμε να απεικονίσει χαμηλότερη ανάλυση π.χ. 1280x720p θα το κάνει αλλά με χαμηλή ποιότητα.

Λεπτό πλαίσιο: Thin Bezel

Λεπτό πλαίσιο: Thin Bezel

Βezel
Το «πλαίσιο» εκεί που τελειώνει η επιφάνεια απεικόνισης. Όσο πιο λεπτό τόσο πιο ξεκούραστο στο μάτι. Επίσης το λεπτό bezel διευκολύνει τη διάταξη virtual desktop με δύο οθόνες δίπλα η μία στην άλλη.
Black level
Εκφράζεται ποσοτικά με την ποσότητα του φωτισμού στα σημεία που η οθόνη πρέπει να δείχνει τελείως μαύρο. Όσο πιο βαθύ το μαύρο τόσο πιο ρεαλιστικό είναι το χρώμα.

Γωνία παρατήρησης
Απαραίτητες είναι οι 178° για φωτογραφικού επιπέδου οθόνες. Εξαρτάται και από το κοντράστ. Στην πραγματικότητα διαφέρει ακόμη και ανάμεσα σε οθόνες με ταυτόσημες προδιαγραφές.
800px-Displayport-cableDisplayport.
Καινούργιο ψηφιακό στάνταρ VESA για σύνδεση μόνιτορ που έχει υψηλότερο bandwidth και ανταγωνίζεται το HDMI. Η ιδέα του στηρίζεται σε packetized data transmission δηλ. μεταφέρει δεδομένα εικόνας και ήχου με την ίδια βασική αρχή που ισχύει και στο Ethernet δηλ σε packets (μικρά σετ δεδομένων). Έτσι επιτυγχάνει καλύτερες ταχύτητες με μικρότερο αριθμό ακροδεκτών. Yιοθετήθηκε αρχικά από την Αpple.

Εργονομία
Tα μόνιτορ προσφέρουν ορισμένου βαθμού προσαρμογή στο ύψος και την κλίση μέσω του βραχίονα στήριξης. Επίσης, ελάχιστα μοντέλα υποστηρίζουν περιστροφή στον κατακόρυφο άξονα (portrait position)
Ήχος
Τα ενσωματωμένα ηχεία αν και δεν αποτελούν το ζητούμενο στην επεξεργασία εικόνας εν τούτοις μας εξοικονομούν χώρο – και καλωδίωση – στην επιφάνεια του γραφείου
HDTV
Μερικά μόνιτορ ενσωματώνουν και ψηφιακό δέκτη DVB-T αποτελώντας ουσιαστικό υβρίδιο τηλεόρασης.
Κοντράστ
Η διαφορά φωτεινότητα ανάμεσα στα πιο φωτεινά και πιο σκιερά σημεία στην εικόνα της οθόνης. Αν και τυπικά δεν υπερβαίνει το 1000:1 θα δείτε τιμές που φθάνουν και το 50.000:1 σε μερικές οθόνες που αυτοπροσδιορίζονται ως «κινηματογραφικές».
Refresh
Ή ρυθμός ανανέωσης. Είναι το μέτρο του πόσες φορές το δευτ. ανανεώνεται το απεικονιζόμενο καρέ. Συνήθως στα LCD είναι 60Hz δηλ. 60φορές το δευτ.
Mέγεθος
Εκφράζεται με τη διαγώνιο σε ίντσες (1ίντσα=2,54εκ.)
Φωτεινότητα
Μέτρηση της ποσότητας φωτός που μπορεί να παραγάγει ένα μόνιτορ.Εκφράζεται σε κηρία ανά τετρ. μέτρο (cd/m2). Mια αντιπροσωπευτική επίδοση κατάλληλη για επεξεργασία εικόνας αντιστοιχεί για 250cd/m2 και για προβολή ταινίας 300-400cd/m2. Yποστήριξη από την κάρτα γραφικών
cnet_ultrasharpu3011-connectorsUSB
Eίναι αρκετά συνηθισμένη η ενσωμάτωση ενός USB hub που χρησιμεύει για σύνδεση πληκτρολογίου, ποντικιού, card reader, εξωτερικού σκληρού δίσκου κλπ. Σε αυτή την περίπτωση εξετάστε αν είναι με τροφοδοσία ή όχι, αν δηλ. μπορεί κάθε port να δώσει τα 500mWatt που προβλέπει η προδιαγραφή powered USB.

Interface
Η σύνδεση με τον υπολογιστή γίνεται μέσω καλωδίων VGA (αναλογικό) και DVI/HDMI (ψηφιακό). Τα ψηφιακά δίνουν την μέγιστη δυνατή απόδοση χωρίς ghosting και παραμορφώσεις αφού παραλαμβάνουν το σήμα της κάρτας χωρίς καμία παρέμβαση. Το HDMI διαφέρει από το DVΙ χάρη στη δυνατότητα να χειριστεί μεγαλύτερο εύρος ζώνης π.χ. Bluray υλικό και να μεταφέρει και το ηχητικό σήμα.

 

file02Calibration

Πώς να ρυθμίσετε το χρώμα της οθόνης

Με την ψηφιακή φωτογραφία να βρίσκεται σήμερα σε πολύ καλό επίπεδο ωριμότητας, το να ζητάμε ποιότητα και επιδόσεις μόνο από τον φωτογραφικό μας εξοπλισμό δεν είναι αρκετό. Δεδομένου ότι θα χρειαστεί να συνεργαστούμε και με άλλους ανθρώπους οι οποίοι έχουν τον δικό τους υπολογιστή, και ότι θα αφιερώσουμε αρκετό χρόνο στην επεξεργασία και προετοιμασία των φωτογραφικών αρχείων μας, το να έχουμε καλορυθμισμένες οθόνες είναι επιτακτική ανάγκη.

Μια οθόνη που δεν είναι σωστά ρυθμισμένη είναι πολύ πιθανό να έχει μια σειρά από προβλήματα απεικόνισης: Το λευκό δε θα είναι απολύτως λευκό, αλλά θα έχει κάποιον τόνο με αποτέλεσμα η εικόνα να εμφανίζεται θερμότερη ή ψυχρότερη απ’ ότι θα έπρεπε Αν πάλι έχουμε προβλήματα ισορροπίας των βασικών χρωμάτων τονικά οι φωτογραφίες θα υποφέρουν κσι ίσως δεν διακρίνονται κάποιες λεπτές χροιές κλπ.
Με όλα αυτά τα προβλήματα σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, είναι βέβαιο ότι η δουλειά που κάνουμε στην επεξεργασία θα πηγαίνει χαμένη, και ότι η επικοινωνία με άλλους ανθρώπους (δηλαδή με άλλες οθόνες και εκτυπωτές) θα γίνεται σχεδόν στην τύχη. Τα προβλήματα είναι μικρότερα όταν μιλάμε για φωτογραφίες στο Internet, αλλά πολύ σοβαρότερα αναφορικά με επαγγελματικού επιπέδου δουλειές και ποιοτικές εκτυπώσεις.
Όπως θα έχετε διαβάσει και σε άλλο σημείο του ΦΩΤΟσχολείου, οι οθόνες της αγοράς χωρίζονται τυπικά σε διάφορες κατηγορίες ανάλογα με το είδος του panel και τις δυνατότητές τους δηλ. τη μέγιστη φωτεινότητα, τη μέγιστη αντίθεση, τη μέγιστη γωνία θέασης. Σε ακριβότερα μοντέλα με «φωτογραφικές» φιλοδοξίες, αναφέρονται και οι προδιαγραφές για τις χρωματικές δυνατότητες ως προς τους τυποποιημένους χρωματικούς χώρους (AdobeRGB, sRGB, Rec709 κ.ά.) ενώ παρέχονται και δυνατότητες ρυθμίσεων σε επίπεδο hardware. Αυτές τις οθόνες μερικοί ονομάζουν «wide gamut».

Η ορολογία

Στο σημείο αυτό πρέπει να διατυπώσουμε μια παρατήρηση ως προς την ορολογία. Στα ελληνικά έχουμε απλώς τη λέξη ρύθμιση, ενώ στα αγγλικά χρησιμοποιούνται με διακριτές σημασίες οι όροι adjustment (που σχεδόν πάντα υπονοεί την απλή ρύθμιση φωτεινότητας/αντίθεσης με τα κουμπιά), calibration και profiling. Στο πλαίσιο της διαχείρισης χρώματος (color management) που θα μας απασχολήσει σε αυτό το άρθρο, μας ενδιαφέρουν οι δύο τελευταίοι όροι, τους οποίους και θα εξηγήσουμε παρακάτω και θα τους υιοθετήσουμε ως έχουν στα αγγλικά.

Οι λύσεις

Στην αγορά υπάρχουν ολοκληρωμένες λύσεις καλιμπραρίσματος για κάθε τσέπη. Οι πιο γνωστές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό είναι: X-Rite, Datacolor, Quato, Lacie κ.α. Τυπικά ένα σύστημα ρύθμισης αποτελείται από μια συσκευή (αισθητήρα) μετρήσεων (σπεκτροφωτόμετρο ή colorimeter) και το συνοδευτικό πρόγραμμα. Όμως το επίπεδο της ρύθμισης εξαρτάται και από την οθόνη και τις δυνατότητές της. Μεγάλοι κατασκευαστές (Eizo, NEC κ.α.) έχουν το δικό τους πρόγραμμα, που συνεργάζεται απευθείας με την οθόνη μέσω USB ή DVI και υποστηρίζει τα γνωστά της αγοράς. Μάλιστα σε μερικά από τα hi end μόνιτορ που διαθέτουν στην αγορά περιλαμβάνεται ως πακέτο και το σπεκτροφωτόμετρο ώστε ο χρήστης να είναι τελείως καλυμμένος.

file01Color managment

Η λύση του φτωχού Η οθόνη μας έχει λίγες ρυθμίσεις και δεν έχουμε πρόσβαση σε εξοπλισμό calibration/profiling; Τι κάνουμε; Σε αυτή την περίπτωση ελάχιστα… Μπορούμε μόνον ν’ ακολουθήσουμε κάποιο από τα διάφορα ‘wizards’ που υπάρχουν στο Internet για να βελτιώσουμε την καμπύλη gamma της οθόνης. Στις σύγχρονες οθόνες αυτό είναι σχεδόν περιττό, αλλά το αναφέρουμε για λόγους …πληρότητας. Δοκιμάστε στο Google “monitor gamma adjustment”.
Η απλή και γρήγορη ρύθμιση – Profiling Με ένα σύστημα από τους παραπάνω κατασκευαστές μπορούμε να έχουμε γρήγορα και εύκολα ένα προφίλ (color profile) για την οθόνη μας. Η διαδικασία είναι απλή και διαρκεί λίγα λεπτά. Το πρόγραμμα εμφανίζει μια σειρά από χρωματικά τεστ (color patches) στην οθόνη, και o αναρτημένος αισθητήρας  μετράει. Το πρόγραμμα στο τέλος υπολογίζει τα δεδομένα της οθόνης και παράγει το προφίλ. Σε ένα λειτουργικό σύστημα όπως Windows ή MacOS που υποστηρίζει πρότυπα για διαχείριση χρώματος (color management), μπορούμε να εγκαταστήσουμε αυτό το προφίλ. Έτσι η αριθμητική τιμή για κάθε χρώμα «διορθώνεται εσωτερικά» σχεδόν σε πραγματικό χρόνο και η χρωματική εξισορρόπηση γίνεται κατά το δυνατόν ακριβέστερη.
File03Η καλύτερη ρύθμιση Σε αυτή την περίπτωση και πάλι χρειαζόμαστε κάποιο αισθητήρα και software, αλλά τώρα συμμετέχει και η οθόνη. Υπάρχουν δύο είδη calibration: software/hardware και hardware. Στην πρώτη περίπτωση κάνουμε με το χέρι τις πρώτες ρυθμίσεις μέσω του μενού της οθόνης ή με τη βοήθεια προγράμματος της οθόνης. Ανάλογα με το μοντέλο, μπορούμε να επέμβουμε στο gamma, τη θερμοκρασία, την ισορροπία των χρωμάτων. Στην hardware περίπτωση (που γίνεται μόνο σε κάποιες πολύ ακριβές οθόνες) δεν χρειάζεται να κάνουμε τίποτα. Το πρόγραμμα (πάντα με τη χρήση του φωτόμετρου) θα κάνει όλες τις δουλειές αυτόματα και με πολύ μεγάλη ακρίβεια: θα ρυθμίσει ιδανικά την ίδια την οθόνη αξιοποιώντας τις ήδη μεγάλες δυνατότητές της, και κατόπιν θα δημιουργήσει και προφίλ για να διορθώσει τυχόν αποκλίσεις.

Eπίλογος
Επειδή οι ανάγκες ενός επαγγελματία δεν καλύπτονται πάντα από ένα μόνο προφίλ, κάποια από τα προγράμματα αυτά μπορούν να αλλάζουν κατά βούληση το προφίλ οθόνης.  Δεν είναι μόνο οι φωτογράφοι που έχουν υψηλές απαιτήσεις από τις οθόνες τους, αλλά και άλλοι επαγγελματίες της εικόνας και της εκτύπωσης. Ανάγκη για ακρίβεια στην εικόνα και στη φωτογραφία ισχύει σε εφημερίδες και περιοδικά, αντιγραφές έργων ζωγραφικής, διαφημιστικές επιγραφές κλπ
Εξυπακούεται ότι ο σοβαρός χρήστης καλό είναι να είναι ήδη εξοικειωμένος με την ορολογία (target, white point, color spaces κλπ) ώστε να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τα σχετικά προγράμματα. Αλλιώς πρέπει να απευθυνθεί σε ειδικό που προσφέρει υπηρεσίες color management. Profiling δεν απαιτείται μόνο για οθόνες, αλλά και για σαρωτές, προτζέκτορες, εκτυπωτές και χαρτιά. Σημαντικότατο ρόλο παίζει και ο φωτισμός του χώρου, και γι’αυτό οι ακριβές οθόνες συνοδεύονται από το χαρακτηριστικό μαύρο σκίαστρο που μειώνει σημαντικά τις αντανακλάσεις από τον περίγυρο.
Κλείνοντας, ας μην ξεχνάμε πάντως ότι απόλυτη πιστότητα 100% δε θα πετύχουμε ποτέ, μιας και κάθε άνθρωπος βλέπει λίγο διαφορετικά τα χρώματα, και κάθε συσκευή calibration-profiling έχει σίγουρα κάποιες μικροδιαφορές. Η τεχνολογία παρέχει τρόπους για να φέρουμε την πιστότητα σε πολύ υψηλό επίπεδο τηρώντας τα βιομηχανικά πρότυπα, αλλά πάντα θα υπάρχει η υπαρκτή – ακόμα και ψυχολογική – υποκειμενικότητα του ανθρώπινου ματιού.

Τip
Τα προφίλ έχουν ημερομηνία λήξεως! Αυτό συμβαίνει διότι η συμπεριφορά του μόνιτορ αλλάζει στη διάρκεια του χρόνου. Ίσως όχι τόσο γρήγορα στα LCD όσο στα CRT αλλά παρόλα αυτά υπάρχει μια διακύμανση. Γι αυτό συνιστάται η ανανέωση σε τακτά διαστήματα ειδικά αν η εφαρμογή είναι επαγγελματική.

 

Σχολιάστε

Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.

Για να σου εξασφαλίσουμε μια κορυφαία εμπειρία, στο site μας χρησιμοποιούμε cookies. Περισσότερες Πληροφορίες

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close