Freelensing: O φακός tilt and shift του φτωχού!

Freelensing: O φακός tilt and shift του φτωχού!

Η ορθόδοξη φωτογραφική προσέγγιση θέλει το επίπεδο εστίασης απολύτως παράλληλο με τα επίπεδα συμμετρίας των οπτικών στοιχείων. Ενίοτε ο κανόνας “σπάει” όταν θέλουμε διόρθωση προοπτικής και γεωμετρικών παραμορφώσεων δηλ. στους φακούς tilt and shift (που ονομάζονται και αρχιτεκτονικοί) ή όταν επιδιώκουμε παράξενα, ειδικά εφέ για παράδειγμα στην περίπτωση των Lensbaby. Συμβαίνει όμως κάποια ανήσυχα πνεύματα να το ψάχνουν περισσότερο, όπως ορισμένοι φωτογράφοι που πειραματίστηκαν αποσπώντας το φακό από τη νορμάλ θέση του στη μοντούρα( φωτ. επάνω: Στρέφοντας το φακό προς τα δεξιά, έχουμε νετ στην αριστερή πλευρά & το αντίστροφο)…

κείμενα Ηλίας Λόης

Ακούγεται παράδοξο, αλλά αν κρατήσουμε τον φακό περίπου στον ίδιο άξονα διαδρομής της φωτεινής δέσμης που να καταλήγει στη μοντούρα και να φθάνει στον αισθητήρα, η λήψη γίνεται σωστά με κάποιες διαφορές βέβαια. Επειδή όμως υπάρχει μια απόκλιση στην παραλληλία του επιπέδου εστίασης και των κρυστάλλων του φακού, δημιουργείται ένα φαινόμενο ανεστίαστων highlights και επιλεκτικής εστίασης σε κάποιες περιοχές της εικόνας. Έτσι με το freelensing και πολλές δοκιμές μπορεί κάποιος να κάνει εντυπωσιακά bokeh χωρίς να ξοδέψει μια περιουσία σε ακριβό γρήγορο φακό με επίσης ακριβό μηχανισμό ίριδας διαφράγματος με εννέα και πάνω λεπίδες κλπ. Πρακτικά, η τεχνική freelensing προσφέρει παρόμοιο οπτικό αποτέλεσμα με εκείνο των φακών tilt and shift, και ανοίγει ένα νέο κόσμο γεμάτο από soft ανεστίαστα τμήματα που συνδράμουν στη δημιουργία εντυπωσιακών συνθέσεων.

1-main-photo

Το επιλεκτικό θόλωμα σε ένα μέρος του καρέ οφείλεται στην απόκλιση του επιπέδου των κρυστάλλων του φακού σε σχέση με το εστιακό επίπεδο στο freelensing. Η λήψη (πορτραίτο) έγινε με Canon EOS 600D και φακό EF 50mm ΙΙ f/1.8.

Στην πράξη

Ξεκουμπώνουμε το φακό από τον σώμα έχοντας ρυθμίσει την εστίαση στο manual. Καλύτερα ταιριάζουν στο freelensing φακοί με κανονική χειροκίνητη εστίαση (δηλ. με μηχανική ζεύξη του δακτυλιδιού εστίασης και όχι focus by wire). Παλιοί manual focus φακοί επίσης θα κάνουν άριστα τη δουλειά μας. Παρατηρούμε κοιτάζοντας μέσα από το σκόπευτρο πως όταν στρέφουμε το φακό προς τα δεξιά, η αριστερή πλευρά του κάδρου παραμένει εστιασμένη και το αντίστροφο. Αρχικά, πειραματιζόμαστε με σταθερά αντικείμενα για να εξοικειωθούμε με το νετάρισμακαι ύστερα δοκιμάζουμε στο πορτραίτο. Το τρίποδο θα μας επιτρέψει να αφοσιωθούμε στο απαιτητικό, λόγω των γρήγορων διαφραγμάτων, έργο της εστίασης. Το Liveview είναι ακόμη ένας σύμμαχος.
Βέβαια, όπως συμβαίνει με όλα τα ωραία πράγματα, συναντάμε και εμπόδια. Πρώτον δεν λειτουργεί το διάφραγμα, εκτός αν ο φακός διαθέτει το παλιό καλό δαχτυλίδι επιλογής διαφραγμάτων που είναι δυσεύρετο στα σύγχρονα μοντέλα. Δεύτερον μένει εκτεθειμένο στον αέρα και τη σκόνη το πίσω οπτικό στοιχείο του φακού (που έχει προβλεφθεί να είναι προστατευμένο αεροστεγώς) καθώς και ο αισθητήρας. Έτσι τίθεται το ερώτημα:  Δηλαδή τώρα που θα ξεκουμπώσουμε μόνιμα το φακό από το σώμα, o αισθητήρας θα χρειαστεί καθαρισμό στο service; Όχι απαραίτητα, αν είμαστε προσεκτικοί με μερικές βασικές παραμέτρους:
• Διαλέγουμε καθαρό εσωτερικό χώρο και αποφεύγουμε εξωτερικές λήψεις ειδικά όταν φυσάει δυνατός αέρας ή υπάρχει σκόνη στην ατμόσφαιρα π.χ. παραλία με άνεμο.
• Προστατεύουμε με τη παλάμη μας τις εσοχές ανάμεσα σε φακό και σώμα.
• Ξεκουμπώνουμε τον φακό μόνο τη στιγμή της λήψης και μέχρι να πραγματοποιήσουμε τα επόμενα καρέ με freelensing τον διατηρούμε προσαρμοσμένο στη μοντούρα. Η αντιστάθμιση έκθεσης (-2/3 ως -1 stop) συνήθως προσφέρει ισορροπημένη εκφώτιση, εξομαλύνοντας τις διαρροές του φωτός.

Προσοχή!

Δεν θα δουλέψουν όλες οι μηχανές με τη τεχνική Freelensing. Ορισμένα συστήματα δεν επιτρέπουν τη λήψη φωτογραφίας όταν ο φακός δεν είναι κουμπωμένος στο σώμα (*αν και σε ορισμένα μενού υπάρχει η επιλογή Shoot without lens, κυρίως σε mirrorless για να συνεργάζονται με παλιούς φακούς μέσω μηχανικού αντάπτορα).

88-98-2Macro

Από τις πρώτες κιόλας φορές που εφαρμόζουμε τη τεχνική, παρατηρούμε ότι η ελάχιστη απόσταση εστίασης του φακού μειώνεται αισθητά. Αυτό συμβαίνει επειδή μεγαλώνει η διαδρομή της φωτεινής δέσμης ανάμεσα σε φακό και αισθητήρα. Επομένως, βελτιώνεται η μεγεθυντική ικανότητα του φακού, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί  ωφέλιμο σε λήψεις macro. Παραπέρα, μέσα στη λογική του freelensing βρίσκεται και η αντιστροφή του φακού (δηλαδή το εμπρόσθιο κρύσταλλο να “κοιτάει” τη μοντούρα της μηχανής). Τι πετυχαίνουμε; Ο στάνταρ 50mm να μεταμορφώνεται σε έναν πολύ ωραίο macro, με ισχύ 20 διοπτρίες, δηλαδή σα να αθροίζαμε 5 φίλτρα close up +4 !

 

Δημοσίευση από τον Φωτογράφο, Νο 244, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος, 2016

Σχολιάστε

Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.

Για να σου εξασφαλίσουμε μια κορυφαία εμπειρία, στο site μας χρησιμοποιούμε cookies. Περισσότερες Πληροφορίες

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close